با یک کلیک استخاره کنید

قم پایتخت اینترنتی جهان اسلام
اگر چه اینترنت در بدو ورود به کشور با بی مهری از سوی علمای دین و بی توجهی از سوی دولتمردان روبه رو شد اما رفته رفته خیل عظیم مشتاقان به این تکنولوژی و رویکرد مثبت این وسیله ارتباطی توانست یخ بی مهری و بی توجهی را ذوب کند، هر چند تا رسیدن به ذوب نهایی راه طولانی در پیش است. اما همین پیشرفت ها نشان از جدی گرفتن این وسیله ارتباطی در کشور دارد. رشد روز افزون سایت های دولتی و خصوصاً سایت های دینی یکی از همین نشان ها محسوب می شود. سایت های دینی ای که نام بزرگان اهل دین بر روی آنها خودنمایی می کند. یکی از همین سایت ها تعلق به آیت الله حاج شیخ یوسف صانعی دارد. یکی از علمای ساکن قم، شخصیت دینی ای است که طی سال های گذشته با اظهارنظرهایی که در جریانات سیاسی و اجتماعی بیان داشته از خود یک چهره روشنفکر دینی ترسیم کرده است و وجود این سایت اینترنتی نیز می تواند گواه این ادعا باشد.
علیرضا رضایی که حدود ۸ سال مدیریت این سایت www.saanei.org را بر عهده دارد، در پاسخ به این سئوال که قم یک شهر بسیار مذهبی است و اینترنت در ابتدا از سوی بسیاری از علما و دولتمردان به عنوان پایگاه شیطانی یاد شده است در همان سال های ورود اینترنت به کشور نظر جناب آقای صانعی نسبت به اینترنت چه بوده است، می گوید: نگاه به اینترنت در حوزه علمیه قم اگرچه در ابتدای امر به عنوان رسانه ای نو و محصول دنیای مدرن غرب، نیازمند تامل و احتیاط در استفاده بود، اما امروز بدون تردید به عنوان ابزاری برای بسط و گسترش اندیشه ها، افکار اسلامی و وسیله ای برای سرعت بخشیدن به اطلاع رسانی اسلامی تلقی می شود تا آنجا که امروزه شهر قم را پایتخت اینترنتی جهان اسلام نام نهاده اند. دیدگاه آیت الله صانعی نسبت به اینترنت برخلاف دیدگاه های متحجرانه در طرد و نفی این تکنولوژی بسیار مساعد بود و این بلندای افکار نواندیشانه ایشان ریشه در افکار متعالی امام و اسلام نابی که ایشان مُبلغ آن بوده اند، دارد. به همین علت از همان ابتدای امر ایشان معتقد به استفاده از وسایل ارتباط جمعی مرسوم و متداول در زمان بوده اند و قطعاً با نظراتی که این رسانه را به معنای اعم و یا اخص آن را تحریم می کردند هیچ سنخیتی نداشته بلکه در نقطه مقابل و به منظور توسعه و گسترش علوم اسلامی در سایر بلاد، از همان ابتدا مشوق فضلا و طلاب و شاگردان خویش در استفاده از این تکنولوژی ارتباطی بوده اند که در همین راستا دفتر معظم له در سال ۱۳۷۹ اقدام به راه اندازی این وب سایت به منظور نشر آثار ایشان کرد.
وقتی سایتی به نام یک شخص راه اندازی می شود این بدین معنا است که این فرد خود درگیر به روز رسانی آن است، اما در مورد سایتی همچون سایت یک مرجع تقلید به علت مشغله فراوان مسئله به گونه دیگری است. در این مورد رضایی این گونه توضیح می دهد: ایشان اگر چه خود به دلیل ضیق وقت امکان استفاده مستقیم از اینترنت برایشان مقدور نیست اما اهمیت مطالب مندرج در دنیای مجازی اینترنت خصوصاً در حوزه دین و اندیشه اسلامی در کنار علاقه ایشان به اطلاع از اخبار ایران و جهان سبب شده است که مسئولان پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له به طور منظم مطالب مورد اشاره را استخراج و در اختیار ایشان قرار دهند. به همین علت هراز چندگاهی نظرات اصلاحی ایشان در جهت ارتقای وضعیت سایت به کار گرفته می شود. اما در مجموع بخش های مختلف این وب سایت توسط کار گروه های مختلف، مدیریت و به روزرسانی می شوند. در این پایگاه اطلاع رسانی قریب به ۳۰ نفر در بخش های مختلف مشغول به کار هستند. اما در عین حال قسمت پاسخ به استفتائات شرعی از موارد استثنایی است که پس از دریافت استفتائات شرعی کاربران، کلیه سئوالات در اختیار ایشان قرار داده می شود تا به رغم ضیق وقت خودشان شخصاً پاسخگو باشند. مواردی را به دیگران واگذار می کنند که سئوال ها تکراری باشد و به نوعی قبلاً خودشان به آن پاسخ داده باشند.
