لبنان و مسائل زیست محیطی ناشی از جنگ

 محمود فاضلی
حملات رژیم صهیونیستی به لبنان علاوه بر اینکه به راه ها، بزرگراه ها، پل ها، فرودگاه ها، اسکله های بنادر جونیه، بیروت، صور، صیدا و طرابلس، نیروگاه های برق، تاسیسات آب، کارخانجات، مزارع کشاورزی و نهادهای درمانی و بهداشتی فرهنگی، تبلیغی، خدماتی و تجاری، صنعتی و گردشگری این کشور آسیب های جدی وارد کرده است، تخریب جدی محیط زیست این کشور را نیز مورد هدف قرار داده است. بخش کشاورزی این کشور نیز که منبع اقتصادی این کشور محسوب می شود از رونق افتاده و در اثر حملات رژیم صهیونیستی متحمل خسارات سنگین همچون نابودی زمین های کشاورزی، از بین رفتن درختان مرکبات و باغ ها شده است.
در روزهای آغاز حملات رژیم صهیونیستی به لبنان برنامه محیط زیست سازمان ملل یونپ به تاثیرات زیست محیطی نشت هزاران تن نفت در سواحل لبنان به دنبال حمله به یک نیروگاه توسط جنگنده های رژیم صهیونیستی ابراز نگرانی کرد و بر طبق گزارش های موجود بمباران نیروگاه جیه در ۲۰ کیلومتری جنوب بیروت حدود ۸۰ کیلومتر از نوار ساحلی این کشور را آلوده کرده و مناطق ساحلی سوریه را نیز تهدید می کند. آکیم اشتاینر مدیر یونپ نیز در بیانیه جداگانه ای تاکید کرد: «دولت لبنان خواستار کمک بین المللی از سازمان ملل شده و ما آماده ایم به محض آماده شدن شرایط برای اجرای این کار هر کاری در توان داریم در این زمینه انجام دهیم. ما در نگرانی های مقامات لبنانی در مورد تاثیر این آلودگی نفتی که می تواند ابعاد منطقه ای نیز به خود بگیرد، شریک هستیم.»
یعقوب صراف وزیر محیط زیست لبنان نیز در این رابطه گفت: «بمباران تانکرهای حاوی سوخت یک نیروگاه برق در جنوب این کشور توسط جنگنده های رژیم صهیونیستی موجب بروز بزرگترین فاجعه زیست محیطی در دریای مدیترانه و موجب مرگ ماهیان دریای مدیترانه شده است. شکی نیست این بزرگترین فاجعه زیست محیطی است که تاکنون در دریای مدیترانه مشاهده شده است و این مسئله نه تنها برای لبنان بلکه برای تمامی کشورهای واقع در ساحل شرقی مدیترانه پیامدهای وحشتناکی دارد.» در اولین روزهای این حادثه تعدادی از کشورهای مدیترانه با در اختیار گذاردن تجهیزات و کارکنان فنی در این زمینه به لبنان کمک کردند اما به گفته مقامات مسئول لبنانی «تنها میزان کمی از تجهیزات مورد نیاز در دسترس است.»رئیس مرکز زیست محیطی مصر نیز به گونه ای دیگر نگرانی خود را در زمینه مسائل محیط زیستی ابراز کرد و تاکید کرد: «آوارگی بیش از ۷۵۰ هزار نفر از جنوب لبنان و روانه شدن آنان به سوی بیروت و دیگر شهرهای لبنان، فشار بیشتری به منابع زیست محیطی این کشور وارد کرده است.» به گفته وی «دشمن صهیونیستی عمدا منابع محیط زیستی لبنان را هدف قرار می دهد به طوری که انهدام تصفیه خانه های آب به صورت یکی از اهداف اصلی این رژیم درآمده است. رژیم صهیونیستی در حملات خود به لبنان از سلاح های غیرمتعارف از جمله بمب های خوشه ای استفاده می کنند و این نوع اسلحه نه تنها جان انسان های بی گناه را تهدید می کند بلکه به انهدام محیط زیست نیز می انجامد.»
براساس اعلام سازمان ملل مبنی بر کمک به لبنان جهت رفع آلودگی نفتی در سواحل این کشور، متخصصان محیط زیست سازمان ملل و سازمان دریانوردی جهانی نیز به پیشبرد این طرح کمک خواهند کرد. به گفته استفان دوجاریک سخنگوی دبیرکل سازمان ملل جزئیات طرح سازمان ملل در نشستی در آتن بررسی شد. وی در پاسخ به این سئوال که آیا سازمان ملل قصد دارد تا اثرات این درگیری را روی محیط زیست و کشاورزی مطالعه کند، تاکید کرد: «در حال حاضر این تلاش ها شروع شده و در نشست آتن پایتخت یونان در این مورد گفت وگو شد. پس از مرحله کمک های انساندوستانه به مرحله بازسازی وارد می شویم و مسائل محیط زیست به درخواست اسرائیل و لبنان به دقت بررسی می شود.»
برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد برای اجرای عملیات پاکسازی دریای مدیترانه از آلودگی های ناشی از جنگ لبنان مبلغ ۶۴ میلیون دلار درخواست کرد. در همایش بین المللی آتن که با حضور نمایندگان کشورهای ژاپن، لبنان، سوریه، قبرس، ترکیه، اتحادیه اروپا و سازمان ملل متحد برگزار شد نحوه پاکسازی سواحل لبنان مورد بررسی قرار گرفت. وزیر کشتیرانی یونان در این همایش با تاکید بر اقدامات جدی و سریع برای حل این مشکل آمادگی کشورش را برای هر نوع همکاری در این رابطه اعلام کرد. براساس تخمین های اولیه این نشست، بیش از ۵۰ میلیون یورو بودجه برای مقابله با این آلودگی ها در مدیترانه مورد نیاز است.یکی از اهداف سازمان ملل توسعه و تدوین حقوق بین الملل مربوط به محیط زیست بوده و تلاش دارد با تصویب معاهده های مختلف حمایت از محیط زیست را در همه جا افزایش دهد. برنامه های محیط زیست سازمان ملل بسیاری از این معاهده ها را اجرا می کند. همچنین سازمان بین المللی دریانوردی، کنوانسیون هایی تدوین کرده است که به کاهش آلودگی دریاها کمک می کند. مجموعه ای از برنامه های دریاهای منطقه ای به دولت کمک می کند از طریق کنوانسیون ها و پروتکل های تحت حمایت برنامه محیط زیست سازمان ملل در ۱۳ منطقه از منابع مشترک دریایی و آبی خود حفاظت کنند.