نه آمریکا را دست کم می‌گیریم و نه ملت ایران را

* آقای وزیر، جهان نگران تبدیل درگیری آمریکا و تهران در مورد برنامه‌های اتمی به یک درگیری نظامی است. آیا شما نیز نگرانید؟

** از 28 سال پیش بین دو دولت ایران و آمریکا دعواست. جنگ عراق و اقدام یکجانبه آمریکا را فرض کنید. گذشت زمان نشان داد آنچه ما انتظار داشتیم، پیش برده شد حتی در بخش‌هایی از خود آمریکا. حالا هم ما در بغداد با واشنگتن پشت یک میز نشستیم که یکی از پیام‌های این نشست این است که راه‌های سیاسی و دیپلماسی برای برون رفتن از بحران وجود دارد و برعکس، تقویت نیروهای نظامی ما را به جایی نمی‌رساند. البته در مورد اختلاف بر سر برنامه‌های هسته‌ای ایران همچنان نکاتی غیرقابل تفاهم وجود دارد.

* آیا دست کم گرفتن عزم آمریکا یک اشتباه مهلک نیست؟

** ما نه آمریکا را دست کم می‌گیریم و نه ملت ایران را.

* آیا شما در برابر حمله علیه تأسیسات اتمی خود آمادگی دارید؟

** ایالات متحده آمریکا اصلا در موقعیتی نیست که بخواهد مردم خودش را به یک بحران دیگر بکشاند. معلوم است که آمریکایی‌ها تا حالا همیشه گفتند که هیچ گزینه‌ای را کنار نمی‌گذارند. ما از همان اول خودمان را هم برای مذاکره و هم برای مقابله آماده کردیم. طبیعی است که گزینه اول بیشتر مورد قبول است. ما از جنگ متنفریم. ولی مقاومت را نیز وظیفه خود می‌دانیم.

* آیا واقعا برنامه هسته‌ای ایران اینقدر مهم است که حاضرید برایش خطر جنگ را به جان بخرید؟

** هر کشوری در جهان برای خودش هدف‌هایی دارد و باید آنها را تحقق بخشد. ما در پنجم ماه مارس 1957 یعنی درست پنجاه سال پیش با آمریکا قراردادی منعقد کردیم که طبق آن دستیابی ما به تأسیسات اتمی را محق می‌شمارد. اولین بند این قرارداد تضمین‌ می‌کند که استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی جزو حقوق مسلم همه کشورهاست. ما این حق را یک حق بی‌قید و شرط می‌دانیم. در مورد گذشته باید گفت که مسائلی وجود داشته است. ولی فعالیت کنونی ما در برنامه اتمی کاملا شفاف است و مانند همیشه هیچ چیز دیگری غیر از اینها وجود ندارد. البته نگرانی‌هایی در مورد آینده وجود دارد. ما آماده‌ایم به همه سؤالات جواب بدهیم و اطمینان و تضمین‌های لازم را بدهیم.

* به نظرمی‌رسد اعضای قدرتمند شورای امنیت که حق وتو دارند، به این تضمین‌ها اطمینانی ندارند. آنها به تحریم رأی دادند.

** هر کشوری موظف است به تصمیمات نهادهای مختلف سازمان ملل احترام بگذارد. ولی شورای امنیت نباید مشروعیت خود را با رفتارهای غیرقانونی و فشار برخی از اعضای منفرد خود به خطر بیندازد. یک نمونه تاریخی در این مورد وجود دارد:در چنین روزهایی ایران صنعت نفت خود را ملی کرد. پنجاه سال پیش آغاز ملی‌شدن صنعت نفت موضوع بحث شورای امنیت بود. ملی شدن صنعت نفت آن زمان هم به عنوان خطر برای صلح و ثبات در نظر گرفته می‌شد که البته ربطی به آن نداشت. در بحران اتمی کنونی هم این سؤال پیش می‌آید که برای چه ما باید مجازات شویم؟ غنی‌سازی اورانیوم حق مسلم هر کشوریست.

* به نظر شما این بحران چه راه‌حلی دارد؟

** اول باید راه مذاکرات جدید باز شود. اگر شورای امنیت پرونده اتمی ایران را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی محول کند آن وقت ما هم می‌توانیم با مجلس صحبت کنیم که پروتکل الحاقی را امضا کند...

* ... که بازرسان سازمان ملل اجازه داشته باشند هر وقت خواستند به کنترل تأسیسات اتمی بپردازند.

