اهل سنت عراق تکفیریها را طرد کنند
گفتگو از علی همایونفر
مقدمه:
اهانت به گنبد و بارگاه امامین عسگریین (علیهماسلام) دنیای اسلام و به خصوص شیعیان را عزادار کرد. نکته اساسی و قابل توجه در این باره این است که چرا بایستی موقعیت برای تروریستها در عراق مهیا باشد و اصولا چه طیفهایی از چنین عمل ننگینی که زمینه ایجاد تفرقه در مردم عراق را فراهم میکرد سود میبردند. در این باره گفتگویی با دکتر حسین رویوران کارشناس مسائل خاورمیانه ترتیب دادیم تا به واکاوی علل و زمینههای این اهانت بپردازیم که در ذیل از نظرتان میگذرد.
* در بدو سخن شما خاستگاه و عوامل اصلی حادثه تروریستی انفجار حرم امام هادی و امام حسن عسکری علیمهاالسلام را چه جریانهای میدانید؟
** مورد اتفاق همه صاحبنظران و مردم عراق است که گروههای سلفی عامل چنین حادثهای هستند و حوادث مرتبط و پشت سر همی که در عراق صورت گرفت نشان داد که این برداشت در ذهن مردم عراق نهادینه شده است.
در کشتارهایی که تحت عنوان این واقعه از دو طرف شیعیان و اهل سنت به صورت محدودی صورت گرفت این واقعیت را واضحتر کرد که عامل اجرایی این ترورها گروههای تکفیری هستند.
از آنجا که گروههای تکفیری از محیط عربهای سنی عراق برای فعالیت خود سوءاستفاده میکنند لازم به نظر میرسد که عربهای سنی عراق تکلیف خودشان را با گروههای تکفیری روشن کنند چرا که با فراهم بودن محیط برای گروههای تکفیری چون تجاوزات و بیاحترامیهایی ادامه مییابد. و شیعیان در رستورانها، مساجد، حسینیهها و مراقد ائمه مورد تعرض نیروهای تکفیری هستند. لذا مردم عراق تروریستهای سلفی تکفیری عراق را به عنوان عامل اجرایی درجه یک میشناسند.
اما به لحاظ تحیلی میتوان متهمان بالقوه زیادی پیدا کرد. رژیم صهیونیستی در آخرین سند اجلاس هرسیریا که سیاستهای راهبردی رژیم صهیونیستی را تعیین میکند در مورد امنیت ملی رژیم صهیونیستی این مساله را مورد توجه قرار داده است که تجزیه عراق به عنوان یک نیاز حیاتی برای رژیم صهیونیستی همواره مطرح است و این مساله میتواند از سوی رژیم صهیونیستی به منظور راهاندازی حرکت واگرایی و تجزیه عراق طراحی شده باشد.
در مورد آمریکاییها علیرغم این مطلب، نیازهای سیاسیشان ایجاب میکند که با استقرار آرامش در عراق به دنبال تلفات کمتر نیروهای خود در عراق باشند چرا که در کنگره آمریکا دولت بوش را تحت فشار قرار داده و وی ناگزیر است تا بخشی از نیروهای خود را از عراق خارج کند لذا تلاش میکند که با افزایش مشارکت دولت عرب ناامنی موجود را به حداقل برساند.
آمریکاییها بر این عقیدهاند که اگر آرامش بیشتری حاکم باشد و جنازه کمتری از سربازان آمریکایی به کشورشان باز گردانده میشود و نیاز به عقبنشینی نظامی از عراق از بین میرود بحث پاسخگویی سیاستهایش کمی تسهیل میشود چرا که آمریکا تاکنون بیش از دویست میلیارد دلار هزینه کرده و حدود 2500 نفر کشته را متحمل شده و صرف سرنگونی صدام مسئولیت پاسخگویی به این هزینهها را از دوش مقامات کاخ سفید بر نمیدارد.
بنابراین از یک طرف آمریکاییها در کوتاه مدت به دنبال امنیت در عراق هستند اما در دراز مدت آمریکا براساس تئوری هرج و مرج سازنده یا خلاقی که رایس مطرح کرده است.
