در جستجوی راه‌ فرعی

برای کمتر کردن مشکلات فلسطینیان گروه چهار متشکل از آمریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و سازمان ملل متحد مواردی را مطرح کردند اما واقعا این که این راه‌حل‌ها کی و چگونه عملی می‌شوند اصلا مشخص نیست.
از ماه مارس به این سمت وقتی اهداکنندگان خارجی کمک‌های خود به تشکیلات خودگران فلسطین (PA) را به دلیل پیروزی حماس در انتخابات فلسطین قطع کردند، اینگونه عنوان می‌کردند که قصد تنبیه اهالی فلسطین را ندارند اما از چند هفته پیش همگان به تدریج مطلع شدند که هدف تنبیه بوده است. گروه چهار کمک‌کننده یک مکانیزم بین‌المللی موقت پیشنهاد داده است تا با ارسال کمک‌های مستقیم به مردم فلسطین از یک فاجعه انسانی جلوگیری کند. فرض بازگونشده در این خصوص انباشت پول برای نهاد خودگردان فلسطین بوده است، در حالی که نظر اصلی کمک‌کننده‌ها به رسمیت‌شناساندن اسرائیل و پایان دادن به خشونت‌ها می‌باشد.
حدود 29 درصد مردم فلسطین به کمکی که از PA دریافت می‌کنند وابسته هستند و خیلی از آن افراد دو ماه است که پولی نگرفته‌اند. اثرات این بی‌پولی‌ها کاملا قابل مشاهده است شمار جمعیت در حال رفت‌وآمد در مرکز خرید شهر غزه از چند وقت قبل بسیار کمتر شده است. غیر از مغازه‌های جواهرفروشی که مردم بهای فروش نقره‌های خانوادگی و حلقه‌های ازدواج خود به آنها مراجعه می‌کنند دیگر مغازه‌داران و دکه‌داران شهر کاری جز مگس‌پراندن ندارند و چون مردم مقدار اندک پول خود را هم ذخیره می‌کنند مصرف میوه و سبزی کاهش پیدا کرده و تمام آنها گندیده شده‌اند. کمبود سوخت با عدم تحویل آن از سوی مسئولان اسرائیلی به دلیل پرداخت‌نشدن هزینه آن از سوی فلسطینی‌ها در منطقه بوجود آمده است. نبود مواد لبنی و دارو در منطقه غزه به دلیل بسته‌شدن گذرگاه کارنی از ابتدای سال جدید توسط اسرائیل است. این گذرگاه بوسیله تروریست‌ها مورد حمله قرار گرفته و دولت خودگردان فلسطین با آموزشهای اسرائیلی به دنبال خرابکاران در این گذرگاه گشته اما تاکنون هیچ اثری از آنها نیافته است.
محاصره جهانی دولت خودگردان فلسطین (PA) شدیدتر و سریع‌تر از انتظارات بود.
پیش‌بینی بانک جهانی از وضعیت اقتصادی آینده فلسطینیان حاکی از آن است که کمک‌ها، تجارت و مجوزهای کاری برای فلسطینی‌ها در اسرائیل کاهش پیدا می‌کند و همچنین طبق پیش‌بینی همین بانک متوسط درآمد فلسطینی‌ها در آینده چیزی حدود 30 درصد تقلیل می‌یابد.
درحقیقت – کاهش شاخص‌های اقتصادی عمیق‌تر از آن بود که پیش‌بینی شده بود و بانک‌ها تحت فشار آمریکا تسلیم شدند و دیگر از منابع متفرقه کمکی را ارسال نمی‌کنند.
در گزارش اخیر بانک جهانی وضعیت بدبینانه آینده هنوز خیلی امیدبخش توصیف نشده است. این بدان معنی است که وضعیت اقتصادی فلسطین در آینده خیلی بدتر از پیش‌بینی‌ها خواهد بود.
مردم اظهار می‌دارند هنوز چند هفته‌ای تا اتمام کامل پول‌های آنها فاصله است. اما موسسات دولتی فلسطین اولین نشانه‌های تعطیل شدن را نشان می‌دهند. بعضی از ادارات عذر کارکنان خود را خواسته‌اند. دانشگاه دولتی غزه یک هفته است که درهایش را بر روی دانشجویان بسته است. گرانت لیتی هماهنگ‌کننده امور پرستاری نگرانی خود را این‌گونه اظهار کرده است که پرستاران جزو اولین کسانی هستند که دنبال شغل جدید خواهند گشت.
