حمله قاچاقچیان چوب به 396 جنگلبان

مژگان جمشیدی
گزارش‌هایی که از استان‌های مختلف کشور در مورد ضرب و جرح نیروهای محافظ جنگل و مرتع به دست قاچاقچیان چوب و متجاوزان به عرصه‌های ملی به دفتر فنی حفاظت و حمایت سازمان جنگل‌ها رسیده است، روند رو به رشد قتل و ضرب و شتم جنگلبانان را تائید می‌کند. 396 جنگلبان در فاصله سال‌های 1361 تا 1380 توسط قاچاقچیان چوب ضرب و شتم و در برخی موارد به قتل رسیده‌اند که در بین آنها تعداد جنگلبانانی که دچار نقص عضو از ناحیه دست، پا، چشم و کلیه شده‌اند نیز قابل توجه است.
این آمار تنها تا پایان سال 80 را در بر می‌گیرد. در حالی که از این سال تاکنون 6 جنگلبان در گیلان و کرمانشاه به قتل رسیده‌اند. گزارش دیگری می‌افزاید که در سال 81 نیز 18 نفر از محافظان منابع طبیعی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند و بالاخره موضوعی که به نگرانی‌های موجود برای حفاظت از جنگل‌ها و تامین امنیت جانی جنگلبانان دامن زده است تغییر نحوه برخورد قاچاقچیان با محافظان عرصه‌های طبیعی است که به گفته مسئولان سازمان جنگل‌ها و مراتع، ضعف قانون و عدم برخورد محکم قضایی با متخلفان این روند را بیش از پیش شدت بخشیده است. گستاخی و عدول از قانون توسط زمین‌خواران و قاچاقچیان چوب در 3-2 سال اخیر به جایی رسیده است که در یک نمونه با نارنجک به منزل مسکونی رئیس اداره منابع طبیعی و منزل یکی از جنگلبانان در کوازملکشاهی استان ایلام حمله شد که در پی آن اعضای خانواده جنگلبانان نیز زخمی و روانه بیمارستان شدند. بعد از آن 4 جنگلبان در استان کرمانشاه در حالی که در پاسگاه جنگلبانی حضور داشتند، ناگهان مورد هجوم یکی از قاچاقچیان چوب قرار گرفتند و در یک اقدام غیرانسانی هر 4 نفر توسط این فرد به رگبار بسته شدند و در یک لحظه به شهادت رسیدند. شهید غفاری جنگلبان تالشی نیز دو سال قبل در پیش چشم همسر و 4 فرزندش در نیمه‌های شب با ضرب گلوله‌های پی در پی افراد ناشناس از پا در آمد ولی در هیچ یک از این موارد قاتلان نه شناسایی شدند و نه به اشد مجازات رسیدند تا اینکه ناصر پیروی رئیس اداره منابع طبیعی ما سال نیز در یک اقدام سازمان یافته به طرز دلخراشی به قتل رسید.
یکی از کارشناسان دفتر فنی حفاظت و حمایت سازمان جنگل‌ها در گفت‌وگو با شرق گفت: به طور قطع این گستاخی روزافزون قاچاقچیان ناشی از سه عامل است. اول اینکه محافظان منابع طبیعی برای انجام وظیفه مجبور هستند در کمال کم‌توقعی و کمبود امکانات علی‌الخصوص دفاعی و امنیتی کار کنند و دوم اینکه کوتاهی مسئولان در حمایت و تامین جانی و مالی نیروهای مشغول به کار و عدم برخورد جدی و قاطع با عاملان حوادث مشابه این روند را تشدید کرده است. مقایسه تعداد نیروهای محافظ جنگل‌ و مرتع آسیب‌دیده در درگیری با قاچاقچیان چوب طی دو دوره ده ساله اخیر نشان می‌دهد که در 60 دهد تنها 56 نفر اما در دهه 70 با رشد چند صددرصدی این رقم به 340 مورد افزایش یافته است. براساس آمار موجود از مجموع 396 مورد درگیری 145 مورد آن یعنی قریب به 37 درصد در استان‌های شمال کشور بوده و در بین استان‌های خارج از شمال نیز بیشترین درگیری را استان چهارمحال و بختیاری با 52 مورد به خود اختصاص داده است. در مناطق شمالی کشور 63 مورد ضرب و شتم تنها در محدوده شهرستان نوشهر، 40 مورد سایر نقاط استان مازندران، 26 مورد در گیلان و 16 مورد در گلستان به وقوع پیوسته است که شهرستان نوشهر با 44 درصد صدرنشین لیست جنگلبانان مضروب در 3 استان شمالی است.
