«گروه هشت» تشکل ناهمگون

اجلاس سران کشورهای صنعتی عضو گروه هشت امروز در « ادینبورو » اسکاتلند آغاز به کار می کند.این سی ویکمین نشست رهبران کشورهای صنعتی است .کشورهائی که از بدوشکل گیری این تشکل تعدادشان هفت عضو بوده و شامل فرانسه , آمریکا , انگلیس , کانادا , آلمان , ایتالیا و ژاپن می شدند اما با فروپاشی , روسیه نیز در دوران حاکمیت یلتسین و در جریان اجلاس سال 1373 در ناپل ایتالیا به جمع آنان افزوده شد و تعدادشان از هفت به هشت کشور افزایش یافت .
« گروه هشت » از سال 1354 تاکنون بطور منظم هر سال یک جلسه مشترک برای تبادل نظر با یکدیگر در زمینه ایجاد هماهنگیهای اقتصادی , سیاسی و نظامی در کشورهایشان تشکیل داده اند. با این همه جلسات مزبور تاکنون عمدتابه رفع نارسائیها و مشکلات جاری این کشورها اختصاص داشته و منافع اقتصادی و سیاسی هر کشور مهمتر از آن بوده است تا رهبران آنها در زمینه سیاست بین المللی و یا تجارت خارجی و اکثر مسائل برون مرزی بتوانند به موضع واحدی دست یابند.
این واقعیت از همان نخستین اجلاس کشورهای صنعتی غرب تاکنون مشهود بوده است .این کشورها در پاییزسال 1354 برای اولین بار بمنظور یافتن راه حل مقابله با آثار تحریم نفتی سال 1352 اعراب علیه اسرائیل و شرکتهای نفتی غربی تشکیل جلسه دادند. از اینرو آن اجلاس یک گردهمائی اضطراری و در حقیقت انفعالی بود.این ویژگی یعنی تلاش برای یافتن راه حل مشترک بمنظور حل مشکلات و معضلات سیاسی و اقتصادی در میان اعضای گروه 7 (وسپس 8 ) مهمترین موضوع گردهمائیهای دوره ای این گروه بوده است .
مشکل تورم , بیکاری , کسری بودجه , مشکل هماهنگی مشترک برای حفظ ارتباطهای اقتصادی ناشی از مصوبات اتحادیه اروپا , مشکل انرژی , مشکلات پولی , خلع سلاح و غیره از جمله مشکلاتی بوده که گروه یاد شده طی 30 سال گذشته با آن مواجه بوده و جلساتشان غالبا به بررسی چگونگی دستیابی به راه حل این معضلات اختصاص داشته است .
گروه 8 اگرچه با داشتن 12,3 درصد جمعیت دنیا 49 درصد انرژی جهان را مصرف می کند و اگر چه 97 درصد دانشمندان , کارشناسان و متخصصان تکنولوژی جهان در اختیار این گروه می باشد , مع الوصف کشورهای این گروه هنوز مسائل حل نشده فراوانی در زمینه های مختلف اقتصادی و سیاسی بطور انفرادی و در روابط متقابل با یکدیگر دارند. مسائلی که مجالی برای همپیمانی میان آنان باقی نمی گذارد.آنها اگر چه ممکن است در بعضی مسائل دارای موضع بظاهر یکسانی باشند ولی بین خودشان تضادهای فراوانی دارند.
بعبارت دیگر علیرغم وجود پاره ای اشتراکات سیاسی میان اعضا گروه 8 در اکثر موارد منافع هر عضو از این گروه مهمتر و حیاتی تر از منافع جمع بشمار می آید و در بعضی موارد برای هرکشور اساسا منافع جمع مطرح نیست . به این دلیل است که این گروه برای رسیدن به موضع واحد راجع به مسائل مربوط به اقتصاد و سیاست برون مرزی دشواریهای فراوانی دارد.تفکر اولیه تاسیس اجلاس سران هفت کشور صنعتی توسط ژیسکاردستن رئیس جمهور وقت فرانسه شکل گرفت .
انگیزه اولیه تشکیل این گروه انگیزه ای اقتصادی بود . اما به مرور زمان و در نشست های دهه 1360 به بعد مسائل سیاسی بین المللی نیز در دستور کار این گروه قرار گرفت .تا قبل از فروپاشی اتحادجماهیر شوروی یکی از اهداف عمده اعضای این گروه تضعیف شوروی و اقمارش از نظر سیاسی واقتصادی بود.امابافروپاشی بلوک شرق وپایان جنگ سرد گروه مزبور نیز وارد مرحله جدیدی گردید و روسیه را نیز به جرگه خود کشاند.نحوه برخورد این کشورها با جمهوری اسلامی ایران از جمله محورهای ثابتی بوده که همواره در دستور کار این گروه قرار داشته است .
بطور کلی و از بدو پیروزی انقلاب اسلامی اعضا گروه به رهبری آمریکابارهامخالفت آشکار و علنی خود رابانظام جمهوری اسلامی نشان داده انداما رقابت روزافزون اقتصادی میان اعضا این گروه و ناهمگونی آنان باعث اختلاف نظر آنها دربرخورد باجمهوری اسلامی ایران شده است .شکست تلاشهای اخیر آمریکا برای بدست آوردن حمایت متحدان خود درتحریم اقتصادی ایران , نمونه ای ازاین رقابتهاست .