عراق و بحران تشکیل دولت (بخش دوم)

محمود عثمان تصریح کرد: عراق هم‌اکنون به‌سبب تشکیل نشدن دولت و پیچیده‌تر شدن اوضاع سیاسی، در یک بحران واقعی غرق شده است و در معرض اقدامات تحریک‌آمیز و تنش‌زای خارجی قرار دارد. از نظر امنیتی نیز با مشکلاتی روبرو شده‌ایم. خدمات‌رسانی به شهروندان ضعیف شده و این بحران بر اعتبار و جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی عراق و شهروندانی که از مشکلات بزرگی رنج می‌برند، تأثیر گذاشته است. ما در بحران و تونل تاریکی وارد شده‌ایم و این کشمکش‌ها و بحث و جدل‌های سیاسی دائمی، سبب تعمیق این بحران شده است که زیبنده عراق و عراقی‌ها نیست. گروه‌هایی که ملت به آنها رأی داده است، نمی‌دانند چگونه رفتار کنند و این امر سبب ناامیدی و سرخوردگی شدید شهروندان و کسانی که به موضوع عراق اهتمام دارند، شده است.
 در جا زدن
این سیاستمدار کرد عراقی درباره نتایج مذاکرات و نشست‌های گروه‌های سیاسی عراق گفت: نشست‌ها و مذاکرات تاکنون نتیجه و پیشرفتی نداشته است و همه در حال درجا زدن هستند و هر کس پیشنهادی می‌دهد، مثلاً آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند دولت قانون با «العراقیه» و «ائتلاف کردستان» ائتلاف کند. برخی طرف‌های منطقه‌ای هم از گروه‌های دیگر حمایت می‌کنند تا دولت را تشکیل دهند. در صورتی که ائتلاف ملی نتواند با دولت قانون به توافق برسد، ممکن است با العراقیه و ائتلاف کردستان، دولت را تشکیل دهد، اما تمامی اینها احتمالات است و ما شاهد هیچ حرکت رو به جلویی نیستیم. همه در جا می‌زنند، همه فقط حرف می‌زنند و خبری از عملی شدن حرف‌ها نیست. ناتوانی این گروه‌ها در دستیابی به توافق برای حل بحران، واقعاً تأسف‌آور است.
محمود عثمان درباره زمان تشکیل دولت جدید عراق و احتمال قریب الوقوع بودن آن گفت: نه خیلی خوش‌بین هستم و نه خیلی بدبین. خوش‌بینی‌ام محتاطانه است، اما این گره به دست گروه‌ها حل می‌شود. مثلاً در مورد اتحاد ملی، سه ماه منتظر بودیم تا نامزد نخست‌وزیری را معرفی کنند، ولی تا کنون نتوانسته‌اند به توافق برای حل مشکلات خود دست یابند. با این وضع که پارلمان تشکیل نشده است، چگونه می‌توان دست به تحرک زد؟ العراقیه می‌گوید ما فراکسیون اکثریت هستیم، اتحاد ملی هم خود را فراکسیون اکثریت معرفی می‌کند! ما میان دو طرف قرار داریم و مردم هم در بهت و حیرت به سر می‌برند. پارلمانی که بتواند تصمیم بگیرد، هنوز شکل نگرفته است، رئیس‌جمهوری جدید معرفی نشده و همه چیز مختل شده است. دادگاه عالی فدرال هم تقریباً سکوت در پیش گرفته‌است و دخالت‌های خارجی ادامه دارد. مجموع این مسائل، شرایط عراق را بسیار پیچیده کرده است.
وی درباره اینکه مبنای حل اختلافات و مشکلات کنونی و پایان یافتن بحث و جدل گروه‌ها چیست؟ اظهار داشت: هر گروهی می‌گوید ما خواهان تشکیل دولت مشارکت ملی با تمامی طیف‌ها هستیم. همان‌گونه که قبلاً هم ذکر شد، مهم این است که ابتدا پارلمان تشکیل شود و سپس رئیس پارلمان و رئیس‌جمهوری انتخاب شوند و آنگاه رئیس‌جمهوری، فراکسیون اکثریت را مأمور تشکیل دولت جدید کند.
