شکست راهبرد خاورمیانه‌ای آمریکا

حسین یاری
باراک اوباما رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به همان مسیر بوش پسر در سیاست خارجی واشنگتن ادامه می دهد و حتی در این خصوص برخی راهبردها را با شدت و حدت بیشتری دنبال می کند.این راهبردهای ناکارآمد و نخ نما نتیجه ای جز شکست ایالات متحده در ابتدای هزاره سوم نداشته است.نومحافظه کاران دوران ریاست جمهوری بوش پسر در حالی طرح خاورمیانه بزرگ را مطرح کردند که امیدوار بودند ظرف چند سال به این هدف کذایی دست پیدا کنند اما نه تنها این گونه نشد،بلکه امروز ملتهای خاورمیانه به صورت تمام قد در برابر کاخ سفید و متحدان آن قد علم نموده اند.
اذعان به شکت راهبردهای خاورمیانه یا آمریکا مسئله ای است که رسانه های غربی نیز نسبت به آن اذعان دارند.هفته نامه تایم در مطلب خود می نویسد: چند روز قبل شاهد درگیری اسرائیل با ارتش لبنان بودیم و پس از آن "جرج میچل" فرستاده ویژه آمریکا در خاورمیانه به این منطقه سفر کرد اما موضوع سفر وی مربوط به این حادثه نمی شد چون راهبرد آمریکا برای خاورمیانه شامل کشورهایی که اسرائیل با آنها وارد جنگ می شود نمی شود.بر همین اساس، "ابومازن" رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین که از سوی آمریکا تحت فشار است تا مذاکرات مستقیم خود با "بنیامین نتانیاهو" نخست وزیر رژیم صهیونیستی را آغاز کند نیز در صورتی که جنگی در خاورمیانه دربگیرد بازهم در حاشیه می ماند. بنابراین راهبرد آمریکا برای خاورمیانه و یا طرح صلح خاورمیانه اوباما نکاتی را در بر می گیرد که در جهان واقعیت از اهمیت بالایی برخوردار نیستند.
با این مقدمه هفته نامه تایم وارد بحث ایران شده است.موضوع مهمی که سالهای ذهن استراتژیستها و سیاستمداران آمریکایی را به خود مشغول کرده است.اما مقامات کاخ سفید هیچ گاه نتوانسته اند واقعیات موجود در خصوص قدرت جمهوری اسلامی ایران را درک نمایند.
تایم در این خصوص می نویسد:
" محور دیگر آنکه آمریکا برای منزوی کردن متحدان ایران در منطقه خاورمیانه یعنی حماس، حزب الله لبنان و سوریه تلاش می کند که این کشورها را "محور مقاومت" می نامد. حتی در این راه تلاش هایی برای جدا کردن سوریه از ایران صورت گرفت اما این تلاش ها تا کنون نتیجه نداده اند. علاوه بر آن واشنگتن هنوز نتوانسته ایران را متقاعد به کنار گذاشتن برنامه هسته ای خود بکند."
این ناتوانی محصور به دولت اوباما نیست و دولتهای گذشته آمریکا نیز در این میدان همواره شکست خورده بوده اند.آنها خود نسبت به ماهیت صلح آمیز فعالیتهای هسته ای ایران آگاه هستند اما می خواهند با طرح این موضوع در شورای امنیت سازمان ملل متحد بر شدت فشارهای سیاسی خود علیه تهران بیفزایند.
چنانچه هفته نامه تایم نیز در گزارش خود اذعان نموده است،تلاش دولت بوش نیز برای منزوی کردن و یا حتی ضعیف کردن محور مقاومت شکست خورد و در عوض اتحاد اعضای این محور محکم تر از قبل شد. در این میان ترکیه هم که یکی از مهمترین همپیمانان آمریکا در منطقه محسوب می شد به جای همراه شدن با سیاست آمریکا خود در صدد تقویت مناسبات با کشورهای عضو محور مقاومت برآمد و در دوران اوباما نیز شاهد بروز تنش های پی در پی در روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی هستیم.در چنین شرایطی اوباما چگونه می تواند از موفقیت راهبرد خاورمیانه ای خود و اسلافش سخن بگوید؟واقعیت امر این است که اوباما همان بار شکست بوش پسر در خاورمیانه را به دوش می کشد،با این تفاوت که وزن این بار طی دو سال اخیر افزایش یافته است .از این رومیراثی که اوباما برای نفر بعدی خود به جای می گذارد میراثی بدتر از میراث بوش پسر برای دموکراتهای فعلی خواهد بود.
شاید یکی از مهم ترین بخشهای تحلیل مجله تایم در خصوص اوضاع خاورمیانه نتیجه گیری آن باشد.بر این اساس تایم در پایان می نویسد :
" اکنون نیز با گذشت بیش از یک سال از روی کار آمدن اوباما به عنوان رئیس جمهور آمریکا، شاهد آن هستیم که همچنان سیاست های بوش در این منطقه دنبال می شوند و برای یکبار دیگر شاهد آن هستیم که در واشنگتن توافق شده که به نتیجه رساندن صلح میان اسرائیل و فلسطینیان یکی از راه های اصلی برای به انزوا کشاندن ایران است اما هیچ مدرکی برای اثبات این نکته که اوباما می تواند در راهی که بوش شکست خورد پیروز شود وجود ندارد. "
در این خصوص نیز صورت مسئله کاملا مشخص است.پس از ناکامی رژیم صهیونیستی در از بین بردن حماس و پیروزی مقاومت 22 روزه غزه در سال 2009 میلادی،حماس به یکی از تعیین کننده ترین بازیگران فلسطین تبدیل شده است .این در حالی است که نقش حزب الله نیز در معادلات سیاسی بیروت پررنگ تر شده است.در چنین شرایطی اساسا طرح صلح خاورمیانه محلی از اعراب ندارد.جمهوری اسلامی ایران نیز همچنان به مسیر استفاده از فناوری صلح آمیز هسته ای خود ادامه می دهد و در این راستا کوچکترین مصالحه ای با غرب انجام نخواهد داد.مجموع این عوامل سبب شده است تا ایالات متحده هر روز در خاورمیانه خود را ناکام تر نسبت به روزهای قبل حس کند.