چالش‌هاى اقتصاد کلان بررسى شد

به گزارش خبرنگار «ایران»، پرویز داوودى معاون اول رئیس جمهورى، احمد توکلى رئیس مرکز پژوهش هاى مجلس شوراى اسلامى و محسن رضایى دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در این همایش به تبیین دیدگاههاى خود در مورد فعالیت کانون هاى فکر و مشکلات فعلى جامعه پرداختند. در این نشست چند ساعته معاون اول رئیس جمهورى با تأکید بر نیاز دولت به این کانون ها و حمایت از آنها هشدار داد که این کانون ها باید خود تولید کننده فکر باشند نه وارد کننده افکار دیگران. توکلى رئیس مرکز پژوهش اما به گونه اى به مسؤولان هشدار داد که نباید هیچگاه خود را بى نیاز از مشورت احساس کنند و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام «ناکارآمدى» را مهمترین مشکل کنونى کشور دانست و گفت: این عامل مى تواند سبب سقوط شود.
بنابر این گزارش پرویز داوودى معاون اول رئیس جمهورى گفت: اگر کانون هاى فکر به موتور تولید علم مجهز نشوند، در نهایت تکرارکننده نظریات و آراى وارداتى خواهند بود و متأثر و دنباله رو کسانى خواهند شد که به اینگونه روند اجرایى و علمى کشور را در دست مى گیرند.
وى گفت: ما انتظار داریم در این کانون ها تولید فکر صورت گیرد به گونه اى که بعد از تولید فکر، انتقال نتیجه آن به مخاطبان، عملیاتى کردن آن و به کارگیرى آن توسط سیاستگذاران و در نهایت ارزیابى نتایج آن مدنظر قرار گیرد و همه این مراحل نیز پیگیرى شود.
داوودى با انتقاد از اینکه کانون هاى فکر بیشتر به علوم دقیقه و طبیعى مى پردازند و به عرصه علومى مثل مدیریت و اقتصاد کمتر وارد شده اند، گفت: ما به این دو علم بشدت نیاز داریم به طورى که وقتى به تاریخ بر مى گردیم مى بینیم مثلاً در اقتصاد ما نظریات ابن خلدون و یا در دهه هاى معاصر شهید صدر را داریم اما مثلاً در شیمى، ریاضى و نجوم ریشه هاى عمیقى داریم. معاون اول رئیس جمهورى گفت: سیاستهاى ما را در عرصه هاى اقتصادى و مدیریتى نظریات وارداتى شکل داده است و این دو رشته مهم ترین ابزارهاى حکومت مدارى در اقتصاد پیچیده امروز جهانى هستند.
وى گفت: شاید ادعا شود که با تلفیق آراء و نظریات رایج با واقعیت هاى بومى کشور بتوانیم مشکلات را حل کنیم ولى تجربه نشان مى دهد که در این تلفیق ها محلول به دست نمى آید بلکه مخلوطى به دست مى آید که زیان هاى ناشى از این استفاده دامنگیر کشور ما شده است و ما در نظام تصمیم گیرى مدیریتى و اقتصادى کشور داریم مشاهده مى کنیم.
داوودى گفت: بسیارى اوقات مى گویند نظرات کارشناسى نیست اما این شاید بى انصافى باشد مشکل این است که نظرات کارشناسى راه حل هاى خوبى را به ما ارائه نمى کند و متکى بر تولیدات علمى، فکرى و واقعیت هاى داخلى نیستند. در واقع نظرات کارشناسى آن فاکتورهاى لازم را ندارند.
وى افزود: آثار اجراى برخى از این نظرات و سیاستها به گونه اى بوده که مدتى پس از اجرا به خودمان ضربه مى زند.
معاون اول رئیس جمهورى گفت: ایجاد و تقویت کانون هاى فکرى با ویژگى تولید فکر متکى بر واقعیت هاى بومى و داخلى و نه نشخوار فکر مورد حمایت دولت است.
وى افزود: علم اثباتى در مدل سازى جواب نمى دهد و ناچاریم ارزشها را وارد کنیم که در این راستا مواضع روشن و شفافى در منابع فقهى، دینى و قرآن وجود دارد که مى توان بر اساس آن حرکت کرد.
وى ویژگى افرادى که در این کانون ها فعالیت مى کنند را باهوش، عالم، انتقادپذیر، دلسوز، شجاع، خودبارو، وسیع نگر و داشتن دغدغه مداوم دانست. داوودى رویکرد دولت نهم را رویکردى مردمى و نگاه به محرومان دانست و گفت: این دولت دردها را مى شناسد و بى شک رسیدگى به مشکلات محرومان را در اولویت کارى خود قرار داده است.