محمود عثمان درباره موضع نهایی «ائتلاف کردستان عراق» گفت: موضع ما واضح و شفاف است. ما خواهان تشکیل دولت مشارکت ملی با شرکت تمامی طیف‌ها و گروه‌ها بدون کنار گذاشتن هیچ گروهی هستیم. اگر اتحاد ملی همین فردا نامزد خود را معرفی کند، ما موافقت خواهیم کرد و برای تشکیل دولت با آن همکاری خواهیم کرد. اگر گروه دیگری هم مأمور تشکیل دولت شود، با آن همکاری می‌کنیم. چیزی که روشن است اینکه ما هرگز با هیچ گروهی بر ضد گروه دیگر، ائتلاف نخواهیم کرد. مشکل ازجانب ما نیست، بلکه مشکل به «اتحاد ملی» و «العراقیه» و گروه‌های داخل آنها برمی‌گردد.
 نامزد توافقی
از جانب دیگر، یک عضو مطرح مجلس اعلا ضمن انتقاد از ائتلاف نوری مالکی به سبب مذاکره با گروه‌های دیگر بدون موافقت ائتلاف ملی گفت: مشکل عراق می‌تواند از طریق نامزدی که مورد تأیید تمامی گروه‌های سیاسی باشد، حل شود.
شیخ «جلال‌الدین صغیر» از رهبران برجسته مجلس اعلای اسلامی عراق و یکی از اعضای مطرح ائتلاف ملی نیز در گفتگو با خبرنگاران به سؤالات مختلف درباره روند تشکیل دولت جدید عراق از جمله دلایل به بن بست رسیدن مذاکرات میان ائتلاف ملی و دولت قانون که ائتلاف مشترکی موسوم به اتحاد ملی تشکیل داده‌اند، راه حل خروج از بحران و علت تاخیر در برگزاری نشست پارلمان پاسخ داد.
صغیر گفت: ما هنگام ائتلاف با گروه مالکی به آنها گفتیم در کنار شما خواهیم بود، اما این تلقی برای آنها ایجاد شد که می‌توانند پست نخست‌وزیری را به طور دائمی دراختیار داشته باشند در حالی که معنایش این نیست که ما به مالکی رأی می‌دهیم، بلکه ما فردی را از داخل اتحاد ملی برای نخست‌وزیری بر می‌گزینیم.
شیخ جلال‌الدین صغیر تأکید کرد: مشکل عراق می‌تواند از طریق نامزدی که مورد تأیید تمامی گروه‌های سیاسی باشد، حل شود.
عضو اتحاد ملی عراق خاطر نشان کرد: ما افکار و ایده‌هایی را که از سوی برخی فهرست‌ها برای تشکیل دولت مشارکت ملی با شرکت تمامی گروه‌ها مطرح می‌شود، ارج می‌نهیم.
وی تأکید کرد: نامزدی که برای نخست‌وزیری معرفی می‌شود، باید مورد توافق باشد، چرا که هیچ نامزدی بدون این توافق، نمی‌تواند به نخست‌وزیری برسد.
علت توقف مذاکرات
شیخ جلال‌الدین صغیر درباره علت توقف مذاکرات میان دو طرف تشکیل دهنده اتحاد ملی، یعنی دولت قانون و ائتلاف ملی گفت: ائتلاف ملی به برادران در دولت قانون اطلاع داده است به نامزدی دیگر غیر از نوری مالکی تمایل دارد و آنها نیز چند روز فرصت خواستند تا ببینند چه اقدامی می‌توانند انجام دهند.
وی در عین حال افزود: ائتلاف ملی هیچ خط قرمزی در خصوص معرفی نامزدهای دیگری غیر از نوری مالکی از سوی دولت قانون ندارد.
صغیر گفت: دولت قانون تا کنون به درخواست ائتلاف ملی برای تغییر نامزد خود پاسخ نداده است. ائتلاف ملی مانعی در نامزدی فرد دیگری غیر از نوری مالکی از سوی دولت قانون نمی‌بیند.
