فراتر از دموکراسى

سیدمحمود میرلوحى
آقاى خاتمى رئیس جمهور اصلاحات آخرین نطق رسمى خود را دیروز در مجلس شوراى اسلامى ارائه کرد و گزارش عملکرد برنامه سوم را تقدیم مجلس نمود که در این نوشته بدان نمى پردازم لکن این گزارش با شعرى که داراى مضمونى بسیار لطیف و در اوج قله اخلاقى است پایان یافت که:
هر که ما را یاد کرد ایزد مراو را یاد باد
هر که ما را خوار کرد از عمر برخوردار باد
هرکه اندر راه ما خارى فکند از دشمنى
هرگلى کز باغ وصلش بشکفد بى خار باد
و نشان داد که آقاى خاتمى در کنار دغدغه هاى فراوانى که دارد دوست دارد که نظر به ضرورت اخلاقى شدن سیاست را به عنوان آخرین پیام رسمى خود به بازیگران عرصه سیاست و قدرت برساند.
یقیناً دموکراسى دستاوردهاى فراوان و انکارناپذیرى براى بشریت داشته است اما به مانند همه مفاهیم و دستاوردهاى بشرى از تعرض آسیب ها مصون نمانده و اگر امروز آمریکایى ها با شعار دموکراسى مى توانند همان اهداف امپریالیستى سابق را دنبال کنند و حکومت هاى دموکراتیک خودکامه بر جهان سوم با شیوه هاى عوامفریب، استبداد را در زرورق به عنوان حکومت هاى دموکراتیک معرفى مى کنند عموماً ناشى از غلبه رفتارهاى غیراخلاقى در عرصه سیاست است و اخلاق به عنوان یک کالاى ضرورى در همه عرصه هاى فردى و اجتماعى و سیاسى و اقتصادى و امنیتى هنوز مورد توجه قرار نگرفته است.
معنویت و اخلاق تنها به گذشته تعلق ندارند، بلکه نیاز حال و آینده اند و ترکیب متعادل و جامع علم و تجربه و اخلاق است که به نیازهاى بنیادى بشریت امروز پاسخ خواهد گفت. اشعارى که رئیس جمهور محترم سخن خود را بدان مزین و با آن به پایان بردند ملهم از دعاهاى صحیفه سجادیه است که حضرت سجاد(ع) نه تنها همراهان و محبان و پیروان خود را دعا مى کند بلکه براى دشمنان خود دعاى خیر مى‌کند.
ممکن است برخى صاحبنظران و سیاستمداران علاقه مند باشند که آقاى رئیس جمهور در آخرین نطق رسمى خود برخى گله ها را مطرح و بى مهرى ها را برشمارند اما نباید تردید کرد که این رفتار فرهنگى و اخلاقى آقاى خاتمى نسبت به رقبا و منتقدین نتیجه فراتر و بیشتر از طرح گله ها داشته باشد، صداقت نسبت به مردم مروت با دوستان، مدارا با دشمن، به رسمیت شناختن حق زندگى مخالفان، پاسداشت حقوق اساسى مردم، وسواس در استفاده از اختیارات خصوصاً در مواردى که با حقوق مردم مرز مشترک دارد و ادبیات متین و اخلاقى آقاى رئیس جمهور را به عنوان نمونه و نمادى از فرهنگ جامعه مدنى مدینه النبى(ص) باید پاس داشت امید آنکه صاحبنظران این وجه از دستاوردهاى رئیس دولت اصلاحات را نیز مورد توجه قرار دهند.