دودستگی و قطببندی در جامعه عراق به عنوان یک نیاز اصلی مطرح میشود چرا که اگر جامعه عراق چند قطبی شد و نیروهای مختلف سیاسی یکدیگر را تضعیف کردند قطعا موجب تحلیل رفتن توان نیروها و کاهش استقلال آنها خواهد شد و نهایتا سلطهپذیر خواهند شد و با آمریکا به عنوان نیروی فائق موجود در عراق همکاری بیشتری خواهند کرد.
لذا هر چند خود آمریکا نیز به عنوان یکی از اصلیترین مسبین این حادثه متهم است اما در مورد نیروهای سلفی تکفیری شواهدی بیشتری دال بر انجام این عملیات موجود است.
* آیا انتخاب جعفری به نخستوزیری در رخ داد این حادثه موثر بوده است؟
** فرایند سیاسی در عراق چون به سمت آشتی ملی پیش رفته است و جعفری به عنوان نخستوزیر عراق درصدد تشکیل دولت فراگیری است که در برگیرنده همه نیروهای سیاسی منتخب مردم است.
و با توجه به این که هرگونه آشتی ملی در عراق به زبان نیروهای سلفی است به این دلیل که با آشتی ملی این نیروها پایگاههای خود را در میان گروههای سنی از دست میدهند به عنوان مثال آنچه در استان انبار اتفاق افتاد نمونه جالبی است.
استان انبار یکی از پرتنشترین استانهای غرب عراق است و از زمانی که دولت یا عشایر منطقه توافق کرده است و امنیت را به خود آنها محول کرده است این عشایر بیش از 200 هنفر از نیروهای سفلی را به عنوان نیروهای اخلالگر بازداشت و به دولت تحویل دادند و به همین دلیل نیروهای سلفی تکفیری چندین عملیات علیه مردم منطقه مخصوصا مرکز ثبتنام داوطلبان ارتش انجام دادند که حدود 68 نفر از مردم در آن منطقه به دست نیروهای تکفیری کشته شدند.
نیروهای تکفیری در عراق بر این باورند که اگر بتوانند دودستگی را جا بیندازند قطعا در بین درگیریهای نیروهای شیعی و سنی یارگیری خواهد شد و به ناچار سنیها به سمت سلفیها خواهند آمد و دست یاری به سلفیها میدهند.
بنابراین در مجموعه نیروهای موجود در عراق که به عنوان متهم این جنایت بزرگ که علیه مراقد ائمه (علیهمالسلام) انجام گرفت نیروهای سلفی نمود بیشتری دارند و شواهد بیشتری علیه آنها است مضاف بر اینکه عملیاتهای بعدی در همان ایام این امر را تایید میکند.
بعد از حمله به حرم دو امام(ع) تعرضی به مرقد فرزند امام سجاد(ع) در کرکوک صورت گرفت، تعرضی که به مرق سلمان فارسی در شهر مدائن اتفاق افتاد و بعد از آن حمله به مقام امام رضا(ع) و تلاش برای بمبگذاریهای مرقد حربن یزید ریاحی نشان میدهد کسانی که دنبال دودستگی هستند رفتار خودشان را ادامه میدهند و به نهادینه کردن هدف خود در ایجاد تفرقه مصمم بودهاند.
* آیا شما سهم بیشتری برای اشغالگران در رخ داد چنین اهانتی قائل نیستند؟
** آمریکا در عراق دو نوع نیاز دارد. یک بخش کوتاه مدت و یک بخش دراز مدت در مورد نیاز کوتاه مدت، آنچه در سال گذشته در رابطه با عراق اتفاق افتاده اینکه نیروهای آمریکایی ماهانه بین 60 تا 70 کشته داشته است یعنی در سال 2005 در حالی که این رقم در سال 2004 بین 40 تا 50 نفر ماهانه بوده است. این نشانگر این مطلب است که خشونت علیه نیروهای آمریکایی نسبت به سالهای گذشته افزایش پیدا کرده است.
با توجه به اینکه مرجعیت در عراق و به خصوص آیتالله سیستانی، بازی سیاسی مورد نظر آمریکا در عراق را بر هم زده است و به دلیل تضادها و تناقضهایی که آمریکا در عراق پیدا کرده است.
