مهدی رستمپور
تخته وایتبرد بزرگی در اتاق رسول خادم هست که مباحث فراوانی با سرفصلهای مجزا روی آن نوشته شده. «طرح ساماندهی متکدیان و بیخانمانها با ماژیک قرمز. راهکارهای پیشگیری از ورود دختران فراری به آسیبهای اجتماعی با ماژیک آبی. طرح ساماندهی نظام تکریم ارباب رجوع با ماژیک مشکی و...»
خودش در اتاق نیست. مسئول دفتر رسول خادم میگوید او به اتفاق سایر نمایندگان شورا برای استقبال از رئیسجمهور جدید به سالن کنفرانس رفتهاند. نیمساعتی طول میکشد تا رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر برگردد.
در دورههای مجلد سال 1363 هفتهنامه دنیای ورزش اسم رسول خادم را هم میشود پیدا کرد که در اراک نفر اول 38 کیلوگرم نونهالان ایران شده.
او تنها کشتیگیر تاریخ است که در رقابتهای بینالمللی رده بزرگسالان از 48 کیلوگرم تا 130 کیلوگرم به روی تشک رفته. وقتی 15 سالش بود در وزن اول جام تختی با مجید ترکان سرشاخ شد و در آخرین حضور جهانیاش هم بعد از رودریگز کوبایی مدال نقره فوق سنگین را به سینه زد.
اولین چالش جدی رسول خادم با سران ورزش بعد از المپیک آتلانتا ایجاد شد. او تک طلای کاروان ایران را گرفته بود اما وعدههای قبل از المپیک فراموش شدند. رسول هم اعتراض خود را به نحوه تجلیل از مدالآوران ابراز کرد. تقابل او با هاشمی طبا هنگامی شدت گرفت که از طرف محمدرضا طالقانی به عنوان مدیر تیمهای ملی کشتی آزاد و فرنگی منصوب شده بود. رسول بلافاصله پس از قهرمانی بینظیر تیم ایران در مسابقات آسیایی «شش طلا و یک نقره در هفت وزن» از مسئولیت خود کنارهگیری کرد. تن به مصاحبه نداد اما با صدور بیانیهای ضمن حملهور شدن به جریان کوتولهپروری در ورزش، رئیس وقت کمیته ملی المپیک را فردی متخصص در ریسندگی و بافندگی معرفی کرد!
فیزیک بدنی رسول خادم در دوران قهرمانی شباهتی به کشتیگیران نداشت و به قول کیانوش اعتماد مقدم مربی بدنسازیاش، قهرمانان شنای استقامت را تداعی میکرد. تکنیک ابداعی رسول در زیرگیری در جا از مچ پا (بزکش) که بدون حرکت رو به جلو انجام میشد و فقط با قوسی که به کمرش میداد به امتیاز میرسید، به ندرت توسط سایر کشتیگیران برجسته دنیا اجرا میشود.
یک تکنیک ترکیبی که بلافاصله با در خاک نشاندن حریف فن بارانداز را هم چاشنی میکرد. رسول خادم اینک جدیترین گزینه برای ریاست سازمان تربیت بدنی در خیابان سئول است که در صورت انتخاب، ورزشیترین مدیر تاریخ سازمان مربوطه در ایران خواهد شد. البته هر روز اسامی متعددی برای این سمت مطرح میشوند که برخی از آنها خود خواسته هستند. تاکنون میزان شایعهپراکنیهای انجام شده و تعداد نامهای اشاعه یافته برای این پست در دولت احمدینژاد از کلیه وزارتخانه و معاونتها بیشتر بوده! اما رسول خادم مثل روال این چند سال از انجام مصاحبه ورزشی گریزان است. تنها گزینهای هم که شخصاً در این باره هیچ بحثی را در محافل ورزشی مطرح نکرده و بر سر زبانها جریانسازی نکرده رسول خادم است.
دیدار رئیسجمهور جدید با اعضای شورای شهر در خیابان بهشت که به پایان رسید، رسول خادم به اتاق کارش در طبقه ششم برگشت:
فعلاً از صحبتهای من چیزی ننویسید. صبر کنید این چند روز که بگذرد خود آقای دکتر احمدینژاد در زمان مقدر کابینه را معرفی میکند. فهرست هم الان نزد ایشان است نه من. صحبتهایی هم که با شما داشتم همین جا بماند.