وى افزود: ما از کانون هاى فکر مى خواهیم که راه حل ارائه دهند. ما تاکنون راه حل هاى مختلفى را تجربه کرده ایم که ثمره آن افزایش فقر نسبى در کشور شده است. اگر چه ممکن است فقر مطلق بهتر شده باشد. وى در عین حال با اشاره به اثر تخریبى نیز که این کانون ها مى توانند داشته باشند، گفت: وضعیت عراق، فلسطین و افغانستان حاصل کانون هاى فکرى است که به صورت ابزارى در آمده اند. وى حمایت مالى، حقوقى، تشکیلاتى و معنوى دولت را از این کانون ها اعلام کرد و گفت: ما این حرکت را حرکت بسیجى مى دانیم که از متن خالص مردم برآمده اند و با چشمى نگران تحولات کشور را نگاه کرده، آماده فداکارى هستند.
 رئیس مرکز پژوهش هاى مجلس: مسؤولان بى نیاز از مشورت نیستند
احمد توکلى دیگر سخنران این همایش بود که گفت: رابطه دو طرفه اى میان مردم و حاکمیت با واسطه عقل است. وى با اشاره به اهمیت دو مقوله «مشورت» و «امر به معروف» گفت: مشورت همواره در دین اسلام مورد تأکید بوده و پیامبر اسلام نیز همواره آن را به کار مى گرفته اند. اما در دنیاى امروز با پیچیده تر شدن پدیده ها، مشورت کردن نیز پیچیده شده است و کانون هاى تفکر در واقع یک شکل تجربى براى مشورت خواهى حکومت از مردم است.
وى گفت: در این عرصه نیز، بحث عرضه و تقاضا جدى است. اگر تقاضاى مشاوره بالا برود، شکل گیرى و رشد این کانون ها تسهیل مى شود. توکلى افزود: حاکمان باید باور کنند که همه چیز را بلد نیستند و احساس فقر در حاکمان هنگام تصمیم گیرى مقدس است. وى گفت: ما باید خود را مجبور کنیم که به اهل فکر و عقل رجوع کرده و از آنها راهنمایى بخواهیم. رئیس مرکز پژوهش ها گفت: هزینه سنگین تصمیم گیرى هاى غیر عاقلانه بازخواست مردم است و مردم نباید هیچ وقت از صحنه کنار روند.
وى طرف دیگر تقاضا را عرضه دانست و گفت: مردم باید این تکلیف را احساس کنند. توکلى گفت: اگر کانون هاى تفکر حرف حسابى و زیادى خلق کنند آن وقت حرف ناحسابى و غلط مشخص مى شود.
وى افزود: سیاستگذارى تابع ۶ مؤلفه اصلى شامل موقعیت، الزامات سیاسى و حقوقى، الزامات سلطه جهانى، گرایش تصمیم گیران و تصمیم سازان، هنجارهاى اعتقادى و دانش و کارشناسى امور است.
توکلى گفت: کانون هاى فکر این خطر را دارند که ابزار لابى گروههاى ثروت و قدرت قرار گیرند. البته گروههاى اجتماعى حق دارند لابى کنند. اما روش آنها باید پاک باشد. وى گفت: در صورت استفاده از کانون هاى فکر، کارآمدى حکومت بالا مى رود. اگر مردم احساس کنند که ما تافته جدابافته هستیم این سر آغاز یک سکوت است.
 دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام: ناکارآمدى مهمترین مشکل فعلى کشور است
محسن رضایى سومین سخنران این همایش بود. وى گفت: در کشور ما زیاد فکر مى شود اما متأسفانه دنیا همیشه از فکر ما استفاده مى کند و آن را تبدیل به فناورى و صنعت کرده با قیمت بسیار گران به خودما مى فروشد. وى گفت: مشکل امروز کشور نه بمب اتم است، نه آمریکا و نه رفتن پرونده ایران به شوراى امنیت، بلکه مشکل اصلى امروز ایران «ناکارآمدى» است و همین است که مى تواند مخرب باشد.
