اصولگرایان؛ مصالحه با غرب؟

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
زمزمه هائی که از شهریور ماه امسال در زمینه طرح ابتکاری رئیس جمهور احمدی نژاد برای پایان دادن به منازعات مربوط به پرونده اتمی ایران با غرب به گوش رسید , باضافه دو پدیده جدید که مربوط به یکماه اخیر هستند , این سئوال را در محافل سیاسی و رسانه ای ایجاد کرده است که آیا اصولگرایان حاکم بر ایران در تدارک مصالحه با غرب هستند
دو پدیده مورد اشاره , یکی طرح غنی سازی در روسیه است و دیگری پیشنهاد مذاکره ایران و آمریکا درباره مسائل عراق .
طرح غنی سازی در روسیه , که به « طرح روسیه » معروف شده , در واقع طرح اصلاح نژاد شده همان طرح ابتکاری است که میگوید برای اعتمادسازی , ایران حاضر است غنی سازی را در قالب یک کنسرسیوم مرکب از ایران و چند کشور دیگر انجام دهد. تفاوت در اینست که در طرح پیشنهادی ایران , مکان غنی سازی , خود ایران در نظر گرفته شده ولی براساس آنچه در « طرح روسیه » آمده , این کار در خارج از خاک ایران یعنی در روسیه صورت خواهد گرفت و ایران فقط در نقش یک شریک ظاهر خواهد شد , درست مثل سهیم بودن ایران در کروپ آلمان !
پیشنهاد آمریکا برای مذاکره با ایران در زمینه مسائل عراق نیز یک پیشنهاد کاملا زیرکانه و چندجانبه است که همه اهداف آمریکا را تامین خواهد کرد ولی ضمن آنکه معلوم نیست سودی برای ایران دربرداشته باشد , به احتمال زیاد ایران را از موضع مستحکمی که تاکنون در برابر آمریکا برخوردار بوده پائین خواهد کشید. اهداف قابل پیش بینی آمریکا از این پیشنهاد از اینقرارند :
1 ـ حل مشکلات آمریکا در عراق و منطقه . درست است که قبلا نیز مذاکراتی میان ایران و آمریکا در دولت خاتمی بر سر مسائل عراق و افغانستان صورت گرفته ولی تفاوت در اینست که آن مذاکرات برای مهار کردن مخاطرات حضور نظامی آمریکا در منطقه صورت گرفت ولی اکنون هدف اینست که آمریکا از مخاطراتی که با آن مواجه است نجات یابد. آمریکا درحال حاضر با مشکلات زیادی در عراق و افغانستان مواجه است بطوریکه کابوس یک ویتنام جدید را در برابر خود می بیند تا آنجا که برجستگان کنگره آمریکا به بوش توصیه کرده اند آمریکا را هرچه زودتر از مهلکه عراق نجات دهد و روزنامه واشنگتن تایمز نیز در قالب یک تحلیل , استفاده از توان همسایگان عراق را راهکار مناسبی برای آمریکا جهت خارج ساختن خود از بحران عراق دانسته است . پیشنهاد آمریکا به ایران , در واقع مصداق بارز این تحلیل را نشان میدهد و ایران را به عنوان توانمندترین همسایه عراق که قدرت حل مشکلات آمریکا و خارج ساختن واشنگتن از بحران عراق را دارد معرفی می کند.
2 ـ عادی سازی روابط با ایران . برای آمریکا بسیار مطلوب است که بهانه ای برای عادی سازی روابط با ایران پیدا کند بدون آنکه امتیازهای مورد نظر ایران را بدهد. ایران از اول یعنی از زمان امام خمینی شرایطی برای عادی سازی روابط با آمریکا در نظر گرفت و آنها را اعلام کرد که آزادسازی اموال و دارائی های بلوکه شده ایران , عذرخواهی کتبی دولت آمریکا از دخالتهایش در ایران و تعهد کتبی به عدم دخالت در آینده از جمله آنها بود. این , بسیار عاقلانه و منطقی است که ایران قبل از آنکه امتیازهائی از آمریکا بگیرد و تضمین هائی دریافت دارد , وارد هیچ مذاکره ای نشود. در مقابل , دولت آمریکا همواره تلاش می کند بدون آنکه امتیازی بدهد با ایران وارد مذاکره شود و روشن است که آمریکائیها درصورتی که موفق شوند چنین کنند , هیچ تضمینی برای تحقق شروط ایران وجود نخواهد داشت و در آنصورت صدالبته آمریکا با خوی سرکشی که دارد هیچگاه زیربار امتیاز دادن نیز نخواهد رفت .
پیشنهاد مذاکره درباره عراق , طرحی برای ورود به مذاکره ای هرچند محدود است ولی میتواند راه را برای عادی سازی مذاکره و سپس عادی سازی روابط هموار کند. اگر چنین پدیده ای رخ دهد , دست ایران از امتیاز گرفتن از آمریکا برای همیشه کوتاه و قطعا همه چیز به نفع آمریکا تمام خواهد شد.
3 ـ برای دولت آمریکا این یک امتیاز بزرگ خواهد بود که ایران , این تنها سنگر مقاومت در برابر استکبار آمریکا را وادار به مصالحه نماید . اکنون 27 سال است که دولت استکباری آمریکا توسط ایران تحقیر می شود. دولت آمریکا در این مدت به هر وسیله ای برای سرکوب انقلاب و جمهوری اسلامی و درهم شکستن این سنگر مقاومت متوسل شده ولی به نتیجه نرسیده و ناکام مانده است . راه های نظامی نیز معلوم شد که جواب نمیدهد. این را خود مقامات آمریکائی نیز بارها گفته اند و اخیرا با اطمینان بیشتری می گویند. بنابر این , تنها راهی که باقی میماند , کنار آمدن با ایران و کشاندن آن به مصالحه است . اگر چنین اتفاقی بیفتد , قطعا برنده آمریکا خواهد بود و آنچه برای دولتمردان آمریکائی مهم است , ژستی است که میتوانند با به نرمش کشاندن ایران انقلابی در برابر چشمان ملت های منطقه و سایر ملت های آزادیخواه جهان بگیرند.
با توجه به این نکات , آیا اصولگرایان حاکم , که اکنون همه مجاری امور و اهرم های قدرت را دردست دارند , با آمریکا مصالحه خواهند کرد
بعضی تحلیل گران براین عقیده هستند که سکوت رسمی ایران , سکوت معنی داری است که نشان از تمایل به مصالحه دارد. اما به نظر نمی رسد این تحلیل , چندان واقع بینانه باشد , زیرا مقاومت در برابر تمناهای مذاکره با آمریکا در طول سالهای سخت گذشته که فشارهای داخلی نیز زیاد بود از ناحیه راس نظام صورت میگرفت . طبیعی است که این مقاومت در شرایط فعلی که آن فشارها جای خود را به بازگشت به شعارهای اول انقلاب داده بیشتر و باانگیزه تر شود. مهمتر آنکه شرایط کنونی که آمریکا به ایران نیازمند است تا خود را از مهلکه عراق نجات دهد , زمان مناسبی برای گرفتن امتیاز از آمریکاست , اگر اکنون امتیاز گرفته نشود هرگز نمیتوان امتیاز گرفت . بنابراین , مصالحه بدون دریافت امتیاز و تحقق شروط ایران بعید به نظر می رسد , اما اگر با دریافت امتیاز و تحقق شروط چنین مصالحه ای صورت بگیرد , علاوه بر آنکه ایران به آنچه از اول میخواست خواهد رسید , در عراق نیز دست بالا را خواهد داشت .