ضیافت مجلس‌نشینان سابق

احسان مهرابی
مجلس‌نشینان سابق روز پنجشنبه دور هم جمع شدند تا دوباره خاطرات همراهی خود در مجالس گذشته را یادآوری کنند؛ آنها که اکنون هیچ جایگاهی ویژه‌ای در طبقات حاکمیت ندارند. نشست روز پنجشنبه مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی ضیافتی بود که سیاستمداران و تصمیم‌گیران اصلاح‌طلب سعی کردند پس از مدت‌ها دوری از یکدیگر در نشستی مشترک به تبادل آرا بپردازند و دغدغه‌هایشان را بگویند و همه یکدیگر را به همدلی دعوت می‌کردند و نیز پرهیز از تکرار گلایه‌های گذشته.
یدالله اسلامی دبیر مجمع نمایندگان ادوار در ابتدا تاکید بر همدلی را باز تاکید کرد. البته شاید سخنان او به دلیل گلایه‌های برخی نمایندگان پیشین از احزاب خاص بود که با صدای بلند نجوا می‌کردند.
سخنرانان مراسم هم هر یک از دغدغه‌های خود و حزب‌شان گفتند. حسین مرعشی کارگزار همچنان از دغدغه سابق حزبش یعنی توسعه گفت، رضا خاتمی مشارکتی به شیوه شورایی اداره کشور و نه مشارکتی نظرها را جلب کرد و شیرزاد تحصیل کرده فیزیک نیز باب چالش هسته‌ای را گشود گرچه که دوستانش شعار معروف انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست را به گونه‌ای کنایه‌آمیز برای او یادآوری کردند. حضور فخرالدین حجازی در حالت ضعف و بیماری در مراسم هر فرصتی را فراهم آورد تا آنان که در مجالس اول و دوم نطق‌های آتشین او را به یاد می‌آوردند به تجلیل از او بپردازند و البته برای خود از اخلاقیات هم بگویند که بیماری و ضعف عاقبت همه انسان‌ها حتی سیاستمداران است. مرعشی سخن خود را با مثلی شروع کرد درباره افتادن سه نفر از درخت و نهایتا نتیجه گرفت آنچه در کشور اتفاق افتاد تجربه خوبی بود و جای گلایه و نفرین کردن ندارد.
وی در ابتدای سخن به تشریح تفاوت‌های توسعه و رشد پرداخت. مرعشی معتقد بود با وجود اجرای برنامه‌های توسعه در موضوع به عنوان هدف اصلی نظام هیچگاه در دستور کار قرار نگرفته است و همواره به توسعه از زوایای دیگری نگاه شده است. مرعشی گفت: همیشه از روی ضرورت‌هایی چون بیکاری و از دست دادن بازار با توسعه برخورد کرده‌ایم و نحوه مواجهه با این موضوع همواره انفعالی بوده است. وی افزود: توسعه باید هدف مشترک و مهم انقلاب اسلامی باشد و ایران را به مرحله‌ای از شکوه برساند که تاثیرگذاری خود را در جهان داشته باشد و افکار و اندیشه و ایدئولوژی خود را در جهان توسعه دهد. مرعشی تحقق عدالت را هم در پرتو توسعه قابل محقق شدن دانست و گفت: ادامه اجرای عدالت با وضع موجود چیزی جز توزیع فقر را در پی نخواهد داشت. عضو حزب کارگزارن با بررسی سه کشور ایران، مالزی و عراق در 25 سال گذشته گفت: در ایران با پیروزی انقلاب اسلامی، در عراق با تکمیل حلقه حزب بعث و در مالزی با روی کار آمدن مهاتیر محمد مرعشی افزود: در عراق سیاست صدام تسلط بر منطقه با نظامی‌گری، در مالزی توسعه اقتصاد هماهنگ با سیاست دهکده جهانی آغاز شد و در ایران هم سیاست‌های رفت و برگشتی داشته‌ایم و همواره سیاست‌هایمان تغییر کرده است.
مرعشی با بیان اینکه ایران در آن زمان در بین 3 کشور اول بود و مالزی هیچ جایگاهی در اقتصاد جهانی نداشت گفت: امروزه کشوری که حتی یک ملت هم نیست و هیچ سابقه تمدنی ندارد توانسته است به نتایج مطلوب‌تری از ما برسد. عضو حزب کارگزاران به رسمیت شناخته شدن حقوق شهروندی، حق مردم در همه عرصه‌ها و استقرار یک امنیت بدون قید و شرط را از الزامات توسعه در داخل ذکر کرد. مرعشی دو شاخص ورود و خروج سرمایه و نخبگان به کشور را دو شاخص مهم برای سنجش میزان امنیت ذکر کرد. مرعشی در پایان اظهار امیدواری کرد که با خروج توسعه از حاشیه و قرار گرفتن در صدر سیاست‌های کلان کشور همه سیاست‌ها باید با این استراتژی کلان خود را هماهنگ کنند و ایران یکی از 10 اقتصاد مهم جهان را داشته باشد. قدرت برتر منطقه شدن که در سند چشم‌انداز پیش‌بینی شده حداقلی است که ایران همیشه داشته است و هدف بالایی برای ایران نمی‌تواند باشد.