اما سئوالات بیپاسخ زیادی در ورزش هست. دیدگاه رئیسجمهور جدید به مقوله ورزش آیا تفاوتی با هماتاهای قبلیاش دارد؟ رسول خادم چگونه میخواهد از موانعی مثل ائتلاف برخی مدیران غیر متخصص، سنتی و طولانی مدت ورزش که نشستهای خود را برای مقابله با برنامههای او از همین حالا آغاز کردهاند عبور کند؟ راهکارهای او برای استفاده از طرح موسوم به سند راهبردی و جامع ورزش و عملیاتی کردن مفاد مبهم آن چیست؟
سئوالات را بگذار همین جا بماند. شاید شرایط به گونهای شود که دو هفته بعد پاسخ تمام این سئوالات را بدهم!
نکته جالب این جا است که در آمریکا هم دو ماه قبل یکی کشتیگیر سابق (جیم شرر) به عنوان مرد اول ورزش انتخاب شد. او نیز مثل رسول خادم در 90 کیلوگرم کشتی میگرفت. با این تفاوت که مرد اول ورزش آمریکا دو بار مغلوب نابغهای از شوروی سابق (ماخاربک خادارتسف) شد اما رئیس احتمالی ورزش ایران سه بار و هر سه مرتبه نیز در فینال پشت آن رقیب روسی را به خاک رسانده بود.
تاریخچه سازمان ورزش ایران
1- مرحوم ابراهیم حکیمی داماد حکیمالملک وزیر دربار مظفرالدین شاه، از جانب رضاخان مامور شد تا انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی را تشکیل دهد. او 71 سال قبل در منزل خود هسته مرکزی را سر و سامان داد.
2- مرحوم حسین علا که دکترای حقوق از دانشگاه لندن داشت در دو دوره مختلف عهدهدار مسئولت شد که بار دوم از سال 1321 به مدت سه سال بود.
3- مرحوم ادیبالسلطنه سه دوره مختلف مرد اول ورزش ایران بود. او در سال 1313 به مدت پنج سال دوره اول ریاست خود را سپری کرد و در همین مدت توانست اولین فدراسیونهای ورزشی از جمله کشتی را در دارالفنون تشکیل دهد. همچنین اولین دوره مسابقات ورزشی سراسر کشور در رشتههایی مثل کشتی آزاد و فرنگی و وزنهبرداری در همین دوره اول ریاست او به میزبانی امجدیه برگزار شد. ادیبالسلطنه (مرحوم حسین سمیعی) در دوران حکومت محمدرضا پهلوی نیز دو دوره رئیس ورزش ایران بود که حماسه بزرگ کشتی ایران در المپیک ملبورن را نیز در برمیگیرد.
4- مرحوم محمدعلی تربیت که از آزادیخواهان صدر مشروطیت بود و تخصصش نیز مطالعه و ضبط و ربط نسخ خطی! او چهار ماه کفالت انجمن تربیت بدنی را بر عهده داشت.
5- میرزا محمودخان بدر نتیجه پسری محمدشاه قاجار و وزیر دارایی رضاخان در سال 1326 کفالت این انجمن را عهدهدار بود.
6- سپهبد امانالله خان جهانبانی دانشآموخته دبیرستان نظام در روسیه از سال 1326 تا 1331 رئیس ورزش بود.
7- سپهبد باتمانقلیچ نخستین کوهنورد ایرانی که قله آلپ را فتح کرد. او نیز در کشورهای تونس، آلبانی و آلمان درس نظامیگری خوانده بود.
8- کمالالدین جناب، مدرک دکترای خود را از آمریکا گرفت. او 63 روز در سال تاریخی 1332 مدیرعامل سازمان تربیت بدنی بود. همچنین در المپیک 1936 برلین که تیم دانشجویی ایران سرود ملی نداشت، ایشان نیز در ردیف همان هیات همراه زبر و زرنگی بود که صفحه گرام «زمن نگارم خبر ندارد» قمرالملوک وزیر را به جای سرود ملی به مقامات برگزارکننده قالب کردند و هیتلر نیز در ورزشگاه به احترام همین ترانه خبردار ایستاد!
