آخرین تدبیر

علی اکبر اشعری
یکی از ویژگیهای نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نسبت به انتخابات دوره های قبل، جدی بودن حضور همه کاندیداهاست. هر هشت کاندیدا گفته اند تا آخر خواهند ایستاد و به هیچ وجه از این میدان کنار نخواهند رفت. در ابتدا بخصوص با کنار رفتن هر یک از آقایان توکلی و ولایتی به نفع یکی از کاندیداها، بسیاری این گفته را جدی نگرفتند و این تصور شکل گرفت که کاندیداهای وابسته به جناحهای مختلف سیاسی برای بهره برداری از امکانات تبلیغی رسانه ای به ویژه صدا و سیما در صحنه خواهند ماند و در اواخر مهلت تبلیغات، کاندیداهای هر جناح، با توافق بین خودشان همه رأی دهندگانی را که در طی این مدت به سمت خود جلب کرده اند، به سمت کاندیدای مورد توافق جناحشان سوق دهند. شاید به همین دلیل بود که در اوایل، نظرسنجیها حاکی از آن بود که فقط حدود سیزده درصد از کسانی که قصد رأی دادن دارند، به گزینه نهایی خود در بین کاندیداها نرسیده اند. در واقع رأی دهندگان در آن مرحله به جای یک نفر، یک جناح را انتخاب کرده بودند. اما با گذشت زمان اتفاقات جدیدی رخ داد که این معادله به هم خورد. از یک سو کاندیداهای جناحهای مختلف سیاسی نتوانستند به توافق درون گروهی برسند و از سوی دیگر روی آوردن برخی کاندیداها به تبلیغاتی دور از انتظار که با منش و رفتار مدیریتی سابق آنها سازگاری نداشت، در ادامه گرایش طرفدارانشان به آنها تردید به وجود آورد و آرای بسیاری را سرگردان کرد؛ تا جایی که میزان رأی های نامشخص از حدود سیزده درصد به حدود چهل درصد رسید.
ادامه روند تبلیغات به ویژه تبلیغات پرهزینه و نامأنوس برخی کاندیداها و یا رویکرد برخی از آنها به تبلیغاتی مغایر با فرهنگ عمومی و ارزشهای دینی و ملی، رفتار رأی دهی مردم را دچار تغییراتی اساسی کرد؛ خاصه آنکه بر اساس یکی از آخرین نظرسنجیهای سراسری انجام شده به نظر می رسد اینگونه رفتارهای تبلیغاتی در نظر مردم به کاندیداها اثر معکوس گذاشته و جهت رأی دهی مردم به سرعت به سمت کسانی متمایل می شود که شعارهای تبلیغاتی و منش و رفتار مدیریتی آنها باهم هماهنگی دارد و به جای استفاده از فرصتهای حمایتی احزاب و گروهها و همچنین حمایت کنندگان مالی، با حضور در میان مردم مناطق مختلف کشور و نیز استفاده از فرصت تبلیغات رادیو تلویزیونی به گفتگوی مستقیم با آنها پرداخته، آنان را از نظرات و برنامه های خود آگاه می سازند. این رویکرد تا حدی هم در آرای سرگردان تأثیر گذاشته و به مرور تکلیف آنها را نیز مشخص می کند. همچنین گمان برخی بر این است که اگر تاکنون احتمال کناره گیری بعضی از کاندیداها به نفع دیگری می رفت، با توجه به روند جدید شکل گیری رأی مردم، از این پس باید انتظار تغییر جهت احزاب و گروههای حمایت کننده از کاندیدای فعلی به سمت دیگر کاندیداهایی که شانس رأی آوری بیشتری دارند را داشته باشیم.