چشم‌انداز سال 86

  علی صالح‌آبادی

همان‌گونه که خانواده‌های ایرانی با تمیز کردن منازل و معابر به استقبال عید نوروز می‌روند برای اندیشمندان، صاحب‌نظران و کارشناسان نیز فرصتی پیش می‌آید تا در حوزه‌های گوناگون فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به کنکاش بپردازند و در حوزه مدیریت که زندگی مردم متأثر از سیاست‌ها و خط مشی‌های قانون‌گذاری، برنامه‌ریزان، مدیران اجرایی و دست‌اندرکاران قضایی شکل می‌گیرد نیز به تحلیل و یا نقد بنشیند. پرداختن به این مقوله‌ها مشروط بر آن که تحلیل‌های واقعی، منطقی، مؤدبانه و راهگشا از یک سو و رعایت انصاف در نقد کارکرد حاکمیت از سوی دیگر مدنظر باشد، جزو رسالت اصلی رسانه‌ها، مطبوعات، نویسندگان و تحلیلگران است. زیرا همان‌گونه که زندگی مردم تحت تأثیر اقدامات دولت است، بخشی از انتخابات و گزینش زندگی روزانه مردم متأثر از نوع کارکرد رسانه‌ها به ویژه روزنامه‌ها شکل می‌گیرد.

تعطیلی 16 روزه مطبوعات که از روزهای پایانی هر سال آغاز و تا روز 13 فروردین سال بعد ادامه دارد، اعتراض دوستداران رسانه‌ها را همه ساله در پی دارد، اما حسن این تعطیلی این است که همگان به نقش بی‌بدیل و تأثیرگذار رسانه‌ها و روزنامه‌ها پی می‌برند.

انتشار روزنامه‌ها از امروز آغاز شد. رفتار مسوولانه رسانه‌های مکتوب در سال نو برای ایرانیان حتی دولتی‌ها مهم و سرنوشت ساز است، زیرا در حالی به سال 86 وارد می‌شویم که مشکلات اصلی سال 85 به قوت خود باقی است. اگر به خاطر بیاوریم در نهم فروردین سال 85 شورای امنیت طی بیانیه‌ای از ایران خواست تا کلیه فعالیت‌های هسته‌ای را متوقف کند. ایستادگی ایران در خصوص استفاده از انرژی هسته‌ای که مطابق معاهده ان.پی.تی، حق همه کشورهای عضو است باعث شد قطعنامه‌های 1669 و 1737 شورای امنیت در خصوص تحریم ایران صادر شود. در روزهای نخست سال 86 نیز قطعنامه 1747 که دامنه تحریم‌ها را نسبت به قطعنامه قبلی گسترش داده است علیه ایران با اجماع 15 عضو شورای امنیت مشابه قطعنامه قبلی به تصویب رسید.

در سال 85 درآمد ارزی ایران به مرز افسانه‌ای و باورنکردنی 70 میلیارد دلار رسید که در تاریخ ایران سابقه نداشته است. این درآمد هنگفت به دلیل آن‌که به درستی مدیریت نشد، نه تنها از بحران اقتصادی نکاست، بلکه به دلایل مدیریتی در نیمه دوم سال 85 به خاطر تصویب بودجه تورم را از سوی مجلس از یک سو و بی‌توجهی دولت به هشدارهای کارشناسانه از سوی دیگر بر مشکلات اقتصادی افزود و بی‌سابقه‌ترین تورم به ویژه در بخش مسکن را بر مردم تحمیل کرد. بنابراین در سالی که آن را پشت سر گذاردیم، دو مشکل اساسی فراروی کشور قرار داشت. مشکل اول پرونده اتمی و موانعی که بر سر راه پیشبرد آن وجود دارد و مشکل دیگر کاهش فعالیت‌های اقتصادی نسبت به سال قبل بود. آمارهای بانک مرکزی میزان رشد و تولید ناخالص داخلی را نسبت به سال قبل کم‌تر نشان می‌دهد. دولت در سال گذشته نتوانست بر دو بحران پیش‌رو فایق آید. سال 86 را در حالی آغاز می‌کنیم که دو بحران لاینحل سال گذشته را پیش رو داریم.

پیش‌بینی می‌شود بحران ناشی از بازداشت ملوانان انگلیسی که به آب‌های ایران وارد شده بودند و همچنین صدور قطعنامه‌های پیاپی علیه ایران و نداشتن برنامه راهبردی از سوی مجلس و دولت، مشکلات در سال به قوت خود باقی بماند. به نظر می‌رسد آمریکا و غرب نفوذ ایران بین شیعیان لبنان، عراق، فلسطین و دیگر کشورها را بهانه‌ای قرار داده‌اند تا از این طریق با خطرناک جلوه دادن ایران، کشورهای خاورمیانه و تأثیرگذار دنیا را از دستیابی ایران به فناوری اتمی بترساند. آن‌ها از طریق مجامع جهانی و جنگ رسانه‌ای، تلاش می‌کنند تا ایران را منزوی و به زعم خود مهار کنند. نگارنده با احساس خطر از وضعیت پیش‌ آمده به اصولگرایان که مجلس و دولت را در اختیار دارند هشدار می‌دهد بدون خواست و نظر صاحب‌نظران، اندیشمندان و کارشناسان می‌توان در انتخابات پیروز شد و مجلس و رییس‌جمهور همفکر را انتخاب کرد. اما بی‌تردید با حذف، بازنشسته کردن افراد باتجربه و مشورت نکردن با افراد کاردان، نمی‌توان مجلسی داشت که تصمیمات خوب بگیرد و دولتی کارآمد که بتواند از منابع استفاده بهینه کند و کشور را از بحران‌های درونی و برونی عبود دهد. بنابراین هر چند برای دولت تلخ و دشوار است، اما به کارگیری نیروهای مجرب گذشته و یا حداقل مشاوره و بهره‌گیری از نظرات آنان در مسایل اقتصادی و روابط خارجی، کم‌ترین فایده چنین اقدامی این است که تنش‌های موجود را کنترل می‌کند و برای برون رفت از بحران‌ها، راهکار ارایه می‌دهد.