دولت انگلستان پس از آزادی ملوانان متجاوزش برای انحراف افکار عمومی داخل کشور خود و سرپوش گذاشتن بر اشتباهاتش، با اظهار نظرهایی غیر مسوولانه و ترتیب دادن مصاحبهای دیکته شده برای این ملوانان قصد دارد اقدام ناشی از رافت اسلامی ایرانیان را به نوعی زیر سئوال ببرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به مصاحبه طراحی شده دولت بلر در این خصوص اظهار داشت: اقدامات نمایشی و تبلیغاتی نمیتواند بر خطای نظامیان انگلیسی مبنی بر نقض آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران و تخلفات مکرر نظامیان انگلیسی در ورود غیر مجاز به حریم سرزمینی ایران سرپوش گذارد. سید محمد علی حسینی، سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص شیوههای غیر منطقی دولت انگلیس تصریح کرد: انتقال بلافاصله تفنگداران به پایگاه نظامی، القای دستورالعملهای دیکته شده و هماهنگی رسانههای انگلیسی و آمریکایی در انتشار همزمان کنفرانس مطبوعاتی هدفمند نمیتواند خدشهای بر قرائن و مدارک متقن و مستند موجود در نقض حریم سرزمینی جمهوری اسلامی ایران از سوی نظامیان انگلیسی وارد کند. حسینی یادآور شد: رویههای ناشایست دولت بلر در اعمال فشار به نظامیان خویش تازگی نداشته است، ما در گذشته نیز در نقصهای قبلی تفنگداران انگلیسی به رغم این که آنها بر تخلفات خویش اعتراف کرده و مدارک آن موجود است دولت وی پش از بازگشت نیروهای آن کشور در صدد اخراج آنها برآمده است. سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان توصیه کرد که دولت بلر حاکمیت ملی کشورها و قوانین و مقررات بینالمللی را محترم شمرده و از تلاش برای قلب حقایق و تحریف واقعیتها در افکار عمومی داخل انگلیس و جهان دست بر دارد. کاپیتان کریس ایر، یکی از 15 ملوان آزاد شده روز جمعه در نشستی خبری در بیانیه مشترک 15 نظامی انگلیسی که دراین کنفرانس خبری قرائت کرد با ابراز این ادعا که زمان دستگیری در آبهای سرزمینی عراق بودهاند گفت: به وضوح بیان میکنم که ما7/1 مایل دریایی از آبهای ایران فاصله داشتیم. گزارش رویتر نیز در این خصوص حاکی است: فلیکس کارمن، یکی دیگر از ملوانان در این باره گفت: چشمان ما تمام مدت بسته بود و دور از یکدیگر نگهداری میشدیم. آنها در بیاینه مشترکشان مدعی شدند که پرسنل نظامی ایران به آنها گفته بودند اگر به حضور در آبهای ایران اعتراف نکنند با مجازات هفت سال زندان روبرو خواهند شد. در این بیانیه ادعا شده است: ما در بیشتر شبها مورد بازرسی قرار میگرفتیم و دو گزینه در اختیارمان قرار داشت اگر میپذیرفتیم وارد آبها شده بودیم میتوانستیم به زودی به انگلیس برگردیم و در غیر این صورت با هفت سال زندان روبرو میشدیم. آنها مدعی شدند که در طول دوران بازداشت با فشار دایم روانی روبرو بودند. بر اساس این گزارش، آنها ادعا کرد که فی ترنی، تنها ملوان زن همراه این گروه چندین روز دور از دیگران نگهداشته شده و به او گفته شده بود که دیگران آزاد شده و به کشورشان بازگشتهاند. این گروه ادعا کرد که ایران از این ملوان زن به عنوان یک ابزار تبلیغاتی استفاده کرده است. روزنامه فایننشیال تایمز نیز در پی گفتو گوی سفیر ایران در انگلیس با آن روزنامه سعی کرد اقدام ایران در آزادسازی15 ملوان انگلیسی را با هدف انتظار داشتن از لندن برای آزادسازی پنج گروگان ایرانی در دستان نیروهای آمریکایی در عراق جلوه دهد. به گزارش ایسنا، رسول موحدیان، سفیر ایران در انگلیس به این روزنامه گفت: ما نقش خود را ایفا کرده و حسن نیت خود را نشان دادیم، اکنون بر عهده انگلیس است که دست به عمل مثبتی بزند. این روزنامه در ادامه نوشت: برخی بر این عقیدهاند که تصمیم تهران برای آزاد کردن 15 نظامی انگلیسی با سرنوشت5 ایرانی که در ماه ژانویه توسط نیروهای آمریکایی در عراق دستگیر کردند ارتباط دارد. مطبوعات ایران هفته