وى با اشاره به موقعیت جغرافیایى خوب ایران و اینکه هر استان کشور یک دوبى است گفت: وضعیت به گونه اى است که اگر ما یک تکان به خودمان بدهیم مى توانیم به یک قدرت بزرگ و پیشرفته تبدیل شویم و امروز اگر چه توسط آمریکایى ها در خلیج فارس محاصره ایم اما آنها مى دانند که اگر ما با سازمان ملل همکارى نکنیم اوضاع در عراق و افغانستان به هم مى ریزد. ما ظرفیت بالقوه داریم که باید بالفعل شود.
رضایى سه شاخص کارآمدى را اثر بخشى، بهره ورى و هم راستایى خواند و گفت: چشم انداز ۲۰ ساله نظام گام بلندى است که در زمینه هم راستایى برداشته شده است. ما مى خواهیم با تغییراتى که مى دهیم از چالش هاى بى دلیل و اصطکاک جلوگیرى شود. وى افزود: متأسفانه در کشور ما کارهاى نادرستى انجام مى شود مثل مفاسد اقتصادى و ... در واقع دولتمردان ما باید با صداقت و خلوص عمل کنند، عوامفریبى نکنند و دروغ نگویند.
وى گفت: از اول انقلاب تاکنون جمعیت کشور دو برابر شده ولى تعداد کارکنان ۴ برابر شده است، دولت بزرگ شده، هزینه و حیف و میل زیاد، در نتیجه بهره ورى پایین آمده است. رضایى افزود: مهمترین کار این کانون ها پایان راه نیمه تمام حضرت امام(ره) است. حضرت امام(ره) نظام سیاسى اسلامى را تدوین کرد اما در اقتصاد، فرهنگ و اجتماع هنوز چنین تعریفى صورت نگرفته است.
وى با اشاره به اینکه دعوا بر سر قدرت است و براى ۱۰ هزار رأى بیشتر فضاى کشور آلوده مى شود، گفت: نظام اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى در جامعه کاملاً پاشیده شده است و هیچ کس ابداع و نو آورى در عرصه اقتصاد، فرهنگ و اجتماع از خودنشان نمى دهد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به این نکته که حکومتدارى در کشور ما که متکى به درآمدهاى نفتى است و این نوع حکومت کردن بسیار آسان است، افزود: حکومتى که از درآمد نفت تأمین شود، حکومتى پاید ار است.
وى افزود: ما باید تئورى داشته باشیم و دوستان هم مرتب نگویند «عملگرایى»، چرا که اگر تئورى نباشد تناقض ها حل نمى شود. اما متأسفانه امروز فیلسوفان ما نیز وارد بحث سیاسى شده اند و فلسفه را ول کرده اند. وى «نظریه اجتماعى اسلام» را راه حل دانست و گفت: این نظریه باید تبیین و راهکارهاى آن تعریف شود.
رضایى با اشاره به اینکه نداشتن نظریه اجتماعى اسلام باعث شده که عده اى طرفدار عدالت، عده اى طرفدار توسعه، عده اى طرفدار امنیت و عده اى طرفدار آزادى باشند و سرنوشت ملت در این حالت مثل توپ فوتبال مى شود که درست نیست.
رضایى گفت: در کشور ما مرز بین عدالت و توسعه از زمان مشروطه تا به حال حل نشده است ما نیاز به تفکر جدید داریم.
وى افزود: به جاى توزیع عادلانه امکانات، باید فرصت ها را توزیع عادلانه کنیم. حمایت هاى دولت را توزیع عادلانه کنیم و کارى کنیم که شهرها و روستاها هم رونق بگیرد و بازار سرمایه را به در خانه مردم ببریم. نه آنکه، به اصل سرمایه حمله کنیم. وى گفت: کانون ها باید به تحقیقات بنیادین مسائل ریشه اى کشور بپردازند مثلاً اینکه عدالت و توسعه چگونه مى توانند همزاد شوند.
وى گفت: موضوع دیگر اینکه در حال حاضر نو آورى هاى زیادى از جوانان ایرانى وارد مجلات خارجى مى شود در حالى که باید اندیشید چطور این سرمایه بزرگ تبدیل به علم و فناورى و عدالت در کشور شود. دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در حاشیه این همایش در پاسخ به سؤال خبرنگاران در مورد وضعیت بورس گفت: قیمت ها در حال حاضر به کف خود رسیده است و به نظر من کاهش هایى که از این پس صورت بگیرد خلاف واقع اقتصادى است.
وى گفت: قیمت ها و سود آورى بیش از آن چیزى است که قیمت ها نشان مى دهند لذا این یک جو روانى است که در اولین فرصت این جو مى شکند و بورس روند صعودى خود را طى مى کند.