این مساله می‌تواند وزیر بهداشت را که عهده‌دار عمده‌ترین خدمات بهداشتی است با بحران مواجه کند. منابع دارویی وی اخیرا به دلیل به پایان رسیدن برنامه سرمایه‌گذاری چند طرح بزرگ بانک جهانی در سال گذشته به پایان رسیده است.
طبق گزارشات به دست آمده طی چند روز گذشته 4 بیمار کلیوی به دلیل فقدان وسایل مربوط به دیالیز جانشان را از دست داده‌اند. خطر دیگر برای دولت خودگردان رخنه گروه‌های رقیب سیاسی در بین ناراضیان و افراد بیکار شده از کار و تلاش و تحریک آنان به شورش و به وجود آوردن ناآرامی‌های داخلی می‌باشد. طبق نظر کارشناسان بانک جهانی، اگر دولت خودگردان اختیارات خود را از دست دهد سال‌ها تلاش برای ساختن موسسات دولتی برای فلسطینیان از بین خواهد رفت.
بانک جهانی همچنین هشدار می‌دهد که بحران باعث شده مردم خدمات اساسی و زیربنایی خود مثل آموزش را در منابع غیررسمی جست‌وجو کنند. علاوه بر این، از کار افتادن موسسات همچنین می‌تواند باعث افزایش اعتراضات همگانی فلسطینی‌ها برای سلب اختیارات به حکومت خودگردان و بازگرداندن مسئولیت امور به اسرائیل شود.
از سوی دیگر اسرائیل به تنهایی با انتقال قدرت با این وضعیت موافق نیست. اسرائیل از پیشنهاد اخیر درخصوص قطع کمک‌ها از فلسطین استقبال کرد اما در کل مکانیزم تامین کمک هنوز گنگ و مبهم به نظر می‌رسد. ایده‌های مختلفی در جهت بهتر انجام‌شدن آن کمک‌ها مطرح است. یک ایده این است که پول‌ها از طریق دفتر محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان که از اعضای حماس نیز نیست واریز شود. ولی اکثر مردم معتقدند که دفتر محمود عباس ظرفیت انجام چنین کاری را ندارد و از عهده آن برنمی‌آید.
نظریه دیگری با این مضمون مطرح است که یکی صندوق مطمئن با کارمندان مستقل برای دریافت پول درست همانطور که در اواسط دهه 1990 در زمان تاسیس تشکیلات خودگردان (PA) انجام شد ایجاد گردد. اما این کار نیز وقت زیادی می‌طلبد. سومین نظریه اعتقاد به تقویت‌کردن برنامه حمایتی خدمات ضروری بانک جهانی است که منابع مالی وزارت بهداشت فلسطین را فراهم کند زیرا بودجه آن سال گذشته به پایان رسیده است.
اینکه اهداکنندگان چه مقدار پول و برای چه منظوری می‌خواهند بدهند کاملا نامشخص هست. اگر مجموع نهایی کمک‌ها نتواند تمام حقوق‌های تلمبارشده PA را پوشش دهد، چه کسی غیر از اعضای تشکیلات خودگردان فلسطین (PA) می‌تواند تصمیم بگیرد کدام‌یک از حقوق‌ها واقعاً باید پرداخت شوند؟ و آیا کمک‌ها می‌تواند در کنار حقوق‌ها چیز دیگری را پوشش دهد؟ برای مثال بیش از نیمی از بودجه وزارت بهداشت، صرف هزینه‌هایی مانند سوخت، دارو و تجهیزات پزشکی می‌شود.
بدون این خرج‌ها می‌توان حقوق پرستاران را پرداخت کرد.
بانک جهانی معتقد است برای گذر از بحران مالی در فلسطین همه‌چیز در دست حماس است. این بانک از قول اسرائیل اظهار می‌دارد اگر حماس که برنده انتخابات فلسطین شمرده شده اسرائیل را به رسمیت بشناسد، اسرائیل اولا از حملات خانه‌مان‌سوز خود دست برمی‌دارد و هم اینکه راه 55 تا 60 میلیون دلاری درآمدهای گمرکی را باز خواهد گذاشت. در حال حاضر مبارزات آتشین دوطرف در شهر غزه و مناطق اطراف به شدت ادامه دارد و همگی منتظر تصمیمات آتی مقامات دولتی فلسطین و اسرائیل هستند.