مدیریت این سایت در ادامه می افزاید: وب سایت موسسه فرهنگی هنری فقه الثقلین (www.feqh.org) یکی دیگر از فعالیت های اینترنتی برای ترویج و معرفی اندیشه های آیت الله صانعی را بر عهده دارد. این موسسه مجموعه ای است متشکل از شاگردان محققِ آیت الله و همچنین برخی از صاحبنظران نزدیک به مواضع علمی و فقهی ایشان که به بررسی و تحلیل علمی و فقهی کتب و نظریات ایشان می پردازند که حاصل فعالیت این عده تولید مجموعه کتاب هایی تحت عنوان فقه و زندگی است که به بررسی جزء به جزء موضوعی نظرات ایشان اختصاص دارد.
 اینترنت آینه‌ای چونان شمشیر
هر سایتی با هدفی خاص احداث می شود و در این میان اهداف راه اندازی سایت آیت الله صانعی این گونه تعریف شده است: «اگر قرار است دین به مثابه موتور محرک کشتی زندگی یک انسان او را به سوی سعادت و فضیلت رهنمون شود و خیر و خوشی و هویت و شخصیت برای این جهانش به ارمغان آورد، پس آتش آن را در هر زمان به جنسی و نوعی می باید که روشن کرد. زمانی به آتش چوب و زغال (سنت) و زمانی با موتور بخار (پیشامدرن و غیر سنتی) و بعد با سوخت های مدرن دیگر حتی چون نور خورشید و یا برق (مدرنیته). این سایت نیز که صفحاتش ورق به ورق در برابر دیدگان شما گشوده می شود آینه ای است از آنچه که می توان در دوران مدرن، قامت دین را در آن به تمامه نگریست. اینترنت آینه ای است چونان شمشیر، که در عهد ماضی بر دست رسول اکرم و قیصر بود و در عصر حاضر بر کف موحد و ملحد به بازی می آید. منتها تو خود را در یکی چون گمشدگان سرگردان می بینی و در دیگری به گمان قاصرما، شاید بخواهی در چیزی اندیشه کنی و دوباره بازبینی. یکی دست تو را می گیرد و تا پیش خدا می برد و دیگری نه گمانم که از جایت برخیزاند. پس باز هم انتخاب با تو انسان است تا خود کدام را اختیار کنی. در این میان سایت آیت الله صانعی با توجه به شرایط و مقتضیات روز و با التفات به مسائلی که امروز در ذهن و دل جوانان و زنان و مردان مسلمان ایرانی موج می زند و هر روز شک جدید و پرسش تازه ای را بر عقل و زبان او جاری می سازد، با شکل و شمای تازه ای در برابر دیدگان مخاطبان به تصویر آمده است و...»
سایت آیت الله به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و اردو قابل دسترسی است و به گفته رضایی، بخش فارسی پربیننده ترین قسمت محسوب می شود و به ترتیب زبان های عربی، انگلیسی و اردو رتبه دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند. در صفحه اصلی سایت پنج بخش مجزا از هم دیده می شود که هر کدام دارای زیر مجموعه هایی هستند. نوارگردان بالای صفحه حاوی سخنان کوتاه و مهم ایشان و پیام های تبریک و تسلیت ایشان به مناسبت های دینی را شامل می شود. ستون سمت چپ صفحه اصلی از سه بخش اخبار پایگاه و جست وجو تشکیل شده است و کاربران می توانند از گزینه جست وجو برای یافتن موضوع مورد علاقه خود استفاده کنند. در ستون سمت راست نیز رساله توضیح المسائل آیت الله صانعی و صندوق شخصی استفتائات برای پرسش های شرعی قرار دارد و بیشتر مورد استفاده کاربرانی است که پرسش های خصوصی تر دارند و از ای میل نیز بی بهره اند، در عوض بخش سئوالات شخصی کاربران عمومی و حرفه ای تر را می طلبد. اما کارکرد هر دو بخش یکی است. بانک صوت نام بخش دیگری است که در سمت راست ستون قرار دارد. این بخش توانایی پخش برخی سخنرانی های سوگواری و مذهبی آیت الله صانعی را در برمی گیرد. فیلم خانه بخش دیگری است که نظرات این مرجع تقلید را به صورت چند فیلم در کنار هم پخش می کند و قسمت های دیگر نقشه سایت و راهنمای سایت را به نوعی در برمی گیرد. پاسخگویی آن لاین نیز قسمتی است که جدیداً راه اندازی شده است. در این قسمت کاربران می توانند صبح ها از ساعت ۱۰ الی ۱۱ و بعدازظهرها از ساعت ۳۰/۱۸تا اذان مغرب و عشا سئوالات شرعی و فقهی خود را با گروه استفتائات دفتر آیت الله صانعی در میان بگذارند. البته برای استفاده از قسمت پاسخگویی آن لاین نیاز به نصب نرم افزاری است که نحوه بارگذاری و به نوعی اسم نویسی در این قسمت با زبان بسیار ساده برای کاربران نگاشته شده است و هر کاربر بعد از طی مراحل قید شده در سایت با داشتن یک کد کاربری می تواند به راحتی سئوالات خود را بازگو و به صورت آن لاین جواب آنها را دریافت کند.
