طرح ویژه خلیل‌زاد علیه حکیم و جعفرى

علیرضا شریف‌زاده
«زلماى خلیل زاد» سفیر آمریکا در بغداد در حال طراحى سناریوى ویژه اى براى کنار گذاشتن «محور حکیم - جعفرى» از حکومت کنونى عراق است. هدف از این طرح، جایگزینى «ایاد علاوى» نخست وزیر پیشین به جاى «ابراهیم جعفرى» و حاکم کردن طیف شیعه هاى سکولار به جاى شیعه هاى مذهبى تر است. طرح مذکور که قبل از شروع رقابت هاى انتخاباتى کلید خورده، براساس اهداف و منافع کلان آمریکا در خاورمیانه و عراق طراحى شده است. طبق این طرح، آمریکا ضمن پذیرش برخى واقعیات جامعه عراق، درصدد به قدرت رساندن سیاستمداران نزدیکتر به خود است. در این چارچوب، آمریکا سه اصل را به عنوان واقعیات محیط سیاسى عراق پذیرفته است:
۱- عراق به دلیل وجود دو شکاف قومى (عربى - کردى) و مذهبى (شیعى و سنى) به سه جامعه کرد، شیعه و عرب سنى تقسیم شده و این تقسیم بندى هویتى تا آینده اى قابل پیش بینى تغییرناپذیر است و هر یک از سه جامعه فوق، هویت خاص خود را حفظ خواهند کرد، لذا «هویت ملى عراق» تحت تأثیر این هویت هاى سه گانه باقى خواهد ماند.
۲- آمریکا با تکیه بر شعار گسترش دموکراسى در منطقه، ناگزیر به پذیرش انتخابات به عنوان مکانیسم اصل تعیین نوع حکومت، قانون اساسى و ایجاد نهادهاى حکومتى و دولتمردان جدید در عراق است.
۳- نتیجه هر انتخاباتى با توجه به اکثریت جمعیتى شیعیان به نفع آنان خواهد بود.
با توجه به سه اصل تغییرناپذیر فوق، آمریکا پذیرفته است که شیعیان بخش غالب حکومت جدید از جمله پارلمان را تشکیل خواهند داد و اکثریت پارلمان و سپس سمت نخست وزیرى به عنوان پست اصلى در اداره کشور در اختیار آنان خواهد بود، لذا به جاى آنکه به جنگ واقعیات فوق برود، در حال تلاش است که شیعه مطلوب و غیرمطلوب خود را از یکدیگر تفکیک کند و درصدد تضعیف شیعیان غیرمطلوب و تقویت شیعیان مطلوب برآید.
در چنین فرایندى، آمریکایى ها با توجه به اصولى نظیر دیدگاه سیاستمداران شیعه به نزدیکى با آمریکا یا ایران و سکولار بودن یا مذهبى بودن درصدد تقویت علاوى و تضعیف غیرمحسوس «سید عبدالعزیز حکیم» رهبر مجلس اعلا و جعفرى رهبر حزب الدعوه است و در این راه، تلاش مى کند تا کردها و برخى رهبران اعراب سنى نظیر «عدنان پاچه چى» را با علاوى همراه کند و از سوى دیگر، انشعابات و اختلافات داخلى در ائتلاف یکپارچه تحت رهبرى حکیم و جعفرى را دامن بزند.
آمریکایى ها امیدوارند با چنین طرحى، نتیجه انتخابات پارلمانى آذرماه آینده، پیروزى شیعیان سکولار باشد که با سیاست هاى آمریکا در عراق و منطقه هماهنگى بیشترى دارند.