گزارش یوکیا آمانو ـ مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ـ که عصر دوشنبه در اختیار 35 عضو شورای حکام آژانس قرار گرفت ایران را متهم کرده است که برای اجازه دادن به آژانس بهمنظور تایید این که تمامی مواد هستهیی در ایران در فعالیتهای هستهیی صلحآمیز قرار دارند، همکاری لازم را معمول نداشته است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، متن کامل گزارش یوکیا آمانو ـ مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ـ که بعداز ظهر دوشنبه در اختیار 35 عضو شورای حکام قرار گرفت به شرح زیر است:
« GOV/46/2010
6 September 2010
اجرای موافقتنامه پادمان NPT
و مفاد مربوطه قطعنامههای شورای امنیت
در جمهوری اسلامی ایران
(گزارش مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی)
1. این گزارش مدیرکل به شورای حکام و بهموازات آن گزارش به شورای امنیت در باره اجرای موافقتنامه پادمان NPT و مفاد مربوطه قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران است. این گزارش تحولات را از آخرین گزارش که در می 2010 صادر شده است در بر میگیرد.
2. شورای امنیت در تاریخ 9 ژوئن 2010 قطعنامه 1929 (2010) را تصویب کرد که در آن از جمله:
تصریح کرد که ایران در برآورده ساختن الزامات شورای حکام و در پایبندی به قطعنامههای شورای امنیت 1969 ( 2006)، 1737 ( 2006)، 1747 (2007) و 1803 (2008) قصور داشته است؛
تصریح کرد که ایران باید بدون تاخیر بیشتر اقداماتی را که شورا در قطعنامههای خود GOV/14/2006 و GOV/82/2009 درخواست کرده انجام دهد؛
همچنین تصریح کرد که ایران باید بدون تاخیر بیشتر، اقدامات درخواست شده در بند 3 قطعنامه 1737 (2006) را انجام دهد (یعنی تعلیق کلیه فعالیتهای مربوط به غنیسازی و بازفرآوری و همچنین همه فعالیتهای مربوط به آب سنگین)؛
مجدد تصریح میکند که ایران باید به طور کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره مسائل باقیمانده به ویژه آنهایی که موجب نگرانیهایی درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهیی ایران است از طریق فراهم کردن دسترسی به همه سایتها تجهیزات، اشخاص و اسناد مورد درخواست آژانس، همکاری کند؛
تصمیم گرفت که ایران باید بدون تاخیر و به طور کامل و بدون قید و شرط به موافقتنامه پادمانی خود شامل اجرای کد اصلاح شده 1/3 از ترتیبات فرعی پایبند بوده، از ایران درخواست کرد که به طور اکید مطابق با مفاد پروتکل الحاقی عمل کند و سریعا آن را تصویب کند و مجددا تصریح میکند که مطابق با مواد 24 و 39 موافقتنامه پادمان ایران، موافقتنامه پادمان ایران و ترتیبات فرعی آن، شامل کد اصلاح شده 1/3 نمیتواند به طور یکجانبه توسط ایران اصلاح یا تغییر یابد و توجه کرد که هیچ سازوکاری در موافقتنامه برای تعلیق هیچ یک از مفاد در ترتیبات فرعی وجود ندارد؛
مجدد تصریح کرد که مطابق با تعهدات ایران تحت قطعنامههای قبلی برای تعلیق کلیه فعالیتهای بازفرآوری، فعالیتهای مرتبط با آب سنگین و مرتبط با غنیسازی، ایران نباید ساخت و سازی را درباره هرگونه غنیسازی جدید، بازفرآوری یا تاسیسات مرتبط با آب سنگین شروع کند و باید هرگونه ساخت و ساز در حال انجام چنین تاسیساتی را متوقف کند؛
از مدیرکل درخواست کرد همه گزارشهای مدیرکل درباره اجرای پادمان در ایران را به شورای امنیت ارسال کند؛ و
از مدیرکل درخواست کرد گزارشی را ظرف 90 روز درباره این که آیا ایران تعلیق کامل و پایدار همه فعالیتهای اشاره شده در قطعنامه 1737 (2006) برقرار کرده و همچنین در خصوص روند پایبندی ایران به همه گامهای درخواست شده از سوی شورای حکام و قطعنامههای 1737 (2006)، 1747 (2007)، 1803 (2008) و 1929 (2010) ارائه کند.
الف. فعالیتهای مرتبط با غنیسازی
الف.1. نطنز: کارخانه غنیسازی سوخت نطنز و کارخانه آزمایشی غنیسازی سوخت
3. کارخانه غنیسازی سوخت (FEP): دو سالن آبشار در FEP وجود دارد: سالن تولید A و سالن تولید B. مطابق با اطلاعات طراحی ارائه شده از سوی ایران، هشت واحد (واحدهای A21 تا A28) برای سالن تولید A با 18 آبشار در هر واحد طراحی شده است. برای سالن تولید B هیچ اطلاعات طراحی ارائه نشده است.