گذشته گزارش دادند که دیپلماتهای کشور به آنها دسترسی خواهند یافت و ارتش آمریکا نیز افزود که درخواستی غیر رسمی برای دسترسی کنسولی به آنها از جانب ایران دریافت کرده است. در ادامه این مطلب آمده است، هنگامی که از موحدیان در مورد نفوذ انگلیس در زمینه زندانیان ایرانی در عراق سئوال شد وی ارتباط رهایی 15 نظامی انگلیسی با مسائل دیگر را رد کرد. انگلیس نیز هرگونه ارتباط بین این دو مورد را رد میکند. موحدیان تاکید کرد: اگر آنها (انگلیس) میخواهند مفید بوده و از نفوذ خود استفاده کنند ما از این امر استقبال خواهیم کرد. ما به طور کلی از هر اقدامی که بتواند از میان تنشهای موجود در منطقه بکاهد استقبال خواهیم کرد. وی که قبل از ادعاهای این15 نظامی انگلیسی مبنی بر مورد آزار و اذیت قرار گرفتن توسط ایران با این روزنامه صحبت کرد و گفت: ما در خوشحالی مردم انگلیس شریک هستیم و معتقدیم که اکنون زمانی مناسب برای اینکه انگلیس تمایل خود را برای ایجاد راههای منطقی مذاکرات با ایران اثبات کند فرا رسیده است. این روزنامه انگلیسی در ادامه نوشت: به گفته موحدیان این وظیفه مشترک ایران و کشورهای قدرتمند جهانی است تا میوههای حاصل از تصمیم ایران برای رهایی 15 نظامی انگلیسی را جمع آوری کنند. وی به خصوص تاکید کرد که اگر5 عضو ثابت شورای امنیت سازمان ملل حق ایران برای غنیسازی اورانیوم برای مقاصد صلحآمیز را به رسمیت بشناسند، از این امر استقبال خواهد کرد. موحدیان گفت: این مساله برای ایران از اولویت برخوردار است و من فکر میکنم این امر میتواند پایه و اساس جدیدی برای روابط آینده ما با کشورهای غربی باشد.
فایننشیال تایمز نوشت: درخواست تهران از لندن برای حسن نیت نشان دادن در قبال آزادی 1۵ نظامی انگلیسی نشان میدهد ایران خواستار کمک انگلیس در آزاد کردن ۵ ایرانی دستگیر شده در عراق و کاهش نگرانیهای مربوط به برنامه هستهایاش میباشد. در همین حال گاردین در مطلبی نوشت که آمریکا پیشنهاد کرده بود از جانب انگلیس در بحران دستگیری ۱۵ ملوان و تفنگدار انگلیسی که در ایران نگهداری میشدند گزینههایی نظامی را علیه ایران اتخاذ کند. این روزنامه انگلیسی افزود: چند روز پس از آنکه این افراد دستگیر شدند و دیپلماتهای انگلیسی هیچ خبری را درباره محل نگهداری آنها از تهران دریافت نکردند، مقامات پنتاگون از همتایان انگلیسیشان پرسیدند: از ما میخواهید چه کاری انجام دهیم؟ آنها یک سری گزینههای نظامی را در فهرستی که با توجه به خطر جنگ میان آمریکا و ایران همچنان فوق سری است پیشنهاد دادند. اما یکی از گزینهها این بود که هواپیمای جنگنده آمریکا گشتهای تهاجمی بر فراز پایگاههای نظامی ایران داشته باشد تا بر جدیت موقعیت تاکید کند. انگلیس این پیشنهاد را نپذیرفت و گفت که آمریکا میتواند با دور ماندن از این مساله موقعیت را آرام کند، لندن نیز از آمریکا خواست مانورهای نظامی را که هم چنان در خلیج فارس بر پا میشود تعدیل کند. به گفته برخی افسران انگلیسی و آمریکایی در حال حاضر میان نیروهای آنها و عناصر سپاه جنگی به نمایندگی از آنها برپاست. گاردین همچنین فاش کرد که در روزهای نخستین این بحران مقامات عراقی برای مشخص کردن مرزهای دقیق در آبهای عراق به انگلیس کمک کردند و این نشان میدهد که انگلیس به آنچه که در ابتدا به صورت علنی اعلام کرد، اطمینان نداشت. روزنامه واشنگتن پست در مطلبی نوشت که دستگیری و آزادی ملوانان انگلیسی تحقیر انگلیس و نشانگر ضعف همه نهادهای بینالمللی به ویژه اتحادیه اروپا و سازمان ملل بود که مدعی حفظ نظم جهانیاند. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، این روزنامه نوشت: ایران با دستگیری و آزادی 15 ملوان و تفنگدار انگلیسی موفقیت کوچکی را به دست آورد و آن تحقیر معنادار انگلیس با نمایش قصد ایران برای عقب راندن چالشهای ائتلاف برای سرمایههایش در عراق است به علاوه این امر ضعف همه نهادهای چندملیتی به ویژه اتحادیه اروپا و سازمان ملل را نشان داد که مدعی حفظ نظم بینالمللیاند. این روزنامه آمریکا که سعی بر مرتبط جلوه دادن آزادسازی ملوانان انگلیسی و آزادی دبیر دوم سفارت کشورمان در عراق دارد، افزود: جبران و تلافی در مورد این قضیه چندان نامحسوس نبود یک دیپلمات ایرانی که به مدت دو ماه در عر اق نگهداری میشد به طور ناگهانی آزاد شد. واشنگتن پست هم چنین در ادامه با ابراز این ادعا که آمریکا دسترسی کنسولی به پنج دیپلمات ایرانی ربوده شده در عراق را فراهم کرده است ادعا کرد: همین طور بهطور ناگهانی دسترسی مقامات کنسولی ایران به پنج ایرانی در عراق بررسی شد. این افراد را آمریکا در اربیل دستگیر کرده است. این روزنامه افزود: ممکن است مصالحات دیگری هم وجود داشته باشد که ما هرگز چیزی از آن نشنویم. اما نکته این است که پس اتحادیه اروپا کجابود؟ این 15 گروگان فقط شهروند انگلیسی نبودند بلکه تحت قوانین اروپا شهروند اروپا بودند. اروپاییها همیشه درباره اولویتشان برای قدرت نرم در برابر نیروی نظامی که آمریکایها همواره به آن متوسل میشوند حرف میزنند. اما در این مورد قدرت نرمی که در دسترس باشد کجا بود؟ اقتصاد ایران به اعتبارات تجارت و فنآوری اروپا بسیار وابسته است. انگلیس از اتحادیه اروپا خواست به تعلیق صادرات با ایران که 18 میلیارد دلار در سال است تهدید کند. در این صورت ایران شریک اول تجاریاش را از دست میدهد اما اتحادیه اروپا از انجام این کار خودداری کرد. دلیل آن ساده است. اروپا به عنوان یک منطقه آزاد تجاری به خوبی عمل می کند، اما به عنوان یک موجودیت سیاسی نمایش مضحکی است. این گزارش حاکی است: اتحادیه اروپا همچنان کلکسیونی از کشورهای دارای حاکمیت مستقل با منافع مختلف است؛ تعلیق روابط اقتصادی با اروپا میتواند اقتصاد ایران را به لرزه آورد. اتحادیه اروپا مانند دیگر نهادهای چند ملیتی به عنوان یک بازیگر در عرصه بینالمللی بیفایده است نه به این دلیل که اعضایش رشوهخوار هستند بلکه به دلیل این که آنها دارای حاکمیت مستقلاند و منافعشان مشابه نیست . مالزی نیز از پایان بحران بین ایران و انگلیس در خصوص بازداشت ملوانان انگلیسی تقدیر کرد. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران به نقل از خبرگزاری کویت ، حامد البار، وزیر امور خارجه مالزی از پایان بحران به وجود آمده بین ایران و انگلیس بر سر دستگیری ملوانان انگلیسی در آبهای ایران استقبال کرد. وی که کشورش ریاست دورهای سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده دارد در جمع خبرنگاران به ایران و انگلیس جهت اتخاذ گامهای منطقی در این خصوص تبریک گفت.
حمایت کاخ سفید از ادعاهای ملوانان انگلیسی
خبرنگار رویتر با اشاره به ادعاهای ۱۵ نظامی انگلیسی که پس از آزادی در یک کنفرانس خبری در انگلیس ادعا کردند ایران آنها را تهدید به زندانی شدن کرده و رفتار مناسبی با آنها نداشته است گزارش داد: کاخ سفید برخورد ایران با این ۱۵ نظامی انگلیسی را محکوم کرد. ایسنا: به نقل از خبرگزاری رویتر، گرودون جاندرو، سخنگوی کاخ سفید در گفتوگو با خبرنگاران گفت: ظاهراً ایران رفتار مسوولانهای نسبت به نظامیان انگلیسی که دو هفته پیش در آبهای خلیج فارس دستگیر شدند نداشته است. جاندرو مدعی شد: با توجه به این که این ۱۵نظامی انگلیسی تحت امر سازمان ملل در آبهای عراق مشغول فعالیت بودند، دستگیری آنها در درجه اول نابجا و تاسفبرانگیز بود؛ بنابراین این که آنها مورد چنین رفتارهایی قرار گرفتند خیلی ناامید کننده و تاسف برانگیز است. وی از ایران خواست از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل برای توقف برنامه هستهای خود پیروی کند. جاندرو با تکرار این که آمریکا خواهان نتیجه مسالمتآمیز است گفت: ما به دنبال در گیری با ایران نیستیم.