سیاست‌های حمایتی نشر تعریف نشده‌اند

* قریب به دو ماه است که تصدی امور در سازمان چاپ و انتشارات را عهده‌دار شده‌اید، تصور اولیه شما از قبولی این تصدی چه بود و در حال حاضر چقدر آن تصور با واقعیات موجود همخوانی دارد؟
** تصور اولیه من با روی کارآمدن دولت جدید و پدیدآمدن شرایط جدید شکل گرفت. شکی نبود که دولت آقای احمدی‌نژاد در ساختار مدیریت کشور، تجدیدنظر اساسی به عمل می‌آورد و طبیعی بود که از بسیاری از نیروهای موجود استفاده بهینه به عمل خواهد آمد. طبیعی بود که من نیز این آمادگی را داشته ‌باشم و با فرض آنکه بتوانم منشاء خدمت شوم، قبول مسئولیت کردم. واقعیت امر این است که قبول مسئولیت به آن معنا نیست که همه آن چیزی را که در گذشته اتفاق افتاده، دور بریزیم و از صفر شروع کنیم، بلکه به این معنا است که هر آنچه که در گذشته انجام ‌شده نقاط مثبتی هم دارد که باید آنها را پررنگ‌تر کرد و ارتقا داد و نقاط ضعف را به دقت و به دور از حب و بغض شناسایی و برطرف کرد. درذهن من این بود که سازمان چاپ دچار عوارضی است، اما فکر نمی‌کردم مشکلات اینقدر وسیع باشد؛ هر چه که از زمان قبول تصدی این مسئولیت بر من می‌گذرد، ابعاد تازه‌ای از مشکلات رخ می‌نمایند که برای حل آنها باید راه‌ چاره‌ای بیندیشم. امیدوارم هر چه زودتر این مشکلات پایان یابند، تا بتوانیم در راه اعتلای سازمان گام برداریم.
* گفته می‌شود سازمان چاپ و انتشارات هشت‌میلیارد تومان بدهی دارد، این مبلغ از چه راهی حاصل شده‌ است و آیا این مقدار امکان افزایش هم دارد؟ ضمنآ بستانکاران چه کسانی و یا چه مراجع و سازمان‌هایی هستند؟
** قطعاً این مقدار صحیح نیست و قطعاً بالای 12میلیارد تومان است و علت حدوث آن هم کاهش تولید و درآمد و عدم پرداخت هزینه‌های مختلف جاری و غیرجاری و انباشته شدن آنها است. بانک‌ها، سازمان حمایت، سازمان تامین اجتماعی، وزارت اقتصاد و دارایی و چند سازمان دولتی و بخش خصوصی از جمله طلب‌کاران هستند.
* گفته می‌شود بسیاری از ناشران در رابطه با چگونگی خرید کتاب برای هیات امنا به نمایندگی سازمان چاپ و انتشارات معترض بودند و همچنین از بدقولی در تامین خواسته‌های آنان و دیگر ناشرانی که سفارش چاپ به سازمان داده‌بودند، گله و شکایت دارند، نظر شما در این‌باره چیست و آیا تعهدات خود را در رابطه با آنان انجام خواهید داد؟
** حرف ناشران حرف حقی است و گله‌مندی آنها کاملاً بجا است. متأسفانه به علت همان نقصی که در سئوال قبلی اشاره کردم، سازمان قادر به ایفای تعهدات خود نبوده و به رغم اینکه این عدم قدرت از دو سال پیش کاملاً واضح و مشهود و آشکار حس می‌شده، باز هم تعهدات جدیدی ایجاد شده بود و بیشترین لطمه را نیز از این باب ابتدا خود سازمان تحمل کرد و سپس ناشران متحمل شدند.
درمورد انجام تعهدات باید بگویم: صددرصد تعهدات نسبت به ناشران در قضیه هیات امنا انجام خواهد شد و جای هیچ‌گونه نگرانی نیست و فقط از نظر زمانی نیازمند فرصت کافی هستیم تا تعهدات را عملی کنیم.
* سازمان چاپ و انتشارات در گذشته تعهدات کتبی و شفاهی بسیاری با ناشران، نویسندگان‌، مترجمان و ارباب‌رجوع داشته‌ است. آیا شما متعهد به انجام آن تعهدات هستید؟
** سازمان چاپ و انتشارات زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و از جمله تشکیلات دولت است. دوستان ما باید اعتماد کامل داشته‌باشند که دولت و تمامی بخش‌های آن تعهدات را اجرا خواهندکرد. ما هم قطعآ هر تعهدی که بوده بعد از حصول اطمینان از واقعیت آن انجام خواهیم داد. منتها باز با توجه به شرایط بحرانی فعلی سازمان امید ایفای فوری تعهد نیست، ولیکن با فرصت کافی به نحوی که خیلی دیر نباشد انجام خواهیم داد.
