رشد صنعتی کشور نیاز به عمل دارد

دبیر گروه اقتصاد و توسعه
چندی پیش سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد اعلام کرد ایران از سال 1990 تا سال 2005 از نظر رشد صنعتی و ارزش تولیدات از رتبه صدویکم به مقام هفتادونهم ارتقا یافت.
این خبر از یک بعد که کشورمان طی 15 سال 22 پله صعود کرده است جای خوشبختی و خرسندی است اما یک بررسی کارشناسانه خیلی سریع نه تنها باعث توقف‌مان در این خرسندی زودرس می‌گردد بلکه نوعی تفکر همراه با تامل از فاصله گسترده‌ای که بین رشد صنعتی کشور و جهان پیشرفته مشاهده می‌شود بر ما غالب می‌گردد که براستی در کجا قرار داریم و چرا دل به 22 پله صعود ظرف 15 سال خوش کرده‌ایم.
قطعا اگر به این دل‌خوشی بسنده کنیم ما را از حرکت و بالندگی باز خواهد داشت و در رسالتی که در پیش روی در برابر نسل آینده و اعتلای کشور داریم ناکارآمد خواهد نمود. ملاحظه بفرمایید ایران در سال 1990 دارای 168 دلار سرانه ارزش افزوده در بخش صنعت بوده است این رقم در سال 2005 به 303 دلار رسیده است که حکایت از 55 درصد افزایش است.
یکبار به این موضوع بسنده می‌کنیم که متوسط رشد سالیانه ارزش افزوده بخش صنعت در کشور 5/2 درصد بوده و باعث گردیده ایران 22 کشور را طی این 15 سال پشت‌سر بگذارد.
اما یکبار می‌خواهیم برغم این رشد بدانیم هم‌اکنون در کجا قرار داریم و دیگران یعنی کشورهای پیشرفته جهان در چه موقعیتی هستند و فاصله ما با کشورهای بسیار کوچک همسایه در چه وضعیتی است آن وقت موضوع عوض می‌شود برای اینکه در این مقایسه علمی عمل کنیم باید قبلا بدانیم شاخص رشد صنعتی در بررسی سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد از صفر تا یک را شامل می‌شود که هرچه این رقم بیشتر باید و به یک نزدیکتر بمعنای رشد صنعتی بیشتر می‌باشد همچنین ضرورت دارد بدانیم این شاخص بر پایه سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی و در صادرات تعیین می‌گردد.
حال با این دو آگاهی می‌توانیم معنای واقعی اقلام مربوط به این شاخص را بهتر دریابیم ایران از نظر رشد صنعتی امتیاز 116/0 را در گزارش 2005 سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل کسب کرده است و مقام هفتادونهم را در این جدول رده‌بندی بخود اختصاص داده اما در صدر جدول نام ژاپن با 59/0 به عنوان اولین کشور جهان از نظر رشد اقتصادی به چشم می‌خورد و آلمان با شاخص 9/58/0 و رومانی با شاخص 58/0 در رتبه‌های دوم و سوم جدول قرار دارند.
خوب مشاهده می‌شود که راه طولانی تا رسیدن به کشورهایی همچون ژاپن و آلمان و روانی از نظر رشد سرانه ارزش افزوده بخش صنعت و با شاخص رشد صنعتی با این کشورها داریم اما بد نیست بدانیم وضع ما با کشورهای کوچک همجوار و یا بعبارت دیگر با کشورهای خاورمیانه چگونه است.
ایران از نظر شاخص رشد صنعتی در خاورمیانه مقام نهم را دارد. یکبار دیگر تکرار می‌کنم نمره ما 116/0 است ولی بحرین که رتبه اول را در خاورمیانه دارد در سال 2005 نمره 483/0 را بخود اختصاص داده و کشورهای دیگر به ترتیب اردن با 461/0 لبنان با 431/0، کویت با 373/0 قطر با 289/0، سوریه با 225/0 و عربستان با 144/0 همه از ما جلوتر هستند و ما توانسته‌ایم بطور مشترک با عمان مقام نهم را در خاورمیانه کسب کنیم.
حال باید دید با این آمار و اطلاعات باز هم می‌توانیم از 22 پله صعود ظرف 15 سال خرسند باشیم؟ اگر نه باید بیشتر تفکر کنیم و شاید لازم باشد تامل کافی داشته باشیم، برای اینکه بخواهیم در سال 202 در منطقه بزرگترین قدرت علمی و اقتصادی باشیم چه راه طولانی در پیش داریم بویژه که دیگران با شتابی بسیار تند در حال رشد هستند. شاید اگر در این تفکر و تامل به این نتیجه برسیم بهتر است کمتر حرف بزنیم و بیشتر عمل کنیم تا این بزرگترین دستاورد ما می‌باشد.