گلایه‌های دولت

 صالح اسکندری
این روزها، به نظر می رسد که دولت از برخی انتقادات گله مند است. البته شاید برخی از این گلایه ها طبیعی باشد.
اگر کودکی بیمار شود، پدر و مادر او با نگرانی تمام هم و غم خود را صرف بهبودی فرزندشان می کنند، شب ها نمی خوابند و از آنچه که در توانشان هست مضایقه نمی کنند. به طور طبیعی و روانی والدین این کودک بیمار نسبت به حرف ها و سرزنش های اطرافیان حساس می شوند. آنها که خستگی مراقبت از فرزند شبانه روز بر دوششان است دیگر نمی خواهند درباره نحوه مراقبت از جانب اطرافیان و اقوام مورد انتقاد قرار گیرند.
شاید دولت نهم، وضعیتی شبیه به والدین این کودک بیمار داشته باشد. بر مردم پوشیده نیست که رئیس جمهور و کابینه اش هر آنچه را که در چنته دارند بر طبق اخلاص نهاده اند تا بیماری مزمن کودک اقتصاد ایران را درمان کنند. فشار شدید کاری، حضور رئیس جمهور و وزرا در اتاق های کار تا پاسی از نیمه شب، حجم زیاد سفرهای استانی و ... تنها بخشی از پاشویه های دولت برای بهبود تب این کودک بیمار می باشد. در چنین شرایطی قابل درک است که دولت نسبت به برخی انتقادات گله مند باشد.
اگرچه گلایه های دولت عدالت بر خلاف دولت اصلاحات که می خواست برای منتقدین کلاس درس اقتصاد بگذارد و یا دولت سازندگی که کمتر تاب انتقادات اقتصادی را داشت، بسیار محدود است اما اقتضای اصولگرایی سعه صدر و ظرفیت پذیرش انتقاد، بخشی از اعتقاد به عدالت می باشد.
دولت نهم که در مسیر نیل به یک “دولت اسلامی” گام برمی دارد باید مدل اصیل و نوینی از انتقادپذیری دولتمردان را نیز به نمایش بگذارد. این دولت همان طور که توانسته حرف های جدیدی مبتنی بر آموزه های الهی در عرصه های مختلف مطرح کند، می تواند با تاسی به شیوه حکومتی حضرت امیر (ع) مدلی در خور جامعه اسلامی تدوین کند و حرکت خود را به سوی تحقق دولت اسلامی تسریع نماید.
برخورد مشفقانه حضرت امیر (ع) در عین قاطعیت ایشان در برهه های مختلف حاکی از آستانه تحریک بالا و به موقع حکومت علوی است.
دولت عدالت نمی تواند بالذات انتقادپذیر نباشد زیرا عدالت مداری مستلزم انتقادپذیری است.
اما یکی دیگر از موضوعاتی که حساسیت دولت را نسبت به این انتقادات برانگیخته فضای احساسی و ژورنالیستی حاکم بر این انتقادات است که به نظر دولت بیش از آنکه در جهت بهبود امور باشد جنبه تخریبی یافته است. بدون تردید اگر این انتقادات در یک جو آرام و به دور از احساسات مطرح می شدند دولت نیز نسبت به آنها از خود واکنش منفی نشان نمی داد. اقتضای دیگر اصولگرایی این است که دولت نسبت به هر کنش ناآرامی، از خود واکنش نشان ندهد. زیرا برخلاف تصور دولت مبنی بر جنگ روانی بودن این کنش ناآرام، در واقع این واکنش دولت است که دستمایه جوسازی و تخریب برای منتقدین قرار می گیرد.
در نهایت باید اذعان کرد که دولت نهم نیز مانند دولت های گذشته بنا بر اقتضائات دول امروزی در چارچوب تجمیع جبری تنفس می کند.
هرچه اعداد بیشتر باشند حاصل جع آنها بزرگتر خواهد بود. بازی، بازی صفر و یک نیست بلکه بازی یک و یک است. لذا دولت باید یک های زیادی را برای بازی داشته باشد. دولت عدالت باید با مطالعه مسیر طی شده توسط دولت های گذشته به نوعی نگاه فراگیر و در برگیرنده علایق و سلایق مختلف دست یابد و علاوه بر اینکه پایگاه اجتماعی خود را روز به روز گسترش می دهد در فکر همپوشانی با پایگاه های دیگر هم باشد. این هم پوشانی نه تنها منافی اصولگرایی نیست بلکه مقوم و لازمه آن است.