4. ایران در 28 اوت 2010 UF6 طبیعی را در داخل 17 آبشار واحد A24 و 6 آبشار واحد A26 در FEP خوراک دهی کرد. کلیه 18 آبشار واحد A28، آبشار باقیمانده واحد A24 و 12 آبشار باقیمانده واحد A26 (شش آبشاری که تحت خلاء بودند) نیز نصب شده بودند، اما با UF6 خوراکدهی نشده بودند. تا این تاریخ همه سانتریفیوژهای نصب شده ماشینهای IR-1 هستند که در هر آبشار 164 تا از آن وجود دارد. کار نصب در واحدهای A21،A22 ،A23، A25 وA27 در حال انجام بود، اما هیچ سانتریفیوژی نصب نشده بود. تا 28 اوت 2010 هیچ کار نصبی در سالن تولید B وجود نداشته است.
5. آژانس در 22 نوامبر 2009 یک راستیآزمایی موجودی فیزیکی (PIV) در FEP انجام داد. آژانس ارزیابی خود از توازن مواد برای دوره 18 نوامبر 2008 تا 22 نوامبر 2009 با درنظر گرفتن اطلاعات جدید ارائه شده از سوی ایران ادامه میدهد. ایران در نامههای مورخ 9 اوت 2010 و 17 اوت 2010 به آژانس اطلاع داد که میزان مواد هستهیی در تاسیسات را کم تخمین زده است و یک تخمین تجدیدنظر شده را ارائه داد. ایران همچنین به آژانس اطلاع داد که چگونه قصد دارد تا سیستم محاسبه مواد هستهیی تاسیسات را بهبود ببخشد. آژانس تا زمانیکه ارزیابیاش تکمیل نشده باشد نمیتواند توازن مواد هستهیی را تایید کند.
6. ایران تخمین زده است که بین 23 نوامبر 2009 و 6 اوت 2010، 995 کیلوگرم دیگر از UF6 با غنای پایین تولید کند که مجموع تولید UF6 با غنای پایین از زمان شروع عملیات در فوریه 2007 تاکنون به 2803 کیلوگرم منجر شد. مواد هستهیی در FEP (شامل خوراک، فرآورده و دورریز) همچنین همه آبشارهای نصب شده و ایستگاههای خوراک و خارج شده تحت مراقبت و نظارت آژانس هستند. آژانس در نامه مورخ 19 جولای 2010 به ایران در مورد یکسری حوادث که در شکستن مهر و مومها توسط اپراتور در FEP دخیل بودند متذکر شد. ایران در نامهای به تاریخ 9 اوت 2010 اطلاعات بیشتری درباره این حوادث ارائه و بیان کرد که شکسته شدن تصادفی بوده است و ”کلیه توصیه و دستورالعملها به اپراتور داده شده که در اینباره با مراقبت و کنترل بیشتری عمل کند“. به محض تکمیل PIV بعدی، آژانس پیامدهای شکسته شدن این مهر و موم برای تدابیر حفاظتی را ارزیابی خواهد کرد.
7. آژانس از فوریه 2007 تعداد زیادی نمونهبرداری محیطی در FEP انجام داده است، نتیجه آن سطحی از غنیسازی اورانیوم کمتر از 5 درصد از U-235 را نشان داده است. در یک نتیجه اخیر، تعداد کمی از ذرات نمونهبرداری شده در منطقه آبشار با سطوح غنیسازی بین 5 درصد و 1/7 درصد ازU-235 یافت شده بود، یعنی بالاتر از آن که در پرسشنامه اطلاعات طراحی (DIQ) اظهار شده بود. آژانس در نامه مورخ 13 اوت 2010 به ایران درباره این موضوع اطلاع داد و توضیح خواست. ایران در نامههای مورخ 17 اوت 2010 و 1 سپتامبر 2010 یک توضیح ممکن برای وجود چنین ذراتی را همراه با اطلاعات تکمیلی ارائه کرد. توضیح ایران با یافتههای آژانس ناسازگار نیست.
8. کارخانه آزمایشی غنیسازی سوخت (PFEP :(PFEP یک تاسیسات تحقیق و توسعه (R&D) است و یک تاسیسات آزمایشی تولید اورانیوم با غنای پایین (LEU) است که اولینبار در اکتبر 2003 عملیاتی شد. این (تاسیسات) یک سالن آبشار دارد که میتواند 6 آبشار را درخود جای دهد. آبشارهای 1 و 6 که هرکدام میتوانند تا 164 ماشین را در بگیرند برای تولید LEU با غنای تا 20 درصد از U-235 طراحی شده است. بخش دیگر سالن آبشار به عنوان یک ”محوطه R&D“ طراحی شده است.
