نقض حقوق اقلیت‌ها را قبول نداریم

* در یک برآیند کلی، انتخابات اخیر ریاست جمهوری را که به پیروزی طیفی از جریان راست داخل حاکمیت انجامید چطور ارزیابی می‌کنید؟
** به نظر من، این انتخابات ویژگی‌های خود را داشت. این دوره از انتخابات، پدیده سیاسی اجتماعی جالبی در تاریخ انقلاب ایران بود.
* این ویژگی چه بود؟
** من تحلیل آقای محبیان را قبول دارم که در این انتخابات، جامعه از گفتمان آزادی به سوی گفتمان عدالت سوق یافت. معتقدم که متاسفانه در کشور ما از منظر توسعه فرهنگی، اقتصادی و سیاسی بین نقاط مختلف کشور، شکاف وجود دارد. یکی از ویژگی‌های این انتخابات هم در نتیجه وجود همین شکاف‌ها بود. این انتخابات، شکاف‌ها را برجسته کرد.
* شعار اصلی طیف پیروز این انتخابات، «بهبود وضعیت معیشت مردم» بود. گمان می‌کنید با توجه به عینیات موجود در این زمینه، گره اصلی کار در کجاست؟
** در توسعه اقتصادی. ما هنوز نتوانستیم در زمینه توسعه اقتصادی به یک سیاست جامع برسیم. اکنون اقتصاد نفتی، تاثیر عمده‌ای در حیات جامعه ما دارد. ما امروز، نقش بارز دولت را در توسعه ناموزونی که ریشه در دهه‌های گذشته دارد می‌بینیم. این مسائل در کنار عوامل دیگری چون ترکیب جمعیت، مسئله جوانان و... از گره‌های موجود است. عواملی که در به دست آمدن نتایج فعلی انتخابات و تغییر گفتمانی که عرض شد نقش داشتند.
* وقتی می‌فرمایید جامعه از گفتمان آزادی‌محور به گفتمان عدالت‌محور میل کرده، آیا به نظر شما به عنوان یک کارشناس اقتصادی، آنچه که به قول شما به عنوان گفتمان عدالت‌خواهی در این انتخابات مطرح شده، به مفهوم واقعی «عدالت» بیشتر نزدیک بود یا شعارهای پوپولیستی؟
** البته من قبول دارم که ما باید از گرایش‌های پوپولیستی بپرهیزیم. چون وقتی صحبت از عدالت می‌شود، طبقات مختلف جامعه تعاریف مختلفی هم از قضیه ارائه می‌دهند. به نظر من، در لایه‌هایی از تعبیر عدالت می‌توان به خودآگاهی بالاتری رسید.
* حالا با به قدرت رسیدن آقای احمدی‌نژاد به لایه‌های مورد نظر شما خواهیم رسید؟
** امیدوارم این طور شود. ما همین امروز از طرف مجمع نمایندگان استان اصفهان با آقای احمدی‌نژاد ملاقاتی داشتیم. مشخص است که ایشان به چالش‌هایی که با آنها روبه‌رو هستند واقفند.
* ساز و کارهای اجرایی ایشان برای نیل به اهداف عمده اقتصادی‌شان چیست؟
** من هم با دیدگاه‌های ایشان در دوره انتخابات آشنا شدم. ما تاکنون هیچ چیزی از ساز و کارهای اجرایی برنامه‌های ایشان ندیده‌ایم. ایشان هم‌اکنون در حال انتخاب کابینه اجرایی خود هستند که با توجه به نظرات مقام رهبری و سیاست‌های برنامه چهارم، با بودجه سال آخر ریاست آقای خاتمی، کار خود را شروع می‌کنند.
