امروز با محمد سپهرى

*  آقاى سپهرى، به تازگى کتاب دو جلدى «سیرت جاودانه» را ترجمه و منتشر کرده اید ابتدا در مورد نویسنده این کتاب بفرمایید. قبلاً چه آثارى از ایشان...
** نویسنده این کتاب علامه سیدجعفر مرتضى عاملى است که پیش از این در قم و نجف تحصیل کرده و هم اکنون مقیم لبنان است. این محقق دانشمند آثار فراوانى در زمینه تاریخ اسلام، خصوصاً سیره ائمه و رسول اکرم (ص) نوشته و منتشر کرده است. مهمترین تألیف او همین کتاب «سیرت جاودانه» یا سیره پیغمبر (ص) است که تاکنون دوازده جلد آن چاپ شده است و در سال ۷۲ هم به عنوان کتاب سال در حوزه دین از سوى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى انتخاب و معرفى شد. «سیرت جاودانه» را که در دو جلد ترجمه و منتشر کردم در واقع ترجمه و تلخیص همان کتاب دوازده جلدى است. البته دراین تلخیص سعى داشتم مطالب تکرارى ومطالبى که به درد خواننده فارسى زبان نمى خورد، کنار بگذارم.
* در مورد شیوه سیره نگارى علامه عاملى مى توانید توضیح بدهید؟
** مرتضى عاملى با توجه به این که مکتب سیره نگارى خاص خودش را دارد و مطالب تاریخى را برمبناى آموزه هاى کلامى مورد کنکاش و بررسى قرار مى دهد، تلاش ما بر این بوده که این دیدگاهش بیان شود. مطالبى که در برخى از منشورات تاریخى آمده، ایشان به نقد کشیده است. مثلاً در مورد ازدواج پیامبر اکرم با خدیجه (س) ، ثروت خدیجه (س) ، فرزندانى که به پیامبر اکرم نسبت مى دهند، جزو مسائلى است که علامه عاملى دیدگاههایش را در موردشان بیان کرده است. در مورد آغاز وحى دیدگاه بسیار بدیع و جالبى دارد. سفرهاى پیامبر اکرم به خارج از عربستان در زمان پیش از بعثت را مردود مى دانند. دوران هاى مختلف دعوت پیامبر را بررسى مى کنند. نقش یهودیان یثرب و جزیره العرب و برخورد پیامبر با آنان، پایه گذارى تمدن اسلامى در یثرب مورد توجه قرار مى گیرد. تأسیس تاریخ هجرى را که مورخان به اشخاص نسبت مى دادند، ایشان با ادله بسیار قوى ثابت مى کنند که این تاریخ توسط پیامبر اسلام پایه گذارى شده است. نبردهاى پیامبر را با دیدى بسیار دقیق بررسى مى کند و به این نتیجه مى رسد که سیاست نظامى پیامبر سیاست دفاعى بوده و از جنگ هاى تهاجمى خوددارى مى کردند و سیاست پیامبر را نشان مى دهد که در نشر اسلام سیاستى مسالمت آمیز همراه با رأفت بوده است.
* در سیرت جاودانه نقش قصه گویان در تاریخ اسلام مطرح مى شود. آیا قصه گویان نقش مثبت داشتند یا...
** در این کتاب نقش قصه گویان در تاریخ اسلام هم به صورت مثبت مطرح مى شود و هم به صورت منفى. اصولاً قصه گویان در آن دوران افراد مطلعى نبودند وشناخت درستى از اسلام نداشتند. اما چون بیان و قلم شیوایى داشتند یا برخى که سوابق غیراسلامى داشتند، تلاش مى کردند اسرائیلیات را در میان مسلمانان ترویج کنند. رگه هایى در تاریخ اسلام را مى توان پیدا کرد که این دسته از افراد مأموریت داشتند براى نشر اسرائیلیات. قصه گویان در آن عصر دو گروه بودند. گروهى مورد پذیرش ائمه قرار مى گرفتند این گروه نگاه درستى به اسلام داشتند و اسلام را مى پذیرفتند. اما گروه دوم که مواضع مغرضانه اى داشتند از سوى حضرت امیر از قصه گویى منع مى شدند. در مجموع جریان قصه گویى در تاریخ اسلام، جریان تلخى است، متأسفانه بسیارى از روایت هاى غیرمستند تاریخى را همین قصه گویان جعل و منتشر مى کردند.