شبکه جاسوسی روسیه و مدیریت روابط با آمریکا

هادی محمدی
با فروپاشی اتحاد شوروی بسیاری از مؤلفه‌ها و شاخص‌ها و معیارها و حتی متدهای رفتاری سیاستمداران روسیه در تعامل داخلی و خارجی تغییر کرده ولی از آنجا که بیشترین تعداد از مقامات عالی رتبه در کرملین را افسران اطلاعاتی دوره اتحاد شوروی تشکیل می‌دهند، برخی اسلوب‌های مدیریت در تعاملات داخل و خارجی کماکان با شاخص‌های امنیتی - ‌اطلاعاتی گذشته است.
آقای پوتین که شخصاً مسئولیت امنیتی در آلمان را عهده‌دار بوده وقتی با خانم مرکل که ظاهراً در دوره جوانی از پرستوهای مؤثر در شبکه جاسوسی اتحاد شوروی بوده، مشکل پیدا می‌کند، با نشان دادن سگ‌های معروف K.G.B که ابزار ویژه کشتن جاسوسان بوده، پیام رسانی مؤثری می‌کند.
اگر چه روس‌ها در دکترین سیاست خارجی و دکترین امنیتی خود اعلام می‌کنند کسی را دشمن نمی‌دانند و بر اساس منافع ملی روسیه و برای رونق اقتصاد این کشور عمل می‌کنند ولی نیاز مرحله‌ای و راهبردی روسیه در شرایط فعلی، حل کردن مشکل فقدان تکنولوژی‌های پیشرفته است که بخشی از این نیاز که برای اقتصاد روسیه حیاتی است، از طریق مناسبات دیپلماتیک و رویه‌های معمول تأمین می‌شود ولی بخش عمده‌ای از این نیاز باید از طریق و روش غیر معمول که همان جاسوسی صنعتی است، به سرانجام برسد.
روسیه که خیز دستیابی به جایگاه و شکوه دوره اتحادیه شوروی را در مناسبات جهانی در سر می‌پروراند نمی‌تواند به امکانات محدود تکنولوژیک بسنده کرده و روند طبیعی رشد صنعتی در روسیه را تحمل کند.
به همین دلیل بخش اول این نیاز صنعتی و تکنولوژیک که عمدتاً در غرب وجود دارد، از طریق ساماندهی روابط با آمریکا، برخی کشورهای اروپایی و رژیم صهیونیستی در حال پیگیری است. از آنجا که حل این نیاز و مشکل امری حیاتی است، روس‌ها آماده‌اند با طرف‌های یاد شده، بده‌بستان‌های زیادی به عمل آورند. با آلمان‌ها و فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها در اروپا و با حکومت اوباما در مسائل مهم امنیت جهانی و حوزه‌های ژئوپلتیک در اوراسیا و خاورمیانه و با رژیم صهیونیستی برای مدیریت توازن امنیتی و نظامی در خاورمیانه و بهره‌مندی از لابی روسی یهودیان ساکن در رژیم صهیونیستی وارد تعاملات جدی شده‌اند.
سفر مدودف به آمریکا، آغاز یک مرحله مهم در تأمین نیازهای روسی است و در قبال آن در عرصه‌های جهانی و منطقه‌ای همکاری خواهند کرد. از آنجا که همواره مناسبات قدرت‌ها متأثر از عنصر رقابت و نگرانی‌های امنیتی است، نیاز تکنولوژیک و صنعتی روسیه باید از طریق جاسوسی صنعتی در غرب دنبال شود که همان رویه گذشته در اتحاد شوروی است. این رویه در دوره اتحاد شوروی، پتانسیل مناسبی برای رقابت در تسلیحات نظامی و ساخت بسیاری از هواپیماها و... ایجاد کرد و امروز روسیه برای شتاب دادن به روند بهبود اقتصادی و ارتقای ظرفیت‌های صنعتی قابل رقابت در عرصه‌های جهانی، باید به احیای شبکه‌های جاسوسی گذشته و نوپا اهتمام کند.
این شبکه‌های جاسوسی در اروپا شرایط مطلوب‌تری دارند ولی با دستگیری بخشی از یک شبکه بزرگ 50 نفری در آمریکا، که هم روسیه وهم آمریکا تلاش دارند دامنه بازتاب‌های آن را کنترل کنند، یک موج جدید نگرانی را در تعاملات دو کشور تولید خواهد کرد، به ویژه اینکه این شبکه از سال‌ها قبل توسط دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا تحت نظر بوده و در شرایط زمانی فعلی و یک هفته پس از سفر مدودف برملا می‌شود، حاکی از جریان ضدروس و منتقد در مناسبات روسیه با آمریکاست.
این اقدام آمریکا، روسیه را به نرمش بیشتر با آمریکا سوق می‌دهد، اگرچه برخی از کارشناسان روس تبار معتقدند روس‌ها در آستانه انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی خود، یکبار دیگر به موضع انتقادی و تند در مقابل آمریکا تکیه خواهند کرد و حاضر نیستند همه پله‌های خود با شرق را به قیمت دستاوردهای موجود در غرب از دست بدهند.