تصویب قطعنامه 1747 شورای امنیت سازمان ملل علیه تهران که دادن دوباره مهلت 60 روزه، بازگذاشتن باب مذاکره و افزایش دایره تحریم اشخاص و شرکتهای ایرانی سه مولفه اصلی آن است، با واکنشهای متفاوتی از سوی کشورهای مختلف روبرو شده است.
قطعنامه 1747 که سومین قطعنامه تصویب شده علیه تهران در چند ماه گذشته است و جنبه توصیهای و غیرالزامآور داشته واکنشهای متفاوتی را از سوی کشورهای مختلف و همچنین مقامات جمهوری اسلامی در پی داشته است.
گروه 1+5 که از یک سو شامل طرفهای اصلی ایران در مذاکرات هستهای بوده و از سوی دیگر قطعنامه با مدیریت و نظر آنها به شورای امنیت ارائه شده است، مشترکا با صدور بیانیهای پایبندی خود را به یافتن راهحلی برای مذاکره اعلام کردند و در رفتاری دوگانه اظهار داشتند که حقوق ایران را در زمینه تحقیق، توسعه، تولید و استفاده از انرژی هستهای به رسمیت میشناسد اما ترتیبات، شروط و زمانبندیهای آینده در مذاکرات مشخص خواهد شد. در همین حال نیکلاس برنز معاون وزیر امور خارجه آمریکا که دولتش محوریترین نقش را در اعمال فشار به ایران داراست، تصویب قطعنامه را نشانی از سرزنش جهانی و افزایش فشار بینالمللی علیه ایران توصیف و اعلام کرد قطعنامه جدید «قویتر از قطعنامه اول است و این قطعنامه ایران را بیشتر منزوی خواهد کرد.»
وی تصریح کرد اگر ایران در عرض 60 روز به شرایط قطعنامه شامل تعلیق غنیسازی اورانیوم پاسخ مثبت ندهد، «مکانیسم ماشه از شورای امنیت خواهد خواست تحریمهای بیشتری را تصویب کند و راه برای تصویب قطعنامه در ماه مه هموار میشود.»
«فیلیپ دوست ـ بلازی» وزیر امور خارجه فرانسه هم که کشورش یکی از تهیهکنندگان قطعنامه جدید علیه ایران بود، با انتشار بیانیهای ضمن استقبال از تصویب قطعنامه، اظهار داشت: «امروز هدف ما بیش از گذشته متقاعد کردن ایران به تطابق خود با تعاملات بینالمللی است.»
ویتالی چورکین نماینده دائم روسیه در سازمان ملل نیز با ابراز امیدواری از اینکه دولت ایران با دقت به ارزیابی اهمیت قطعنامه 1747 شورای امنیت سازمان ملل بپردازد، اعلام کرد آنچه در این بین بسیار مهم است، تجزیه و تحلیل دقیق اظهارات وزرای امور خارجه گروه 1+5 در این رابطه است.
وی با اعلام اینکه سند به تصویب رسیده در شورای امنیت بیشتر جنبه توصیهای داشته و الزامآور نیست، یادآور شد، مفاد قطعنامه بسیار دقیق تنظیم شده و شامل موارد درخواستی و نه ممنوعیتی است و شامل هیچ نوع تحریم اقتصادی در قبال ایران نمیشود.
در این میان خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم اعلام کرد که در جستجوی راهی برای انجام مذاکرات فوری با علی لاریجانی، مذاکرهکننده ارشد ایران در امور هستهای است.
«وانگ گوانگ یا» نماینده دائم چین در سازمان ملل نیز در جریان سخنرانی خود در شورای امنیت پس از اعمال تحریمهای جدید شورا علیه ایران گفت: «ما نمیخواهیم شاهد ناآرامی و آشوب جدید در خاورمیانه باشیم. ما خواستار حلوفصل مسالمتآمیز مساله هستهای ایران از طریق تلاشهای سیاسی و دیپلماتیک و مذاکرات هستیم.»
وانگ همچنین تاکید کرد: «حلوفصل اساسی و بنیادی این مساله تنها از طریق اعمال تحریمها و فشار، غیرممکن است و ما از تمام طرفهای درگیر میخواهیم که با اتخاذ یک رویکرد مسئولانه و سازنده، حفظ خونسردی و خویشتنداری، از هرگونه اقدامی که به تشدید تنشها منجر شود، خودداری کنند.»
تسنیم اسلم سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان نیز اعلام کرد بعید است که این قطعنامه تاثیری بر روابط اقتصادی پاکستان با ایران داشته باشد چرا که این قطعنامه بیشتر در امور هستهای متمرکز است و دو کشور هیچ معاملهای در امور هستهای ندارند.
وزیر نفت هند نیز اعلام کرد که هیچ مشکلی برای اجرای پروژه انتقال گاز ایران به هند از طریق پاکستان وجود ندارد. هیچ کشوری نمیتواند هند را از تصمیم خود برای اجرای این پروژه منصرف نماید. هند به کلیه تعهدات خود برای اجرای این پروژه پایبند است. دهلینو تحت هیچگونه فشار خارجی حاضر به لغو این قرارداد راهبردی نخواهد بود.
ساموئل بودمن وزیر انرژی آمریکا در دیدار اخیر خود از هند، به بهانه آنچه فعالیتهای تسلیحاتی اتمی ایران نامید، خواستار لغو قرارداد انتقال گاز ایران به شبهقاره هند شده بود.
پیشنویس قطعنامه 1747 توسط سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان که از اعضای گروه 1+5 هستند و قطعنامه 1737 نیز از سوی این سه کشور ارائه شده بود، پیشنهاد شد که بعد از بحث و گفتوگو اعضای دائم و غیردائم شورای امنیت سازمان ملل درباره آن روز شنبه هفته جاری با اجماع به تصویب رسید.
البته آفریقای جنوبی، قطر و اندونزی خواستار تغییراتی در قطعنامه شده بودند که با موافقت کشورهای اروپایی دو بند ایجاد خاورمیانهای عاری از تسلیحات کشتار جمعی و تاکید دوباره بر «صلاحیت» و نقش محوری آژانس در «اجرای توافقهای پادمانی و عدم انحراف مواد هستهای (ایران) برای مقاصد غیرصلحآمیز»، در قطعنامه گنجانده شد.