9. در محوطه R&D بین 22 می 2010 و 20 اوت 2010 مجموع تقریبا 84 کیلوگرم UF6 طبیعی به یک آبشار 20ماشینی IR-4 ، یک آبشار 20 ماشینی IR-2m و تک سانتریفیوژهای IR-1 و IR-2m و IR-4 خوراک دهی شده بود. در این محوطه هیچ LEU خارج نمیشود زیرا تولید و دورریز این فعالیت R&D در آخر فرآوری دوباره ترکیب میشوند.
10. ایران در 9 فوریه 2010 UF6 با غنای پایین را برای هدف بیان شده جهت تولید UF6 تا غنای 20 درصد از U-235 به عنوان سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران به آبشار 1 شروع به تزریق کرد. ایران متعاقبا به آژانس اطلااع داد که قصد دارد دومین آبشار 164ماشینی IR-1 (آبشار6) را در PFEP نصب و آن را با هدف کاهش غنیسازی دورریزها "از حدود 2 درصد تا نزدیک به 7/0 درصد U-235" به آبشار 1 متصل کند. افزایش در سطح غنیسازی و اتصال دو آبشار با هم نیاز به یک رویکرد پادمانی جدید دارد که از 15می 2010 اجرا شده است.
11. ایران در نامهای به تاریخ 30 ژوئن 2010 به آژانس اطلاع داد که قصد دارد خوراک دهی LEU را به آبشارهای به هم وصل شده 1 و 6 شروع کند و از آژانس درخواست کرد تا مهر و مومها را جا به جا کند تا ایران اجازه یابد که دو آبشار را همانطور که برنامهریزی شده عملیاتی کند. آژانس این کار را در3 ژوییه 2010 انجام داد. ایران در 17 ژوییه 2010 به آژانس اطلاع داد که خوراکدهی آبشار 6 را با دورریزهای آبشار 1 در 13 ژوییه 2010 شروع کرده است.
12. ایران تخمین زده است که بین 9 فوریه 2010 و 20 اوت 2010 مجموع تقریبی 310 کیلوگرم از UF6 را که در FEP غنی سازی شده به آبشار 1 تزریق کرده و اینکه 22 کیلوگرم از UF6 تا غنای 20 درصد U-235 تولید شده است. UF6 که تولید میشود به صورت دورهیی توسط ایران از آبشار 1 خارج میشود و در یک سیلندر به ظرفیت حدود 25 کیلوگرم UF6 بارگذاری میشود. این مواد تحت مراقبت و نظارت است. ایران اظهار کرده است که زمانیکه سیلندر پر باشد UF6 در داخل آن را بعد از اینکه آژانس از مواد برای آنالیز تخریبی نمونهبرداری کرد همگن میکند.
13. تا 7 آوریل 2010 نتایج نمونهبرداری محیطی در PFEP نشان میدهد که حداکثر سطح غنیسازی در DIQ (یعنی کمتر از غنای 20درصد U-235 ) در آن کارخانه تجاوز نکرده است.
الف.2. قم: کارخانه غنیسازی سوخت فردو
14. ایران در سپتامبر 2009 به آژانس اطلاع داد که در حال ساخت کارخانه غنیسازی سوخت فردو (FFEP ) واقع در نزدیکی شهر قم است. آژانس تایید کرد که FFEP برای جای دادن به 16 آبشار با مجموع تقریبی 3000 سانتریفیوژ در حال ساخت است.
15. آژانس در چندین نوبت از ایران درخواست کرده است، درباره زمانبندی طراحی و ساخت FFEP و همچنین هدف اصلی آن، اطلاعات بیشتری ارائه کند. ایران در پاسخ اظهار کرده است که «این محل (در نزدیکی قم) در اصل به عنوان یک منطقه عمومی برای پناهگاههای احتیاطی دفاع غیرعامل به منظور استفاده دستگاههای مختلف در نظر گرفته شده بود. سپس در نیمه دوم سال 2007 این محل برای ساخت کارخانه غنیسازی سوخت انتخاب شد.» آژانس همچنین بر لزوم دسترسی به شرکتهای دخیل در طراحی و ساخت FFEP بار دیگر تاکید کرد.
آژانس ایران را مطلع کرد که اطلاعات گستردهای را از شماری منابع دریافت کرده است که مدعی بودند کار طراحی تاسیسات از سال 2006 آغاز شده است. ایران در نامهای به مدیرکل مورخ 4 ژوئن 2010 بیان کرد که هیچگونه مبنای حقوقی که بر اساس آن آژانس بتواند اطلاعاتی را درباره زمانبندی و هدف FFEP درخواست کند، وجود ندارد و اینکه آژانس «برای طرح هیچگونه سوالی فراتر از موافقتنامه پادمان اختیار ندارد». آژانس معتقد است که سوالات مطرح شده در چارچوب مفاد موافقتنامه پادمان بوده و اینکه اطلاعات درخواست شده برای آژانس جهت راستیآزمایی زمانبندی و هدف اصلی FFEP به منظور حصول اطمینان از اینکه اظهارات ایران صحیح و کامل است، ضروری است.