* به هر حال درآمد نفتی کشور در حال حاضر و در آغاز دوره ریاست ایشان بسیار بالاست. این مسئله نمی‌تواند عامل موثری برای آغاز به کار ایشان باشد؟
** چرا، همین طور است. درآمدهای خوب نفتی، پتانسیل بزرگی در دست ایشان است.
* و گمان می‌کنید در این حوزه‌ها، انتظارات رای‌دهندگان به ایشان تا حدودی برآورده شود؟
** به هر حال آنچه جامعه انتظار دارد، تحول ساختار مدیریتی در عرصه حاکمیت است.
* ایشان هم‌اکنون مشغول رایزنی برای انتخاب اعضای کابینه خود هستند. به گمان شما برگزیدگان کابینه نهم چه ویژگی‌هایی خواهند داشت؟
** دو ویژگی. من گمان می‌کنم علی‌الظاهر با دیدگاه‌های ایشان، مدیرانی انتخاب شوند که دو زمینه اصلی در آنها بارز باشد. یکی گرایش‌های آنها در زندگی فردی‌شان. یعنی باید کسانی باشند که از هرگونه شائبه اقتصادی و فعالیت‌های نامطلوب دور باشند. دیگر اینکه، در راستای سیاست‌های ایشان و تغییر گفتمان موجود در جهت عدالت‌محوری و سیاست‌های اقتصادی توزیع درآمدی حرکت کنند.
* این مدیران برگزیده مگر نباید به هر حال در چهارچوب برنامه مدون و یک ساز و کارهای اجرایی مشخص عمل کنند؟ به نظر شما به عنوان عضو کمیسیون اقتصادی مجلس برنامه عمده آنها چیست؟
** نمی‌دانم. من ندیدم که جایی ایشان ساز و کارهای اجرایی برنامه برنامه‌های خود ارائه داده باشند. قاعدتاً راه اجرای بخشی از طرح‌هایشان، برنامه‌های بودجه‌ای است. من فکر می‌کنم بودجه سال آینده که دولت ایشان آن را ارائه خواهد داد، تعیین کننده است. این بودجه می‌تواند نشانگر رویکردهای سیاسی و اجتماعی ایشان باشد.
* یعنی می‌شود گفت، ایشان به قول خودشان، برای آوردن پول نفت بر سر سفره مردم، مثلاً عمدتاً به حساب ذخیره ارزی مراجعه خواهند کرد؟
** باید در آینده دید که سیاست‌های ایشان چیست. در مجلس هفتم هم ابتدا، طرح‌هایی برای استفاده از «صندوق ذخیره ارزی» مطرح بود. اما من فکر می‌کنم با گذشت زمان، دیدگاه مجلس در این خصوص تعدیل شد. حدس می‌زنم حضور ایشان در عرصه اجرا یک شرط را الزامی کند و آن اینکه هرم دولت و مجلس رویکرد خود را نسبت به حساب ذخیره ارزی روشن کند. یا باید در این سیاست خود تجدیدنظر کنند یا وضعیت فعلی را ادامه دهند.
* آغاز و ادامه سیاست تزریق مستقیم درآمد هنگفت نفتی به جامعه، تورم شدیدی را در آینده به بار نخواهد آورد؟
** اگر ما بخواهیم دلارهای حاصل از نفت را بدون برنامه، در قالب کمک‌ها و یارانه‌هایی که دقیقاً و به جد طبقات نیازمند جامعه را در برنگیرد و به شکل فراگیرتری در جامعه تزریق کنیم، قطعاً با تورم رو به رو خواهیم شد. این دیگر یک بحث علمی است. اقتصاددانان نزدیک آقای احمدی‌نژاد قطعاً به این مسائل واقفند.
* شما رویکرد دولت آقای احمدی‌نژاد را در حوزه فرهنگی چطور پیش‌بینی می‌کنید؟
** من بدبین نیستم. احساس می‌کنم، واقعیت‌های اجتماعی‌‌ای در جامعه ما وجود دارد که ایشان و مشاورانشان آنها را می‌بینند.
* به هر حال گروه‌های حامی ایشان، انتظارات مشخصی در این حوزه‌ها از ایشان دارند؟
** بله، این یک واقعیت است که بخشی از گروه‌های حامی ایشان، به نحوی از انحا در برخی از حوزه‌های فرهنگی خواستار اعمال کنترل بیشتری هستند. ولی من فکر نمی‌کنم که ایشان دیدگاهی بسته و منفی نسبت به این حوزه‌ها داشته باشند.