* به نظر شما خط‌مشی سازمان چاپ و انتشارات در گذشته دارای چه نقاط قوت و ضعفی بوده‌ است؟
** مشکل اصلی خط‌مشی سازمان درست تعریف‌نشدن سیاست‌های حمایتی – فرهنگی درباب نشر براساس قوانین و مقررات و بودجه‌های حمایتی دراختیار وزارت ارشاد و متولیان مربوطه است و سازمان چاپ و انتشارات موظف‌ است به عنوان یک سازمان خودکفا، هزینه‌ها را با درآمدها متعادل‌ گرداند. ولی در گذشته به‌رغم عدم وجود تعادل و سنگینی کفه هزینه‌ها و عدم امکان حمایت، سیاست‌های حمایتی توجیه‌ناپذیر در پیش گرفته ‌شد. طبیعی است که حمایت‌ها باید براساس ضوابط مناسب اعمال ‌شوند و اگر قرار باشد براساس سلیقه مدیران باشد، چه بسا لطمه‌ای که به کار نشر وارد می‌شود، بیش از منافع آن خواهد بود.
* ارزیابی شما از عملکرد گذشته چیست؟
** درمورد عملکرد مدیریت قضاویت به‌عهده بنده نیست و باید مراجع دیگری در این مورد بررسی کرده و اعلام‌نظر کنند، اما درست انجام‌نشدن امور سازمان‌ها با توجه به توان اجرایی حد و حدودی دارد که در صورتی که از آن فراتر رود قابل تحمل نخواهد بود. متاسفانه در این سازمان بخش عمده فعالیت‌ها درست انجام نشده‌ است. امیدواریم در آینده کمتر شاهد این وضعیت باشیم.
* گفته می‌شود تورم نیرو در سازمان چاپ و انتشارات یکی از علل عدم کارایی لازم است، نظر شما چیست؟
** بهتراست این سئوال اصلاح ‌شود و در قالب نیروی غیرتولیدی به آن نگاه شود. عمده نیروهای شاغل در سازمان نیروی زحمت‌کش و کارآمد است، ولیکن توزیع متناسب و واگذاری کار مناسب وجودنداشته و در نتیجه آن شده‌ است که در حال حاضر قریب به پنجاه درصد نیروهای شاغل در سازمان در بخش‌های غیرتولیدی شاغل هستند و برای اصلاح این ساختار هم برنامه‌های مناسبی پیش‌بینی شده‌ است.
* درحال حاضر بخش از فعالیت‌های چاپخانه کاهش یافته است، چنانچه این امر صحت داشته‌ باشد، برای راه‌اندازی مجدد چه برنامه‌ای دارید؟ و همچنین چشم‌انداز آینده سازمان را چگونه ترسیم می‌کنید و برنامه‌های شما برای درازمدت چیست؟
** درجواب شما باید بگویم نسبت به چه مقطعی کاهش یافته‌ است؟ از زمان شروع مدیریت جدید به استناد آمار و ارقام موجود منحنی تولید دائماً سیر صعودی را نشان می‌دهد و امیدواریم این سیر صعودی همچنان روبه افزایش باشد. ممکن است در مقایسه با گذشته‌های خیلی دور و یا در سال‌های ابتدایی شروع فعالیت سازمان تولید کاهش داشته‌ باشد، اما در مقطع تغییر مدیریت به این طرف نرخ افزایش کار معلوم و مشخص است و برنامه‌های تدوین شده در جهت افزایش چند صددرصدی کلیه فعالیت‌ها هم از بعد کیفی و هم از بعد کمی است و طبیعی است که در هر تغییر و تحولی دچار افت کیفی و کمی شویم، اما این نقیصه به‌ سرعت رفع شد و تا رسیدن به حداکثر ظرفیت تلاش لازم صورت خواهد گرفت، امیدوارم در آینده کوتاه ‌مدت – حداکثر یک تا دو سال - سازمان به وضعیت مطلوب، تثبیت ‌شده و متعادل برسد و از بحران فعلی خارج‌ شده و درمیان مدت – دو تا چهارسال - برنامه‌های اساسی طرح‌ریزی و اجرا شود، تا منافع آن در درازمدت متوجه صنعت نشر کشور شود و در این راه موجبات اعتلای فرهنگ عمومی را فراهم‌ آوریم. با این توصیف پیش‌بینی بنده این است که در آینده سازمان بتواند ضمن خودکفایی و اصلاحات کامل درونی نقش اساسی خود را در کار نشر ایفا کند و نواقص موجود در این عرصه را برطرف نماید.
* به نظر شما چنانچه طی چهار سال آینده در پست مدیرعامل سازمان باقی بمانید، آیا این زمان را برای نیل به اهداف‌تان و جبران خسارت کافی می‌دانید؟
** از هم‌ اکنون قضاویت کردن راجع به چهارسال دیگر سخت است، در شرایط فعلی این سوال را باید اصلاح کنیم و به دو بخش تقسیم نماییم: در بخش اول، با توجه به میلیاردها تومان بدهی موجود و شرایط فعلی که درآمدها، حدود یک چهارم هزینه‌ها است، پیش‌بینی ایجاد درآمد اضافه برای جبران خسارت ظرف چهارسال بعید به نظر می‌رسد، ولی امید آن داریم که با در پیش‌ گرفتن برنامه‌های جدید و مخصوصاً توسعه فعالیت‌ها بتوانیم ظرف مدت چهارسال خسارت‌های واردشده به سازمان را جبران‌کنیم.