16. ایران در پاسخ به درخواست آژانس مبنی بر اینکه یک پرسشنامه اطلاعات طراحی کامل را ارائه کند، طی نامهای به مدیرکل به تاریخ 4 ژوئن 2010 اظهار کرد که «وظایف خود را در ارائه پرسشنامه اطلاعات طراحی برای FFEP مطابق با موافقتنامه پادمان کاملا به انجام رسانده است.» آژانس در چندین نوبت ایران را مطلع ساخت که بر اساس وضعیت ساختمانی فعلی تاسیسات، باید اطلاعات بیشتری در اختیار ایران باشد که این اطلاعات باید در پرسشنامه اطلاعات طراحی درج شوند.
17. آژانس از اکتبر 2009 به طور میانگین درحال اجرای ماهانه یک راستیآزمایی اطلاعات طراحی (DIV) در FFEP است. آژانس تایید کرده است که ساخت تاسیسات در حال انجام است. از 18 اوت 2010 هیچ سانتریفیوژی به تاسیسات وارد نشده است. نتایج نمونهبرداریهای محیطی در FFEP تا 16 فوریه 2010 وجود اورانیوم غنی شده را نشان نداده است.
الف . 3. دیگر فعالیتهای مرتبط با غنیسازی
18. با توجه به اطلاعیه صادره از سوی ایران در تاریخ 7 فوریه 2010 مبنی بر اینکه فنآوری لیزری غنیسازی اورانیوم را در اختیار دارد و اطلاعیه تاریخ 9 آوریل 2010 درباره توسعه سانتریفیوژهای "نسل سوم"، آژانس طی نامه مورخ 18 اوت 2010 به ایران درخواست قبلی خود را مبنی بر فراهم کردن دسترسی از سوی ایران به دیگر مکانهای مربوطه، از جمله ساخت سانتریفیوژها، تحقیق و توسعه در غنیسازی اورانیوم (شامل غنیسازی لیزری) و فعالیتهای معدنکاوی و آسیاب، مورد تاکید قرار داد. ایران در پاسخ مورخ 21 اوت 2010 اطلاعات مورد درخواست را به آژانس ارائه نداد، بلکه تاکید کرد که «به همکاری با آژانس طبق موافقتنامه پادمان خود ادامه میدهد».
ب. فعالیتهای بازفرآوری
19. آژانس به نظارت بر استفاده از سلول داغ در رآکتور تحقیقاتی تهران (TRR) و تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ مولیبدن، ید و زنون (MIX) ادامه داده است. آژانس یک بازرسی و یک DIV در TRR را در 1 اوت 2010 و یک DIV را در تاسیسات MIX در تاریخ 31 ژوئیه 2010 انجام داد. هیچ گونه شواهدی در مورد بازفرآوری و فعالیتهای مربوطه در این تاسیسات مشاهده نشده است. در حالی که ایران اظهار داشته است که فعالیتهای مرتبط با بازفرآوری در ایران وجود ندارد، آژانس تا زمانی که اجرای پروتکل الحاقی توسط ایران امکانپذیر نباشد، میتواند این موضوع را فقط در رابطه با این دو تاسیسات تایید کند.
ج . طرحهای مرتبط با آب سنگین
20. همانگونه که در گزارشهای قبلی مدیرکل مشخص شد، آژانس همانگونه که از سوی شورای امنیت اختیار یافت، از ایران درخواست کرده است تا در کوتاهترین زمان ممکن دسترسی آژانس را به کارخانه تولید آب سنگین، آب سنگین ذخیره شده در تأسیسات UCF برای نمونهبرداری و هر مکان دیگری در ایران که در آن طرحهای مرتبط با آب سنگین انجام میپذیرد، فراهم آورد. ایران در نامهای به آژانس در تاریخ 10 ژوئن 2010 اظهار کرد که "درخواستهای آژانس هیچگونه مبنای قانونی ندارد، چرا که در چارچوب موافقتنامه پادمان ایران نبوده" و نیز از قطعنامههای شورای امنیت در این رابطه که "صرفا خواهان راستیآزمایی تعلیق است" نیز فراتر میرود. ایران همچنین اظهار کرد که کار بر روی طرحهای مرتبط با آب سنگین را به حالت تعلیق در نیاورده است. تا این تاریخ، ایران دسترسی به موارد مورد درخواست را فراهم نیاورده است.