تشکیل یگان حفاظت از جنگل
ستاد کل نیروهای مسلح با تشکیل یگان ویژه حفاظت از منابع طبیعی موافقت کرد. مدیرکل دفتر حقوقی سازمان جنگل‌ها و مراتع با اعلام این مطلب به شرق گفت:‌ تا قبل از انقلاب یگانی تحت عنوان گارد جنگل که مسلح به سلاح گرم بودند، زیر نظر ژاندارمری وظیفه حفاظت از جنگل‌ را بر عهده داشتند که همین امر باعث می‌شد تا جنگلبانان در مقابله با متخلفان از توان کافی برخوردار باشند اما بعد از انقلاب برای ایجاد یکپارچگی نیروهای مسلح، گارد جنگل از بین رفت که با پیگیری‌های انجام شده و موافقت‌های کسب شده یگان ویژه حفاظت از منابع طبیعی به زودی کار خود را آغاز خواهد کرد. عباسعلی صفری قائم مقام دفتر حفاظت و حمایت سازمان‌ جنگل‌ها و مراتع نیز در تکمیل این خبر می‌افزاید: طبق ماده 179 قانون برنامه سوم توسعه، سازمان‌ها و دستگاه‌هایی که به یگان ویژه نیاز دارند می‌بایست در راستای این قانون اقدام می‌کردند از این رو دستورالعمل تشکیل یگان ویژه توسط رهبر معظم از طریق ستاد کل نیروهای مسلح ابلاغ شد و مقرر شد با هماهنگی ناجا، یگان‌های حفاظتی زیرنظر فرمانده کل نیروهای انتظامی انجام وظیفه کنند. وی اعتبار مورد نیاز برای تشکیل یگان ویژه حفاظت از منابع طبیعی را 18 میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این اعتبار برای مدت 5 سال در نظر گرفته شده که در صورت تامین آن توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، این یگان با 5600 نفر جنگلبان مسلح در سراسر کشور فعالیت حفاظتی خود را آغاز خواهد کرد. در طرح تشکیل یگان حفاظت از جنگل قرار است 3400 نفر از مشمولین، 1400 نفر جنگلبان و 800 نفر نیروی جدید الاستخدام به کار گرفته شود که در این راستا آموزش‌های لازم نظامی و جنگلبانی به افراد داده خواهد شد. معاون دفتر فنی و حمایت همچنین می‌افزاید: فرمانده یگان حفاظت از جنگل‌ توسط ناجا مشخص خواهد شد و امیدواریم با تشکیل این یگان گام مهم و بزرگی برای مبارزه با قاچاقچیان مسلح چوب برداشته شود. یگان ویژه حفاظت از جنگل که به عبارتی همانند «گارد سابق جنگل» خواهد بود در صورت تشکیل می‌تواند به عنوان اهرمی موثر در حفاظت از عرصه‌های ملی و منابع طبیعی تلقی شود و آمار ضرب و شتم و قتل جنگلبانان توسط قاچاقچیان را کاهش دهد. قاچاقچیانی که تا به امروز با انواع اسلحه، تیر، چاقو، قمه،‌ اره‌موتوری، لودر، تراکتور و در یک مورد گروگانگیری به منظور حمله به جنگلبانان استفاده کرده‌اند و در اقدام آخر یک گروه 6 نفره از این افراد که نظامی هم بودند در ابتدا با آدم‌ربایی و سپس با تیغ موکت‌بری شهید پیروی را ددمنشانه سر بریدند. اما جنگلبانان تا به امروز هیچ گونه وسیله دفاعی برای دفاع از خود نداشته‌اند و به گفته حمید نصری مدیرکل منابع طبیعی استان گیلان به تازگی فقط توانسته‌اند مجوز استفاده از اسپری را در حین درگیری با عوامل مزبور کسب کنند.
تهیه طومار توسط کانون دیده‌بانان زمین
کانون دیده‌‌بانان زمین در حمایت از جنگلبانان و دفاع از خون شهید ناصر پیروی، رئیس اداره منابع طبیعی ما سال اقدام به تهیه طوماری برای ارسال به مراجع ذیربط و مسئولان کشوری کرده است. کانون دیده‌‌بانان زمین با تهیه یک متن بر روی سایت خبری خود به آدرس earthwatcher.org همه هواداران محیط زیست را به امضای این طومار فرا خوانده است. در بخشی از این نامه به مسئولان اجرایی و قضایی کشور آمده است: وقتی ماده 34 قانون حفاظتی و بهره‌برداری از جنگل‌ها این شاه‌کلید تجاوز به جنگل بعد از گذشت 26 سال از انقلاب همچنان به قوت خود باقی است و هرازگاهی برای باز نگه داشتن راه قانونی برای متجاوزان تمدید می‌شود، وقتی مسئولان منابع طبیعی بی‌توجه به ارزش جنگل‌ اقدام به واگذاری، فروش و بخشش می‌کنند، وقتی دست صنایع چوب در قالب طرح‌های جنگلداری برای انهدام جنگل باز گذاشته می‌شود، وقتی میزان چوب قاچاق که وارد باز می‌شود عمدتاً یا سهواً اعلام نمی‌شود، وقتی مجازات‌ها با جرم متخلفان و ارزش واقعی منابع طبیعی همخوانی ندارد و جنایتکاران و قاچاقچیان بدون واهمه به کار خود ادامه می‌دهند و... باید انتظار وقوع چنین حوادثی را هم داشت. و اینجا است که زمینه لازم برای قتل حافظان جنگل مهیا شده و اگر مسئولین یا جنگلبانی زیر با تطمیع نرود محکوم به مرگ است و اینجا است که می‌توان پرسید آیا واقعاً اداره‌ای برای مقابله با مافیای جنگل‌خوار وجود ندارد؟ این تشکل‌ زیست محیطی در آخر می‌افزاید: بنابراین از همه کسانی که نابودی جنگل‌های باستانی شمال را بر نمی‌تابند و قلبشان همراه با جنگلبانان فداکار و جان بر کف می‌تپد و با اعلام حفاظت و ممنوع کردن بهره‌برداری و تغییر کاربری جنگل موافق هستند، می‌خواهیم صدای این خواسته بر حق را با امضای این مطلب به گوش مسئولان برسانند.