ناگزیر بوده تا حدودی خیال خود را از بابت شیعیان در عراق راحت باکند و لذا به ناچار مجبور به پذیرش برخی از خواستههای شیعیان شده، مثلا انتخابات از سوی شیعیان به برنامه آمریکا تحمیل شد و لذا بازی آمریکا در عراق بر هم خورد و وضع برای آمریکاییها به گونهای رقم خورده است که این سوال برای آمریکاییها مطرح کرده است که آیا آمریکا برای اینکه صدام را از قدرت در عراق ساقط کرده و حکومت را به نیروهای متمایل به ایران تحویل میدهد بایستی همچنان در عراق کشته بدهد.
این بحث در کنگره آمریکا به صورت گستردهای مطرح شده است و دولت بوش تحت فشار افکار عمومی و کنگره آمریکاست. بنابراین آمریکا در کوتاه مدت نیاز دارد تا حدودی ناامنی در عراق کاهش یابد تا از مشکل حاد سیاسی بین کنگره و کاخ سفید کاسته شود. رامفسلد در آخرین سفری که به عراق داشت گفت: ما توانستیم به سرعت بر صدام پیروز شویم و او را سرنگون کنیم اما در مقابل کنگره آمریکا و مردم خودمان شکست خوردیم و این نشاندهنده نیاز کوتاه مدت آمریکاست.
اما در درازمدت آمریکا نمیتواند باهدف آزادی و دموکراسی در عراق وارد این جریان شده باشد. صرفا ممکن نیست آمریکا هزینه بیش از 200 میلیارد دلار و تلفات بیش از 2500 نفر تاکنون را بپذیرد و تا فقط ملت عراق آزاد باشند. باید متوجه بود که جایگاه انرژی در نظام بینالمللی از اهمیت ویژهای برخوردار است و عراق به عنوان یکی از سه کشور دارای بزرگترین دخائر نفتی است.
و قیمت نفت بالاست و همچنان رو به افزایش است و آمریکا تلاش میکند با اتخاذ تدابیری عرضه و تقاضا و تثبیت قیمت را برای خود ساماندهی کند لذا عراق به عنوان کشوری صاحب ذخائر میتواند نقش مناسبی به عنوان یک اهرم بازی کند.
تحلیل بنده این است که آمریکا تلاش میکند بین اهداف دراز مدت و کوتاه مدت به نوعی جمعبندی و حدوسط برسد و برگه اشغال عراق را به نوعی برای خودش نگهدارد و در موقع لزوم از آن استفاده کند.
* با توجه به تداوم و استمرار عملیاتهای تروریستی گروههای تکفیری پشتیبانی مالی و تجهیزاتی این نیروها چگونه و از چه منابعی صورت میگیرد؟
** عمده نیروهای تکفیری از کشورهای به خصوصی هستند که شامل اتباع سعودی، یمنی، اردنی، سوری، مصری، سودانی و... هستند. متاسفانه این جریانها پشتوانه و ساختار مالی خوب و منسجمی دارند و شخص بنلادن به عنوان شخص متمول دهها بلکه صدها شرکت در اختیار دارد که این شرکت عمدتا در کشور امارات متحده عربی فعال هستند. و تحت پوششهای خاص و به نام افراد متفرقه عم میکنند و متاسفانه این پولها به عراق سرازیر میشود و امکان را برای گروه القاعده جهت عملیات فراهم میکند.
آنچه در جریان اشغال عراق رخ داد این بود که پادگانهای عراق در هنگام سقوط صدام غارت شد و اسلحههای سبک و متفرقه در بین مردم پخش شد. اما مواد منفجره که در جنگهای نامنظم استفاده میشد و القاعده به عنوان تجهیزات آنها استفاده کند. در عراق نبوده است. سوالی که در این جا مطرح است این است که چه کسی مواد منفجره مورد نیاز این گروهها را تامین میکند.
در این مورد شبههای زیادی در مورد کشورهای همجوار مطرح است که متاسفانه کشورهای عربی در این زمینه متهم اصلی هستند و برخی از این کشورها با این نوع کمکها به نیروهای تکفیری تلاش میکنند تا انگیزه ماندن آنها در عراق را تقویت کنند تا به سرزمینهای اصلی خودشان باز نگردند و به این ترتیب بهای کاهش ناامنی در برخی کشورهای عربی را مردم مظلوم عراق با تحمل ناامنی و کشتار بیرحمانه میپردازند.
* با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.
** من هم از شما متشکرم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