21. در 2 اوت 2010، آژانس در رآکتور IR- 40 در اراک یک راستیآزمایی اطلاعات طراحی را انجام داد. آژانس تأیید کرد که ساخت این تأسیسات در حال انجام است، همراه با ساخت ساختمانهایی که تقریبا تکمیل شده و مقادیری از تجهیزات اصلی نصب شدهاند. این تجهیزات، جرثقیل بزرگ ساختمان رآکتور و دستگاه تولید فشار برای سیستم خنک کننده رآکتور را شامل میشود. بر اساس گفته ایران، فعالیت رآکتور IR- 40 برای سال 2013 برنامهریزی شده است. در ساختمان رادیوشیمی، سازه بتونی برای سلولهای داغ آماده بود، اما پنجرههای سلول داغ یا دستهای مکانیکی وجود نداشت.
22. بر اساس تصاویر ماهوارهیی، به نظر میرسد که کارخانه تولید آب سنگین مشغول به کار است. با این وجود، بدون دسترسی به این کارخانه، آژانس قادر نیست اظهارات ایران را مبنی بر این که کار بر روی طرحهای مرتبط با آب سنگین به حال تعلیق در نیاورده تأیید کند و بنابراین نمیتواند گزارش کاملی را در این رابطه ارایه کند.
د. تبدیل اورانیوم و تولید سوخت
23. آژانس ارزیابی خود را از نتایج راستیآزمایی موجودی فیزیکی صورت گرفته در UCF در مارس 2010 نهایی کرده و به این نتیجه رسیده است که میزان مواد هستهیی موجود در UCF که از سوی ایران اعلام شده در چارچوب ابهاماتی که در اندازهگیری موجود در کارخانههای فرآوری با این حجم، عادی است، با آن نتایج همخوانی دارد.
24. در 4 اوت 2010، آژانس یک راستیآزمایی اطلاعات طراحی در UCF انجام داد. در آن مقطع، کارخانه هنوز در حال تعمیر و نگهداری بود. ایران در نامهای به تاریخ 4 ژوییه 2010 آژانس را مطلع کرد که UCF کار خود را به صورت کامل از تاریخ 23 سپتامبر از سر خواهد گرفت. از آنجایی که از 10 اوت 2009، UF6 در UCF تولید نشده بود، مجموع اورانیوم به شکل UF6 تولید شده در UCF از مارس 2004 در حد 371 تن باقی میماند (که بخشی از آن به FEP و PFEP منتقل شده است) که همچنان تحت نظارت و مراقبت آژانس باقی میماند.
25. در جریان راستیآزمایی اطلاعات طراحی در 4 اوت 2010، ایران به آژانس اطلاع داد که نصب تجهیزات در UCF برای تبدیل UF6 با غنای 20 درصد U235 به U3O8 مورد نیاز برای تولید سوخت برای TRR در نوامبر 2010 آغاز خواهد شد. ایران در نامهای به تاریخ 17 اوت 2010 آژانس را از آغاز آزمایشهایی برای تبدیل UF6 به U3O8 با استفاده از UF6 تهی شده در سپتامبر 2011 در UCF مطلع کرد.
26. ایران در نامهای به تاریخ 28 ژوئن 2010 یک پرسشنامه اطلاعات طراحی روزآمد برای کارخانه تولید سوخت FMP ارایه کرد که در آن بیان داشت تولید سوخت برای TRR در بخشی از یک ساختمان UCF انجام خواهد شد. ایران در نامهای به آژانس در تاریخ 17 اوت 2010 ابراز کرد که در نظر دارد تجهیزات لازم برای تولید سوخت TRR را در نوامبر 2010 نصب کند. در 3 اوت 2010 آژانس یک راستیآزمایی موجودی فیزیکی و یک راستیآزمایی اطلاعات طراحی در FMP انجام داد و تأیید کرد که هیچ مجتمع، میله یا قرص سوخت جدیدی برای رآکتور IR-40 تولید نشده است.
هـ . سایر فعالیتها
27. ایران در نامه 9 اوت 2010 به آژانس اطلاع داد که انتقال سوخت تازه به ساختمان نگهداری رآکتور در نیروگاه بوشهر را آغاز خواهد کرد. آن گونه که در گزارش پیشین مدیرکل بیان شده، ایران به آژانس اطلاع داده است که مجتمع سوخت را قبل از بارگذاری آن در قلب راکتور مورد یک آزمایش فنی قرار خواهد داد. در 21 اوت، آژانس تأیید کرد که انتقال سوخت تازه به ساختمان راکتور شروع شده و اقدامات خود را برای راستیآزمایی مجدد آغاز کرده است.