 تأخیر در برگزاری نشست پارلمان
صغیر درباره علت به تأخیر افتادن برگزاری جلسه پارلمان جدید عراق گفت: واضح است علت برگزار نشدن این جلسه دست نیافتن گروه‌های سیاسی به نقشه توزیع پست‌های دولتی است و براساس قانون اساسی باید این جلسه در موعد مقرر به شکل طبیعی برگزار می‌شد تا هم رئیس پارلمان و هم رئیس‌جمهوری انتخاب شوند، اما متأسفانه دست نیافتن به توافق، منجر به نقض قانون اساسی از طریق به تأخیر افتادن جلسه پارلمان شد و این امر ائتلاف ملی عراق را بر آن داشت تا خواستار برگزاری نشست پارلمان شود، حتی اگر توافقی میان گروه‌ها به دست نیاید، ائتلاف ملی در هیچ روند رأی‌گیری بدون توافق درباره پست‌های مورد نظر شرکت نخواهد کرد.‏
اما سرنوشت دولت جدید با ادامه این وضع چه خواهد شد؟ هنوز بسیار زود است که از دولت جدید حرف بزنیم، متأسفانه اوضاع در این زمینه امیدوار‌کننده نیست، زیرا مواضع همچنان انعطاف‌ناپذیر و سرسختانه است، زیرا هر کس می‌خواهد حرف خود را به کرسی بنشاند، بدون اینکه عواقب آن را در نظر بگیرد و با این وضع ما نمی‌توانیم در آینده نزدیک شاهد تشکیل دولت باشیم.‏
وی درباره علت انعطاف ‌ناپذیری و سرسختی مواضع برخی گروه‌ها و اینکه آیا دخالت‌های خارجی در این زمینه دخیل است؟ گفت: در این زمینه هیچ دخالتی وجود ندارد، گروه‌های بزرگ مشکلات داخلی دارند و انتظار نداریم دولت را تشکیل دهند، به ویژه اینکه نامزدهای آنها تجارب حکومتی در گذشته دارند و این تجارب مشکلات فراوانی به جا گذاشته است که دستیابی یکی از آنها به نخست‌وزیری را بعید شمرده است.‏
از شیخ جلال‌الدین صغیر سؤال شد: درباره «اتحاد ملی» به عنوان فراکسیون بزرگ، اخبار متناقضی شنیده می‌شود، برخی می‌گویند مذاکرات میان دو گروه به بن‌بست رسیده و برخی از فروپاشی قریب‌الوقوع آن خبر می‌دهند. وضع اتحاد ملی چگونه است؟
این رهبر برجسته مجلس اعلا گفت: «ائتلاف ملی» هیچ حرکت و اقدامی که سبب متشنج شدن فضا در اتحاد ملی و برهم خوردن همپیمانی شود، انجام نداده است، ولی با کمال تأسف برخی از اعضای «دولت قانون» با گروه‌های دیگر بدون موافقت ائتلاف ملی وارد مذاکره شده‌اند که این کار توافق امضا شده میان طرف‌های ذیربط در این زمینه را به طور آشکار نقض می‌کند.
شیخ جلال‌الدین صغیر پاسخ به این سؤال که در صورتی که دولت قانون به توافق با العراقیه دست یابد، موضع ائتلاف ملی چگونه خواهد بود، اظهار داشت: در برابر هر اقدامی که سبب تسریع در تشکیل دولت جدید شود، مانع‌تراشی نخواهیم کرد، اما این مسأله به این معنا نیست که حتماً در چنین دولتی شرکت کنیم.‏
وی تصریح کرد: مجلس اعلا مصمم است در هر دولتی که به موفقیت آن اطمینان و اعتماد ندارد، شرکت نکند.
 مذاکره دولت قانون ـ العراقیه
صغیر درباره علت ورود دولت قانون به مذاکرات با العراقیه بدون موافقت دیگر طرف‌های اتحاد ملی گفت: دولت قانون به دنبال روزنه‌ای برای حفظ پست نخست‌وزیری می‌گردد؛ در نتیجه وقتی ائتلاف ملی به آنها اعلام کرد ائتلاف، رأی خود را به آقای مالکی برای دوره جدید نخست‌وزیری نمی‌دهد، به همین سبب این تلقی برای آنها ایجاد شد که شاید با رفتن به سمت العراقیه، به این پست دست یابند.
وی درباره اینکه آیا ائتلاف ملی نامزد خود برای نخست وزیری را قطعی کرده است، اظهار داشت: خیر، تاکنون این مسأله را قطعی نکرده‌ایم، زیرا معتقدیم این مسأله به دقت نظر زیادی نیاز دارد، ما دست دولت قانون را برای معرفی نامزد نخست‌وزیر باز گذاشتیم، اما آنها با نظر ائتلاف ملی مبنی بر معرفی نامزد دیگری غیر از مالکی مخالفت کردند.