درمورد خسارت‌هایی که بازار نشر متحمل ‌شده امیدواریم که با ورود به عرصه ورود مواد مورد نیاز ناشران خصوصاً کاغذ و توزیع صحیح و سالم آن خسارت‌هایی که در این مورد شده به تدریج جبران شود و بازار نشر بتواند با استفاده از حمایت‌های معقول و منطقی دولت و اجرای صحیح توسط ما قدرت تازه‌ای بگیرد و قوی‌تر در این عرصه حرکت‌ کند. طبیعی است که منافع متقابل ما به عنوان سازمان چاپ و انتشارات و کلیه ناشران سالم‌سازی و گسترش فعالیت است. باید اضافه کنم منبع اصلی درآمدهای سازمان از ارائه خدمات چاپ و صحافی حاصل می‌شود، اولاً فوراً اینها باید به نقطه اشباع تولید برسد و ثانیاً با افزایش ماشین‌آلات، افزایش تولید و درآمد داشته‌ باشیم. همچنین از محورهای جانبی درآمدهای سازمان هم حداکثر استفاده را ببریم و با ورود به عرصه توزیع کاغذ و دیگر لوازم چاپ این امر بهتر محقق خواهد شد.
* آیا خسارت وارده طی مدت چهارسال قابل برگشت و جبران به صنعت نشر کشور اعم از ناشران و سازمان خواهد بود؟
** اگر منظور شما از خسارت سوءاستفاده مالی باشد، همان‌طور که گفتیم قضاوت در این مورد، خارج از حوزه کاری من است و اصلاً دخالتی در آن ندارم و آیا این که سوءاستفاده است یا خیر و نحوه برگشت آن باید چگونه باشد، انتظار داریم که مراجع ذی‌ربط بررسی کافی را انجام‌دهند و هرچه سریع‌تر اعلام نتیجه شود. اما اگر منظور از جبران خسارت آن است که واقع و واردشده، انتظار داریم با همت تمامی کارکنان زحمت‌کش سازمان، جبران شود.
* تا چه حد خواسته‌های کارکنان سازمان را بحق و قابل پرداخت می‌دانید؟ آنها در نامه‌ای به روزنامه کیهان خواستار بازگشت اموال _ هشت میلیاردتومان - خسارت شده‌اند، شما در این باره چه می‌اندیشید؟
** به نظر من خواسته‌های کارکنان سازمان، می‌تواند در رفع تبعیض نیز تبلور پیدا کند و امیدوارم این امر به‌زودی محقق‌ شود و افزایش مزایا و سایر خواسته‌های مشابه هم انشاءالله با اصلاحات لازم و کسب درآمد مناسب، در آینده نه‌چندان‌ دور به تنیجه خواهد رسید. در مورد مبلغ مورد اشاره هم مجدداً توضیح می‌دهم در حال حاضر بیش از 12 میلیارد تومان بدهی وجود دارد که ممکن است درآینده با اطلاعات جدید افزایش هم پیدا کند، اما موضوع بازگشت اموال و یا سوءاستفاده‌های احتمالی چیز دیگری است که ممکن است مبلغ آن بسیار فراتر از این ارقام باشد و مراجع ذیربط باید در این مورد پیگیری و اقدام‌ نمایند و ما هم بنابر وظیفه خود درحال پیگیری هستیم.
* و حرف ناگفته؟
** درمیان سؤال‌های شما، این پرسش مغفول مانده‌ است و آن بحث قضاوت درمورد عملکرد قبلی و عملکرد بعدی است. مرسوم است که هر مدیری که وارد کار جدیدی می‌شود، با انتقاد از عملکرد گذشته و اعلام شرایط نامساعد، وعده اصلاح امور در آینده را می‌دهد و چند صباح بعد، فرد بعدی، مجدداً این عمل را تکرار می‌کند. این رویه، رویه مناسبی نیست، ما هم در حال حاضر به ‌دنبال نقد عملکرد گذشته نیستیم، و واقعیت‌هایی که درمورد سازمان منعکس شده‌ است، قبل از همه توسط پرسنل شاغل در سازمان بوده ‌است و پس از انعکاس آن، درخواست رفع ابهامات به وجود آمده شده‌ است. والا صرف قلم قرمز روی عملکرد گذشته کشیدن، نه مفید است و نه موثر و طبیعی است در گذشته در این سازمان هم مانند خیلی از سازمان‌های دیگر، فعالیت‌هایی انجام شده‌ است و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. انتظار ما این است که از اشتباهات گذشته پرهیز شود و با نگاه به آینده سعی در سازندگی مناسب داشته‌باشیم.