28. آزمایشگاه تحقیقاتی چند منظوره جابربنحیان (JHL) در مرکز تحقیقات اتمی تهران واقع شده و یک آزمایشگاه تحقیقاتی در زمینه شیمی هستهیی و غیرهستهیی است. در 31 ژوییه 2010 آژانس یک راستیآزمایی اطلاعات طراحی و یک راستیآزمایی موجودی فیزیکی در این آزمایشگاه انجام داد که در ضمن آن ایران آن چه را در جریان راستیآزمایی اطلاعات طراحی صورت گرفته در 14 آوریل 2010 ابراز داشته بود مورد تأکید و تصریح قرار داد، خصوصا این که فعالیتهای آزمایشگاه مزبور به یک طرح صرفا تحقیقاتی با هدف مطالعه رفتار الکتروشیمیایی یون اورانیل در مایع یونی با استفاده از یک محلول نیترات اورانیل مربوط میشود. ایران همچنین ابراز کرد که این فعالیتهای آزمایشگاهی هنوز آغاز نشده است. آژانس به نظارت خود بر اقدامات تحقیقاتی و توسعهیی ایران در زمینه الکتروشیمی در این مرکز ادامه میدهد.
29. بر اساس تصاویر ماهوارهیی، ارزیابی آژانس این است که عملیات مربوط به استخراج و تغلیظ اورانیوم در منطقه کارخانه تولید اورانیوم بندرعباس همچنان ادامه داشته و فعالیتهای ساختمانی در کارخانه تولید کیک زرد اردکان و معدن اورانیوم ساغند نیز ادامه دارد.
و . اطلاعات طراحی
30. همانگونه که در گزارشهای قبلی مدیرکل توضیح داده شد، کد اصلاح شده 1/3 از بخش کلی ترتیبات فرعی موافقتنامه پادمان ایران، همانگونه که از سوی ایران در سال 2003 مورد موافقت قرار گرفت، با وجود تصمیم ایران در سال 2007 مبنی بر تعلیق اجرای آن درحال اجرا تلقی میشود. اگرچه آژانس در موارد متعدد به ایران یادآوری کرد که این کشور موظف به ارائه اطلاعات طراح مطابق با کد اصلاح شده 1/3 است، ایران اجرای کد 1/3 را از سر نگرفت که این امر با وظایفش به موجب ترتیبات فرعی ناسازگار است. ایران تنها کشور دارای فعالیتهای هستهیی شاخص است که دارای موافقتنامه پادمان جامع در حال اجراست که مفاد کد اصلاح شده 1/3 را به اجرا نمیگذارد.
31. ایران در هر دو مورد تاسیسات دارخوین و FFEP تصمیم برای ساخت یا مجوز ساخت تاسیسات را طبق آن چه که به موجب کد اصلاح شده 1/3 مقرر شده به موقع به آژانس اعلام نکرد و صرفا اطلاعات طراحی محدودی را در ارتباط با آن تاسیسات ارائه کرد. ایران اطلاعات طراح روزآمد برای رآکتور IR-40 را ارائه نداده است.
32. آژانس طی نامه مورخ 18 ژوئن 2010 از ایران درخواست کرد که اظهارات عنوان شده از سوی جناب آقای علی اکبر صالحی معاون رییسجمهور و رییس سازمان انرژی اتمی ایران به یکی از خبرگزاریهای ایران مبنی بر اینکه ایران در حال طراحی رآکتور مشابه با TRR برای تولید رادیوایزوتوپها است را تایید کند. آژانس در همان نامه همچنین درخواست کرد چنانچه تصمیمی برای ساخت تاسیسات جدید هستهیی از سوی ایران اتخاذ شده، ایران اطلاعات بیشتر درباره طراحی و زمانبندی ساخت تاسیسات ارائه کند. ایران در پاسخ مورخ 23 ژوئن 2010 تاکید کرد که به همکاری با آژانس «طبق موافقتنامه پادمان خود» ادامه میدهد.
33. جناب آقای علی اکبر صالحی در 16 اوت 2010 اعلام کرد که «مطالعات برای مکانیابی 10 تاسیسات غنیسازی دیگر» به پایان رسیده است و اینکه "ساخت یکی از این تاسیسات تا پایان سال (جاری ایرانی) (مارس 2010) یا آغاز سال آینده آغاز خواهد شد." آژانس در نامهای به تاریخ 19 اوت 2010 از ایران درخواست کرد که اطلاعات طراح اولیه برای این تاسیسات را ارائه کند. ایران در پاسخ خود به تاریخ 21 اوت 2010 اطلاعات درخواست شده را ارائه نداده و فقط عنوان کرد که اطلاعات لازم را در«زمان مقتضی» به آژانس ارائه خواهد داد. این آخرین مکاتبات بین ایران و آژانس با تبادلات مشابهی در ارتباط با اعلامهای عمومی مقامات ایرانی درباره احتمال ساخت تاسیسات هستهیی جدید دنبال میشود. ایران همچنین گفته است که مطالب مربوط به اطلاعات طراح مندرج در بندهای 30 تا 35 گزارش قبلی مدیرکل (Gov/28/2010) « هیچ مبنای قانونی ندارد».