از عضو مطرح ائتلاف ملی سؤال شد: با اصرار دولت قانون بر مواضع خود و همچنین مذاکرات دولت قانون با العراقیه، گزینه شما چه خواهد بود تا از این بحران طولانی خارج شوید؟
وی پاسخ داد: تاکنون هیچ دیدگاه واضحی درباره ماهیت و نوع ائتلاف‌هایی که تشکیل می‌شود، وجود ندارد، اما معتقدم امور کم‌‌کم به سمت گشایش پیش می‌رود، زیرا دولت قانون به این باور رسیده است که دیگر شانسی برای به دست آوردن پست نخست‌وزیری برای دومین بار نخواهد داشت.‏
صغیر درباره این سؤال که آیا خوش‌بین هستید دولت جدید عراق به زودی تشکیل شود، گفت: صریح می‌گویم که خوش‌بین نیستم.‏
از این عضو مطرح مجلس اعلا سؤال شد: آیا می‌توانید زمان مشخصی را برای تشکیل دولت جدید عراق به منظور رفع نگرانی‌ها پیش‌بینی کنید، که پاسخ داد: من خوش‌بین نیستم که بتوانیم دولت را در آینده نزدیک تشکیل دهیم، اوضاع آن‌قدر سخت و دشوار است که نمی‌توان درباره تشکیل دولت در آینده‌ای نزدیک خوش‌بین بود.‏
وی درباره اینکه آیا دخالت‌های خارجی یکی از دلایل تأخیر در تشکیل دولت است، گفت: دخالت خارجی نیست که سبب تعویق تشکیل دولت جدید شده است، بلکه نگرانی‌ها از تجربه چهار سال گذشته، همه را متقاعد کرده است با دقت نظر بیشتری درباره این مسأله تصمیم بگیرند و همانند گذشته به آسانی رأی خود را به هر نامزدی ندهند. ‏
 هدایت جریان تخریب
در چنین شرایطی، تبلیغات گسترده شبکه «العربیه» و برخی دیگر از رسانه‌های عربی بر ضد دولت عراق و بزرگنمایی مشکل کمبود برق و توصیف آن به «انتفاضه برق» در راستای سیاست این کشورها برای جلوگیری از تشکیل دولت متکی بر رأی اکثریت ارزیابی می‌شود.
‏به سه خبر نمونه زیر دقت کنید:
‏نظامیان اسرائیلی، چند مرد مسلح فلسطینی را که قصد عملیات انتحاری در گذرگاه کیسوفیم داشتند، به قتل رساندند.
کشور‌های اروپایی از حماس خواستند فعالیت‌های مسلحانه را کنار بگذارد.
نظامیان اسرائیلی، منزل یک مرد مسلح فلسطینی را که در عملیات مسلحانه شرکت کرده بود، محاصره کردند.
اینها فقط چند مورد از شیوه خبررسانی منفی شبکه «العربیه» درباره مبارزات مردم تحت اشغال و محاصره فلسطین است که براساس قوانین بین‌المللی به عنوان یک ملت تحت اشغال، حق دارند از خود در برابر اشغالگران دفاع کنند، اما شبکه العربیه و دیگر رسانه‌های همسو همچون الشرق‌الاوسط و الحیات، عملیات شهادت‌طلبانه مبارزان فلسطینی را «عملیات انتحاری مردان مسلح فلسطینی» و مبارزان و گروه‌های مبارز فلسطینی را «مردان مسلح و گروه‌های مسلح» توصیف و با خودداری از به کار بردن واژه «شهید و شهدا» برای شهروندان فلسطینی که در حملات صهیونیست‌ها به شهادت می‌رسند، به گونه‌ای القا می‌کنند که گویی این گروه‌ها و شهروندان فلسطینی، تروریست هستند و در مقابل، صهیونیست‌های غاصب، اهداف غیرنظامی و مظلوم هستند تا به نوعی مشروعیت مبارزات ملت فلسطین و گروه‌های مبارز را نزد افکار عمومی جهان زیر سؤال ببرند.         ادامه دارد...