بخش دیگری در همین ستون سمت راست وجود دارد که به نوعی پربیننده ترین بخش این سایت محسوب می شود. بخشی تحت نام استخاره. در تعریف این بخش آمده است که: استخاره به معنی طلب خیر نمودن است. در بین متشرعین چنین مرسوم است که هرگاه انسان بین انجام دادن کاری که پس از مشورت نمودن با اهل خبره و رعایت همه جوانب مثبت و منفی آن همچنان مردد و متحیر در انجام و ترک آن است از راه استخاره که مشورت با خداوند است به رفع تحیر و تردید در آن کار می پردازد که استخاره انواع مختلفی دارد که مستندترین آن استخاره ذات الرقاع است.
مدیریت این سایت در مورد این بخش می گوید: قبلاً استخاره از طریق ای میل صورت می گرفت اما به علت درخواست فراوانی که از سوی کاربران برای این بخش داشتیم از بهمن سال گذشته تصمیم بر آن شد که این بخش را نیز به دیگر امکانات سایت اضافه کنیم و در حال حاضر این بخش یکی از پر بازدیدترین بخش های سایت محسوب می شود. عمل استخاره بعد از نماز مغرب و عشا توسط ۶ نفر از علما که توان تفسیر قرآن را داشته باشند صورت می گیرد. گفتنی است از ساعت ۱۹ الی ۲۰ به وقت ایران پاسخگویی استخاره به صورت آن لاین صورت می گیرد و به استخاره هایی که بعد از این ساعت ارسال شود ۲۴ ساعت بعد پاسخ داده می شود. یکی از نکات جالب در بخش استخاره دیدن این جمله است «کاربران توجه داشته باشند که این دفتر درباره ازدواج یا طلاق استخاره ای انجام نمی دهد». رضایی در توضیح این نوشته می گوید: آیت الله صانعی اعتقاد دارند از آنجا که ازدواج خیر است و طلاق همیشه شر بنابراین برای این دو امر نیاز به گرفتن استخاره نیست. اما در این سایت چگونه استخاره بگیریم، کافی است نیت کرده و روی قسمت استخاره کلیک کنیم بعد اگر در ساعاتی غیر از ساعات اعلام شده باشد یک شماره کد اعلام می شود که بعد از ۲۴ ساعت با وارد کردن آن شماره کد می توان پیگیری استخاره را انجام داد. 
شش راه ارتباطی برای کاربران
بخش مرکزی سایت شامل پنج بخش مجزا است. این چند بخش در حقیقت موضوعات جدید و به روز سایت را در زمینه های مختلف به کاربر عرضه می کند. در این قسمت کاربر می تواند با جدیدترین استفتائات، تازه ترین بیانیه ها و دیدارها، مصاحبه ها، جدیدترین دیدگاه های آیت الله صانعی در خصوص حقوق زنان و... را از نظر گذراند. آخرین بخش این سایت مربوط به منوهای شش گانه در بالای صفحه است. این منوهای شش گانه به نوعی شش راه ارتباطی برای کاربر به سایت را ایجاد می کند. اولین قسمت «زندگینامه» را دربرمی گیرد، در این بخش آمده است که: «در سال ۱۳۱۶ در خانواده ای روحانی در روستای نیک آباد اصفهان ولادت یافتند. جدّ ایشان آیت الله حاج ملایوسف از علمای پرهیزکار و وارسته زمان خود بودند. ایشان در فلسفه، از شاگردان میرزا جهانگیرخان و در فقه از شاگردان آیت الله العظمی میرزا حبیب الله رشتی بودند. پدرشان مرحوم حجت الاسلام آقای شیخ محمدعلی صانعی نیز عالمی وارسته و روحانی زاهد و پرهیزکاری بودند و همواره ایشان را به فراگیری علوم حوزوی فرا می خواندند. این گونه بود که معظم له، در سال ۱۳۲۵ وارد حوزه علمیه اصفهان شدند و پس از گذراندن دروس مقدمات و کسب فیض از محضر علمای آن حوزه در سال ۱۳۳۰ برای ادامه تحصیل، رهسپار حوزه علمیه قم شدند. ایشان در امتحانات سطوح عالی حوزه در سال ۱۳۳۴ رتبه اول را احراز نمودند و مورد تشویق مرحوم آیت الله العظمی بروجردی(قدس