34. ایران تغییرات انجام شده در PFEP برای تولید اورانیوم با غنای تا سطح 20 درصد U-235 را که مشخصا با مقاصد پادمانی در ارتباط است، در مدت زمانی کافی به شکلی که آژانس بتواند رویه پادمان خود را آنگونه که در ماده 45 موافقتنامه پادمان ایران مقرر شده تنظیم کند، به آژانس اعلام نکرد.
ز. انتصاب بازرسان
35. ایران در نامهای به مدیرکل به تاریخ 3 ژوئن 2010 عنوان کرد که از این پس چنانچه اطلاعات محرمانه که توسط آژانس در نتیجه اجرای موافقتنامه پادمان به دست آمده «به هر نحوی نشت یافته و یا به رسانهها منتقل شود، به عنوان نخستین واکنش انتصاب بازرسان مربوطه ملغی خواهد شد». ایران در نامهای به مدیرکل به تاریخ 10 ژوئن 2010، با اشاره به «غلط و نادرست بودن مطالب مندرج در پاراگراف 28» گزارش قبلی مدیرکل (Gov/28/2010)، به آژانس اطلاع داد که با انتصاب دو تن از بازرسان که اخیرا به بازرسی در ایران پرداخته بودند، مخالف است.
36. اگرچه موافقتنامه پادمان ایران اجازه مخالفت با انتصاب بازرسان آژانس را میدهد، آژانس مبنایی را که بر اساس آن ایران در پی توجیه مخالفت خود در این مورد برآمده بود، مردود شمرد. آژانس به کار حرفهیی و غیرجانبدارانه بازرسان مورد نظر همانند تمامی دیگر بازرسان اعتماد کامل دارد و تاکید میکند که گزارش قبلی مدیرکل درباره اجرای پادمان در ایران (Gov/28/2010) کاملا دقیق است.
37. آژانس در ملاقاتی با نماینده ایران نزد آژانس در تاریخ 20 جولای 2010 به نماینده ایران اطلاع داد که مخالفت مکرر توسط ایران با انتصاب بازرسان مجرب در چرخه سوخت و تاسیسات هستهیی ایران روند بازرسی را با مانع مواجه ساخته و بدین ترتیب از قابلیت آژانس برای اجرای موثر و کارآمد پادمان در ایران میکاهد. در این راستا آژانس در همان ملاقات بار دیگر درخواست کرد ایران در تصمیم مورخ 16 ژانویه 2007 خود مبنی بر درخواست از آژانس برای انصراف از انتصاب 38 بازرس آژانس و درخواستهایش (که به سال 2006 بازمیگردد) دائر بر انصراف از انتصاب 4 بازرس دیگر مجرب در انجام بازرسی در ایران، تجدید نظر کند. آژانس ضمن اذعان به پذیرش اخیر انتصاب پنج بازرس جدید از سوی ایران (در نامههایی از ایران به آژانس به تاریخ 18 آوریل 2010 و 16 اوت 2010) همچنان از ایران درخواست میکند که از مخالفت خود با انتصاب بازرسان مجرب در چرخه سوخت و تاسیسات هستهیی ایران دست بردارد.
ح. ابعاد نظامی احتمالی
38. گزارشهای قبلی مدیرکل شامل مشروح مسایل باقیمانده مربوط به ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهیی ایران و اقدامات ایران است که برای حل و فصل این مسائل ضروری است. آژانس در گزارش فوریه 2010 مدیرکل شماری از مسائل فنی را که نیازمند بررسی از سوی ایران هستند تشریح کرد. در عین حال ایران از اوت 2008 با اظهار اینکه ادعاهای مربوط به ابعاد نظامی احتمالی به برنامه هستهییاش بیاساس بوده و اطلاعاتی که آژانس به آنها اشاره دارد مبتنی بر اسناد مجعول است، از مذاکره با آژانس درباره مسایل باقیمانده یا از ارائه هرگونه اطلاعات بیشتر یا ارائه دسترسی به اماکن و اشخاص مورد نیاز برای پرداختن به نگرانیهای آژانس، امتناع ورزیده است.
39. بر پایه تحلیلهای همه جانبه آژانس از اطلاعات در دسترسش، آژانس همچنان در مورد احتمال وجود احتمالی فعالیتهای افشا نشده پیشین یا فعلی مربوط به امور هستهیی با مشارکت سازمانهای مرتبط با بخش نظامی در ایران، شامل فعالیتهای مرتبط با ساخت خرج انفجاری هستهیی برای یک موشک، نگرانی دارد. علائمی وجود دارند که موارد مشخصی از این فعالیتها ممکن است پس از سال 2004 نیز ادامه یافته باشند.