پس از سخنرانی‌ قائم مقام دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی نوبت به دبیرکل حزب مشارکت رسید تا دیدگاه‌های خود را درباره اصل مشارکت در جمهوری اسلامی بیان کند. رضا خاتمی جمهوری اسلامی را بیشتر نظامی شورایی دانست تا مشارکتی و همچنین نظام شورایی را جزئی از نظام مشارکتی دانست. خاتمی افزود: عملا ما نظام شورایی داریم که بهتر از هیچ است اما کارآمد نیست. اگر بخواهیم نقش مردم را در اداره کشور ببینیم باید به سوی نظام مشارکتی حرکت کنیم. دبیرکل حزب مشارکت اصل اساسی در نظام مشارکتی را توجه به منافع افراد عنوان کرد و درباره مشکلات پیش‌روی این امر گفت: در نظام ارزشی ما اصالت فرد و مالکیت خیلی پذیرفته شده نیست.
خاتمی مشکل دوم را عدم رعایت زمینه‌های مشارکت مردم دانست و گفت: انسان‌ها برای داشتن مشارکت فعال باید آگاه و آزاد باشد و اگر این زمینه‌ها وجود نداشته باشد مشارکت محسوس و اثربخش نخواهد بود.
دبیرکل جبهه مشارکت مهمترین نماد آزادی را رسانه‌های عمومی دانست و با اشاره به برخوردهای صورت گرفته با این نهاد دلیل برخوردهای صورت گرفته با شبکه‌ ماهواره‌ای صبا را هراس از آگاهی مردم دانست.
وی افزود: این برخورد یعنی اینکه ما کانالیزه همه چیز را به مردم بگوییم و مردم همه باید همین‌ها را بشنوند و قبول کنند. خاتمی شرط سوم تحقق مشارکت را نهادمند شدن مشارکت دانست. دبیرکل جبهه مشارکت عدم تحقق 3 شرط را به معنای عدم وجود نظام مشارکتی دانست و گفت: این بدان معنا نیست که هیچ مشارکتی وجود نداشته باشد اما مشارکت مردم در صورت عدم تحقق 3 شرط بیان شده فقط محدود به انتخابات و راهپیمایی می‌شود.
پس از سخنان رضا خاتمی، موسوی تبریزی که بنا بود درباره حقوق بشر در اسلام سخن بگوید به مطابیه در آغاز سخن گفت که با توجه به سخنان دبیرکل جبهه مشارکت باید بگوییم که حقوق بشر در اسلام جایگاهی ندارد.
موسوی تبریزی اما برخلاف رضا خاتمی نظام جمهوری اسلامی را نظامی مشارکتی دانست و دلیل آورد که بیشترین حق در اسلام بعد از حق‌الله برای انسان قرار داده شده است.
رئیس جامعه محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به حضور 50 مجتهد در دوره اول خبرگان قانون اساسی گفت:‌ در آنجا در رابطه با اصل 56 قانون اساسی که می‌گوید حاکمیت از آن خداست و هم اوست که انسان را بر سرنوشت خویش حاکم ساخته است هیچ کدام از مجتهدین مخالفت نکردند اما در رابطه با اختیارات ولی‌فقیه دو مرجع تقلید این اختیارات را زیاد می‌دانستند و علنا مخالفت کردند. وی با بیان اینکه وقتی دکتر حبیبی پیش‌نویس قانون اسای را به نزد امام(ره) بردند در آنجا اشاره‌ای به ولایت فقیه نشده بود گفت: امام گفتند که همین پیش‌نویس به رفراندوم گذاشته شود اما بازرگان اجازه نداد و گفت که باید خبرگان به وجود آید و مجلس خبرگان نظر دهد و بعد از آن اصل ولایت فقیه و اختیارات آن در قانون اساسی گنجانده شد. موسوی تبریزی در قسمت دیگری از سخنان خود به اتخابات خبرگان و طرح ورود غیرمجتهدها به خبرگان گفت: خبرگان بر مهم‌ترین رکن کشور نظارت دارد و رهبر علاوه بر این که مجتهد است مدیر هم باید باشد. وی افزود: برای تشخیص اجتهاد، دو نفر هم کفایت می‌کند. چه لزومی دارد که 80 نفر مجتهد باشند؟ رئیس مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه افزود: در وظایف رهبری مدیریت امور نظامی، قضایی و اقتصادی هم وجود دارد پس ضروری است که افرادی متخصص در همه زمینه‌ها در خبرگان حضور داشته باشند. پس از انجام سخنرانی‌ها تعدادی از نمایندگان ادوار مجلس از جمله علی صالح‌‌آبادی، لطیف صفری و احمد شیرزاد به طرح دیدگاه‌های خود پرداختند که در آن میان سخنان شیرزاد مورد استقبال قرار گرفت به طوری که به درخواست جمع وقت مجددی برای ادامه سخنانش به او داده شد.
شیرزاد گفت: در حال حاضر دو معدن اورانیوم در یزد و بندرعباس داریم که مجموع ذخایر آنها 1400 تن سنگ اورانیوم است و اگر این 1400 تن را یکجا استخراج کنیم طی 7 سال تمام می‌شود. در حالی که از نیروگاه بوشهر ما باید برای 50 سال استفاده کنیم.
وی افزود: باید به مردم بگوییم در راستای دستیابی به فناوری هسته ای چه به دست می‌آوریم و چه از دست می‌دهیم تا مردم براساس اگاهی تصمیم‌ بگیرند. این سخنان شیرزاد محور شوخی‌های بعدی نمایندگان شد و این شوخی‌ها تا پایان جلسه ادامه یافت.