** فقط در صورتی که همزمان با آن پرونده اتمی از دستور کار شورای امنیت خارج شود. هر دو باید به یک اندازه مورد توجه قرار بگیرند، که البته ما نسبت به آن تردید داریم. با این همه ما چنین اقدامی را به عنوان یک تلاش و یک پل بین طرفین در نظر می‌گیریم.

* انتقادات داخلی در آمریکا به ویژه در مورد سیاست دولت پرزیدنت بوش در جنگ عراق تغییری در این واقعیت نمی‌دهد که کشور شما به عقیده بسیاری از سیاستمداران آمریکایی با صدور اسلحه به عراق به جنگ شیعه و سنی دراین کشور دامن می‌زند.

** با این ادعاها آمریکا می‌خواهد نظرات را از اشتباهات مهلک خود در عراق منحرف کند.

* آیا انکار می‌کنید که ایران منافع قدرت‌طلبانه در کشور همسایه به ویژه جنوب شیعه‌نشین آن دارد؟

** ما در تجزیه عراق به یک شمال کردنشین، یک مرکز سنی و یک جنوب شیعه هیچ سودی نداریم. این، وضعیت وحشتناک کنونی را بدتر خواهد کرد. به همین دلیل هم از دولت بغداد در تلاش آنها برای حفظ یکپارچگی، کشورشان حمایت می‌کنیم.

* نفوذ رشد‌یابنده تهران سبب وحشت همسایگان عرب در مورد یک قدرت دست بالای شیعه در منطقه می‌شود.

** ما شیعیان، اقلیت جهان اسلام هستیم. اگر شیعیان اکنون در این یا آن کشور به دلیل داشتن اکثریت نقش غالب دارند، نباید باعث نگرانی شود. قدرت ما تهدیدی برای هیچ‌کس نیست. رهبر مذهبی ما آیت‌الله علی خامنه‌ای فتوایی صادر کرده است که براساس آن پراکندن تخم نفاق بین سنیان و شیعیان را ممنوع می‌‌کند. کسی که تخم نفاق بپاشد نه سنی و نه شیعه است. بعلاوه، همین الان در عراق می‌بینیم که نفاق بین برادران دینی از خارج به منطقه ما وارد می‌شود.

* آیا نباید از واشنگتن سپاسگزار باشید که ایران را از شر دشمنانش، صدام حسین در عراق و طالبان در افغانستان، رها کرد؟

** ما همیشه یک کشور قدرتمند بودیم. یک نگاه به تاریخ طولانی و بزرگ ما کافیست تا توانایی‌ها و امکانات خارق‌العاده خود را ببینیم. آمریکاییان حالا دارند بهای گوش نکردن به حرف ما و دیگران را می‌پردازند. ما پیش از این به آمریکا اخطار کردیم که با دلارهای میلیاردی صدام و طالبان را مسلح نکنند. آمریکایی‌ها با سرنگونی این رژیم‌ها اشتباهات قبلی خود را تصحیح کردند. ما فقط امیدواریم که آمریکا اشتباه دیگری نکند.

* آیا برای حل مشکلات منطقه گفتگوهای دیگری با آمریکا در دستور کار است؟

** نشست بغداد می‌ارزید. تبادل افکار ما بسیار سازنده و ثمربخش بود. هیچ‌کس درباره دیگری بد نگفت. ما آماده‌ایم اشتباهات گذشته را فراموش کنیم. بخصوص در مورد عراق باید به آینده فکر کنیم.

* یعنی شما با کاندولیزا رایس ملاقات خواهید کرد و با آمریکایی‌ها دست خواهید داد؟

** به عنوان یک مسلمان مؤمن من مقررات اسلامی را رعایت می‌کنم و مطمئناً با خانم رایس دست نخواهم داد. مهم‌تر از این رفتارها برای ما حل بحران بغداد است. برای گذاشتن یک نقطه پایان بر رنج عراقی‌ها باید همه طرفین با یکدیگر همکاری کنند.

* آیا تهران هنگامی هم که واشنگتن برای برنامه‌های اتمی فشار بیاورد، همین رفتار سازنده را خواهد داشت؟

** ما خواهران و برادران عراقی خود را به این دلیل که آمریکا می‌خواهد حق مسلم ما را در غنی‌سازی اورانیوم زیر پا بگذارد، در رنج تنها نخواهیم گذاشت. ولی مطمئنا آمریکا با این فشار، پیدا کردن راه‌حلی برای عراق را آسانتر نخواهد کرد.