40. قطعا ضروری است که ایران بدون تاخیر بیشتر در مورد این موضوعات با آژانس وارد تعامل شود و اینکه آژانس اجازه یابد از همه سایتهای مربوطه بازدید کرده، به همه تجهیزات و اسناد مربوطه دسترسی یافته و اجازه یابد با تمامی اشخاص مربوطه مصاحبه کند. گذشت زمان و کاهش امکان دسترسی به برخی اطلاعات مربوطه فوریت این مساله را بالا میبرد. تعامل اساسی و جدی ایران برای قادر کردن آژانس برای حصول پیشرفت در تایید صحت و تکمیل بودن اظهارات ایران، نقش اساسی دارد.
ط. خلاصه
41. درحالی که آژانس به راستیآزمایی انحراف نداشتن مواد هستهیی اعلام شده در ایران ادامه میدهد، ایران برای اجازه دادن به آژانس به منظور تایید این که تمامی مواد هستهیی در ایران در فعالیتهای صلحآمیز قرار دارند، همکاری لازم را معمول نداشته است.
42. به ویژه اینکه ایران الزامات مندرج در قطعنامههای مربوطه شورای حکام و شورای امنیت شامل اجرای پروتکل الحاقی را، که برای اعتمادسازی به مقاصد منحصرا صلحآمیز برنامه هستهیی ایران و حل و فصل مسائل باقیمانده نقش اساسی دارد، به اجرا نگذاشته است. به ویژه برای ایران ضرورت دارد که برای ابهامزدایی موضوعات باقیمانده که موجب نگرانی درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهییاش هستند، همکاری کند، از جمله از طریق دسترسی به تمامی سایتها، تجهیزات، اشخاص و اسناد مورد درخواست آژانس را فراهم کند. همچنین ایران باید کد اصلاح شده 1/3 در خصوص ارائه پیش هنگام اطلاعات طراح را به اجرا در آورد.
43. به علاوه ایران برخلاف قطعنامههای مربوطه شورای حکام و شورای امنیت فعالیتهای مرتبط با غنیسازی را تعلیق نکرده است. ایران فعالیت کارخانه غنیسازی سوخت (FEP) و کارخانه نیمه صنعتی غنیسازی سوخت (PFEP) را در نظنز ادامه داده است و غنیسازی U-235 تا سطح 20درصد را در PFEP در حال حاضر در دو آبشار متصل به یکدیگر آغاز کرده است. ایران به ساخت FFEP ادامه داده است. ضروری است که به منظور راستیآزمایی گاهشمار و هدف اصلی FFEP، ایران دسترسی آژانس را به اسناد طرح مربوطه و به شرکتهای درگیر در طراحی و ساخت کارخانه فراهم آورد. ایران همچنین نیاز دارد یک پرسشنامه اطلاعات طرح کامل را برای این تاسیسات ارائه کند. ایران همچنین اعلام کرده است که مکانهایی را برای تاسیسات جدید غنیسازی انتخاب کرده و اینکه ساخت یکی از این تاسیسات حوالی مارس 2011 آغاز خواهد شد، اما اطلاعات طرح لازم و دسترسی را برای آژانس طبق موافقتنامه پادمان ایران و ترتیبات فرعی فراهم نساخته است.
44. همچنین ایران برخلاف قطعنامههای مربوطه شورای حکام و شورای امنیت به ساخت رآکتور IR-40 و فعالیتهای مرتبط با آب سنگین ادامه داده است. آژانس اجازه نیافت که از آب سنگینی که در UCF انبار شده نمونهبرداری کند و از دسترسی به کارخانه تولید آب سنگین (HWPP) برخوردار نشد. در حالیکه آژانس میتواند گزارش کند که ایران اظهاراتی را دائر بر اینکه فعالیتهای مذکور را تعلیق نخواهد کرد، عنوان داشته است، در عین حال آژانس بدون داشتن دسترسی کامل به آب سنگین در UCF ،HWPP و دیگر تاسیساتی که ایران اعلام کرده، تصمیم ساخت آنها را دارد، قادر نیست که چنین اظهاراتی را تایید کند و بنابراین بتواند در اینباره به طور کامل گزارش دهد.
45. ایران با انتصاب دو بازرس که اخیرا در ایران به بازرسی پرداخته بودند، مخالفت کرد. آژانس دلایلی را که بر پایه آن ایران در پی توجیه مخالفت خود بوده مردود شمرده و همچنین نگران است که مخالفتهای مجدد با انتصاب بازرسان مجرب روند بازرسی را با مانع مواجه کرده و از قابلیت آژانس برای اجرای پادمان در ایران بکاهد.
46. مدیرکل از ایران درخواست میکند که برای اجرای کامل موافقتنامه پادمان و دیگر وظایفش شامل اجرای پروتکل الحاقی اقدامات لازم معمول دارد.
47. مدیرکل به نحو مقتضی به گزارشدهی ادامه خواهد داد.»