9- سرلشکر محمد دفتری دانشآموخته دانشکده افسری از فرانسه که مدیر با جذبهای بود. او سال 1339 استعفای خود را مستقیماً به شاه داد. دفتری مدتها رئیس فدراسیون کشتی بود و اولین مقام ایرانی در هیات رئیسه فدراسیون جهانی این رشته ورزشی به شمار میرود. او نام انجمن تربیت بدنی را به سازمان تندرستی جوانان و تربیت بدنی تغییر داد.
10- سپهبد عمیدی. ایشان از زمستان 1339 تا زمستان 1340 رئیس ورزش بود و نتایج ضعیف المپیک رم در دوره زمامداری او رقم خورد.
11- عباس ایزدپناه. دکترای دامپزشکی از تولوز فرانسه. فارغالتحصیلان نظام. در دو نوبت رئیس سازمان ورزش بود که شامل المپیک توکیو نیز میشد.
12- نصرالله حاج عظیمی. اهل فرهنگ و هنر. مدت 45 روز کفیل سازمان ورزش بود.
13- منوچهر قراگوزلو. موفقترین رئیس فدراسیون کشتی ایران. درجه نظامی نداشت و مرتباً چوب لای چرخ دستگاه ورزش در زمان مدیریت او میگذاشتند. او کارنامهای خوب در دوران ریاست بر ورزش ایران به جا گذاشت. او آجودان مخصوص دربار بود و همکلاس دوران تحصیل شاه در فرنگستان. هر دو باری که در کشتی، خارج از خانه قهرمان جهان شدیم مربوط به دوران ریاست این مدیر بلندقامت میشود.
14- تیمسار خسروانی. شروع کننده احداث مجموعه ورزشی آزادی برای بازیهای آسیایی 1974 تهران. مشهورترین رئیس ورزش در رژیم شاهنشاهی که دیکتاتوری را کاملاً در دستگاه ورزش نهادیه کرده بود.
15- تیمسار حجت. یک نظامی دیگر در راس ورزش کشور که احداث دهکده المپیک و مجموعه ورزشی آزادی را به پایان رسانده و آماده بهرهبرداری کرد.
16- نادر جهانبانی. او آخرین رئیس سازمان تربیت بدنی در دوران پهلوی بود.
17- اصغرشاه حسینی. در دولت مهندس بازرگان سرپرست سازمان تربیت بدنی شد. این چهره ملیگرا تحریم المپیک مسکو را اعلام کرد.
18- مصطفی داودی. دبیر ورزش دوران رکود ورزش ایران در مجامع بینالمللی در بحبوحه جنگ تحمیلی.
19- احمد درگاهی. دانشآموخته تربیت بدنی. دوران رکود ورزش ایران در مجامع بینالمللی در بحبوحه جنگ تحمیلی.
20- اسماعیل داودی شمسی. سابقهای در ورزش نداشت. او هنوز هم در سازمان تربیت بدنی مسئولیتی را بر عهده دارد. در دوران ریاست او نیز ورزش ایران موقعیت ارزندهای در دنیا نداشت. (هنوز هم البته ندارد.)
21- حسن غفوریفرد. سابقهای در کشتی داشت. ورزشهای فوتبال و کشتی در دوران ریاست او به نحوی احیا شده و مدال طلای جهانی کشتی پس از 16 سال مجدداً نصیب ایران شد. در فوتبال نیز پس از 16 سال قهرمان بازیهای آسیایی پکن شدیم.
22- مصطفی هاشمیطبا، مهندس نساجی. در احراز سمت ریاست جمهوری و ابقا در کمیته ملی المپیک ناکام ماند.
23- محسن مهرعلیزاده. استاندار خراسان که همچون رئیس قبلی سازمان تربیت بدنی در احراز سمت ریاست جمهوری ناکام ماند و آخرین رتبه کاندیداها را به خود اختصاص داد. گرچه با رأی بیشتر.
24- اگر رسول خادم این مسئولیت را بر عهده بگیرد در واقع ورزشیترین مدیر تاریخ تربیت بدنی ایران خواهد بود.