* شما به عنوان نماینده «اقلیت‌ دینی» در مجلس هفتم حضور دارید، تفسیر شما از جایگاه این اقلیت در ایران چیست؟
** خیلی از دوستان به این مطلب اشاره کرده‌اند. این واژه، واژه‌ای مصطلح است. قبل از انقلاب هم بوده است. اگر از حیث تفاوت‌های دینی و مذهبی نگاه کنیم، شاید بتوان این واژه را استفاده کرد. اما از بعد دیگر، چون ما ایرانی هستیم و خود را ایرانی می‌دانیم، شاید دوست نداشته باشیم که اینگونه مورد وصف قرار بگیریم.
* نسبت به آنچه درباره وضعیت حقوق بشر، خصوصاً نقض حقوق‌ اقلیت‌های دینی در ایران گفته می‌شود، چه موضعی دارید؟
** من آنچه را که به عنوان «نقض حقوق اقلیت‌ها» گفته می‌شود اصلاً قبول ندارم. ما فکر می‌کنیم، فقط در این زمینه اختلاف نظرات فرهنگی در ایران وجود دارد. اصلاً نقض حقوق را قبول نداریم. ما پنج نماینده از اقلیت‌های دینی در مجلس داریم و... به ما از طرف نظام جمهوری اسلامی کمک می‌شود. من این مطلب را بدون هیچ ملاحظه‌ای می‌گویم.
* به عنوان نماینده ارامنه در مجلس قانونگذاری چه چشم‌اندازی را برای حل مشکلات ارامنه می‌بینید؟
** من در نطق پیش از دستور هفته گذشته خود، همین مسائل را مطرح کردم. من فکر می‌کنم مطلبی را که اشاره کردید، چندان ارتباطی به اینکه چه کسی رئیس‌جمهور شود ندارد. تفاوت‌ها در این زمینه اندک است. ما مثلاً مشکل برابری دیه را داشتیم که با تدبیر مقامات حل شد. هم‌اکنون البته در حوزه‌های دیگر مشکلاتی داریم که معتقدم در یک فرایند زمانی حل می‌شوند.
* آقای بگلریان، در طول تشکیل مجلس هفتم تا امروز مشکلات عمده‌ای که این مجلس با آن روبه‌رو بود، چه بوده است؟
** من فکر می‌کنم بخشی از مشکلاتی که مجالس قانونگذاری ما دارند، همان مشکلاتی که نظام و حکومت ما از حیث سازمانی یا نهادی دارد؛ عواملی که نقش نمایندگان را در حوزه قانونگرایی تضعیف می‌کند. در کمیسیون اقتصادی که من حضور دارم تا به حال لوایح مهمی مطرح شده است.
* یکی از این لوایح، لایحه پولشویی بود. کار به کجا انجامید؟
** هم‌اکنون نمی‌توانم در این مورد به شما چیزی بگویم. ما کمیسیون مشترکی برای رسیدگی به مسئله پولشویی تشکیل داده‌ایم، که مشغول کار روی این مورد است.
* فرق عمده مجلس ششم و هفتم را در چه می‌بینید و گمان می‌کنید «موقعیت جدید» تاثیر زیادی در عملکرد آتی مجلس هفتم بگذارد؟
** به طور کلی مجلس هفتم، جدا از مبانی اصولی و ارزشی آن، متعادل‌تر و معقول‌تر از مجلس ششم است. با یکپارچه شدن حاکمیت، شاید مرحله جدیدی از فعالیت مجلس هفتم آغاز شود. این می‌تواند خیلی بهتر باشد.