محدودیت‌هاى مانور براى سوریه

درافشانى
با جدى تر شدن مخالفت چین و روسیه با قطعنامه پیشنهادى آمریکا، فرانسه و انگلیس علیه سوریه به شوراى امنیت، این سه کشور با تعدیلهایى در قطعنامه مذکور، گام دیگرى براى رفع مخالفت ها و پرکردن شکاف موجود در شوراى امنیت سازمان ملل متحد برداشته‌اند.
استفاده از ماده ۴۱ منشور سازمان ملل متحد در پیش نویس جدید قطعنامه پیشنهادى آمریکا، فرانسه و انگلیس علیه سوریه، مهمترین تعدیل صورت گرفته در آن است. ماده ۴۱ منشور سازمان ملل متحد قید مى کند که شوراى امنیت مى تواند در مورد اقداماتى تصمیم گیرى کند که مستلزم به کار گیرى نیروى نظامى براى مؤثر کردن تصمیمات شورا، نباشد. یا به عبارتى، مجازاتهاى اقتصادى یا دیپلماتیک اعمال شوند.
به این ترتیب، استناد بند ۱۹ پیش نویس قطعنامه قبلى که در چارچوب فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد که استفاده از اهرم نظامى را در صورت تمکین نکردن سوریه از مفاد قطعنامه مجاز مى شمرد، تعیدل شده است. با این حال، آمریکا، فرانسه و انگلیس که به شکلى سازمان یافته، اهداف خود را از گزارش ارائه شده «دتلو مهلیس» درباره تحقیق در خصوص ترور «رفیق حریرى» دنبال مى کنند، با یک عقب نشینى تاکتیکى از موضع قبلى خود قرار گرفته اند. به نظر مى رسد سه کشور غربى به این نتیجه رسیده اند که قدرى، سرعت خود را در ارتباط با روندى که علیه سوریها در پیش گرفته اند، رعایت نکرده‌اند.
از این رو، آمریکا، فرانسه و انگلیس امیدوارند از مخالفت روسیه و چین که با الجزایر در شوراى امنیت علیه قطعنامه پیشنهادى خود سوریه موضعگیرى کرده اند، کاسته شود. آنچه در این قطعنامه برجسته شده، لزوم همکارى کامل سوریها با تیم تحقیق سازمان ملل متحد و شخص مهلیس است که در غیر این صورت، سوریه با تحریم هاى سیاسى و اقتصادى مواجه خواهد شد.
در این میان، دولت سوریه که همکارى خود را با گروه تحقیق درباره شفاف سازى پرونده ترور رفیق حریرى اعلام کرده، از طریق رایزنى هاى فشرده با مصر و عربستان در تلاش است تا از صدور قطعنامه جدید شوراى امنیت که بى تردید، وضعیت دشوارى را در برابر دولتمردان سوریه ایجاد خواهد کرد، جلوگیرى کند.
دولت سوریه از سوى آمریکا، فرانسه و انگلیس متهم به عدم همکارى با تیم تحقیق سازمان ملل متحد درباره ترور رفیق حریرى نخست وزیر اسبق لبنان در یکى از سخت ترین شرایط سیاسى که با فشارهاى همه جانبه سیاسى ـ تبلیغاتى آمریکا و حتى سازمان ملل متحد تشدید شده، قرار گرفته است. نارضایتى آمریکا از عملکرد سوریه در قبال تحولات عراق و حمایت دمشق از گروه هاى فلسطینى و حزب الله بى تردید، اصلى ترین انگیزه دولت آمریکا در بهره بردارى از گزارش کامل نشده تحقیق دتلو مهلیس بوده است.
دولت آمریکا، پیروى سوریه از الگویى را که «معمر قذافى» رهبر لیبى در پیش گرفت، مناسبترین شیوه براى «بشار اسد» مى داند، و حتى آن را براى دمشق به منظور ختم غائله اى که به پاشده است، تجویز کرده اند. با این حال، در شرایطى که قالب دولتهاى عربى سیاست سکوت در برابر هجوم تبلیغاتى ـ سیاسى آمریکا علیه سوریه را انتخاب کرده اند و حتى قاهره و ریاض نیز پیشنهاد انعطاف پذیرى در برابر آمریکا را به دمشق ارائه مى کنند، وضعیت براى مردان سیاست در دمشق به منظور مانورهاى سیاسى در جهت از سر گذراندن بحران کنونى، سخت به نظر مى‌رسد.