سره) قرار گرفتند. ایشان با سعی و اهتمام و توفیق الهی توانستند در ۲۲ سالگی به مرحله اجتهاد دست یابند و...». قسمت دوم اختصاص به «کتب» دارد که در این بخش می توان با بیش از ۲۳ عنوان کتاب را مورد مطالعه قرار داد. قسمت سوم تحت نام «دروس» شامل دروس خارج فقه و خارج اصول را دربرمی گیرد که بخش خارج فقه شامل مکاسب محرمه، وقف و شهادات را دربرمی گیرد و بخش خارج اصول شامل اجتهاد و تقلید است. قسمت دیگر با نام «استفتائات» است و موارد کلی را دربرمی گیرد به عنوان نمونه با کلیک بر روی استفتائات پزشکی حجم عمده ای از مطالب در این خصوص دسته بندی می شود که با رفتن بر روی هر عنوان می توان آن مطلب را مورد مطالعه قرار داد. در یکی از استفتائات در مورد مرگ مغزی می خوانیم: «تعدادی از بیماران، به دلیل ضایعات مغزی غیر قابل بازگشت و غیر قابل جبران، فعالیت های قشر مغز خود را از دست داده و در حالت اغمای کامل اند و به تحریکات داخلی و خارجی پاسخ نمی دهند. ضمناً فعالیت های ساقه مغز خود را نیز از دست داده اند و فاقد تنفس و پاسخ به تحریکات متفاوت نوری و فیزیکی هستند. در این گونه موارد، احتمال بازگشت فعالیت های مورد اشاره، مطلقاً وجود ندارد و بیمار، دارای ضربان خودکار قلب است که ادامه این ضربان، موقتی و تنها به کمک دستگاه تنفس مصنوعی به مدت چند ساعت و حداکثر چند روز مقدور است. این وضعیت در اصطلاح پزشکی مرگ مغزی نامیده می شود. از طرفی، نجات جان عده دیگری از بیماران به استفاده از اعضای مبتلایان به مرگ مغزی منوط است. با عنایت به اینکه این اشخاص فاقد تنفس، شعور، احساس و حرکت ارادی هستند و هیچ گاه حیات خود را باز نمی یابند، مستدعی است بفرمایید که آیا در صورت احراز شرایط فوق، می توان از اعضای مبتلایان به مرگ مغزی برای نجات بیماران دیگر استفاده کرد؟ در جواب می خوانیم اگر مرگ مغزی انسان به نحوی که در سئوال ذکر شده، محرز شود (هر چند احرازش به نظر عده ای از دانشمندان مشکل است)، یعنی حرکت قلب او مانند حرکت حیوان بعد از ذبح و سربریدن یا حرکت جنین مرده بعد از خروج از رَحِم باشد، قطع اعضای او برای پیوند، فی حد نفسه، با توجه به مسئله اجازه اولیا و وصیت، جایز است، چون نه برای او ضرری دارد و نه خلاف احترام است و با متوقف بودن نجات جان دیگری بر آن و انحصار طریق، بر پزشک معالج از باب وجوب معالجه، لازم و واجب است.» قسمت سوم و چهارم «بیانیه ها و دیدارها» را شامل می شود که بیانیه ها شامل مصاحبه های خارجی و داخلی را دربرمی گیرد و آخرین قسمت «ارتباط با ما» نام دارد که کاربران از این طریق می توانند با گردانندگان سایت ارتباط برقرار کنند.
گفته می شود این سایت به طور متوسط روزانه در حدود دو هزار نفر بازدیدکننده دارد و گردانندگان این سایت برای جذب مخاطب بیشتر در فکر نوآوری دیگری هستند از جمله این موارد می توان به ارسال اخبار سایت از طریق سیستم SMS در آینده نزدیک اشاره کرد اما همین آمار فعلی برای سایتی با رویکرد صددرصد مذهبی نشان از یک واقعیت دارد که اینترنت با هر گرایش و سلیقه ای می تواند جذب مخاطب کند. واقعیتی که گویا هنوز از سوی عده ای به فراموشی سپرده شده است. چرا اگر کاربران و تشنگان، این وسیله ارتباطی را به نوعی به حساب می آوردند امروزه دستیابی به اینترنت پر سرعت دیگر یک رویا محسوب نمی شد و دیگر سایت های ما را میزبانان خارجی پذیرا نبودند.