روحانیت انقلابی
صالح اسکندری
رهبر معظم انقلاب به زودی سفری به استان قم خواهند داشت. این سفر با سایر سفرهای استانی معظم له قدری متفاوت است. بدون شک ملاقات هایی با مردم، مراجع، تشکل های سیاسی و مجموعه های تحقیقاتی و علمی و نیز دیدارهایی با طلاب صورت خواهد گرفت. به بهانه این سفر ذکر نکاتی که در ذیل از نظرتان خواهد گذشت حائز اهمیت است.
1- روحانیت در هیچ یک از برهه های تاریخی ایران وکیل الدوله نبوده و همواره مرجعی برای تظلم خواهی مردم درمقابل سلاطین جور و طاغوتیان محسوب می شده است. ازحرکتشیخ کلینی در زمان غیبت صغری گرفته تا فعالیتهای شیخ صدوق ، شیخ مفید ، شیخ طوسیخواجه نصیر الدین طوسی، علامه حلی، ... و در قرن اخیر شیخ فضل الله نوری، شیخ محمد خیابانی، حاج شیخ عبد الکریم حائری،شهید مدرس، نواب صفوی، آیت الله کاشانی آیت الله بروجردی و در نهایت امام خمینی قدس سره جملگی در صف مقدم پیگیری تظلمات مردم و مطالبات به حق آنها از حکومتهای جائر بوده اند. درنگاه جامعه شناسانه غرب نهاد روحانیت بخشی از جامعه مدنی تاریخی ایران است که متکامل تر از نهادهای بدیل خود در جوامع مسیحی توانسته شاخصهای مردمسالاری را حتی درحکومتهای استبدادی و پاتریمونیال تقویت کند. جنبش مشروطه خواهی در ایران به رهبری روحانیت طراز اول تهران و حمایت قاطع روحانیت نجف از این نهضت، نقش روحانیت در ملی شدن صنعت نفت و در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) تنها نمونه های شاخصی است که می توان برای مردم گرایی روحانیت ذکر کرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی این وضعیت دگرگون شد. پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 به رهبری امام خمینی(ره) به یک باره نوع صورتبندی روابط فی مابین دولت و روحانیت را دگرگون کرد. حکومت اسلامی در ایران آرمان هزار ساله ای بود که میوه تمام مجاهدتها و از خود گذشتگی های علمای بزرگ و نستوه شیعه به حساب می آمد.
2- شکی در این نیست که در حدفاصل مذکور بین قدرت رسمی ومردم در سالهای پس از انقلاب جایگاه روحانیت ارتقا یافته است اما این تحرک سیاسی و اجتماعی نباید به معنای فاصله گرفتن از مردم باشد.
در این بازتعریف که مسبوق به فهم جایگاه بی بدیل روحانیت در نظام اسلامی است باید روشن کرد که آیا روحانیت انقلابی که بخش مهمی از خاستگاه انقلاب اسلامی است، پس از گذشت سه دهه از عمر نظام اسلامی محافظه کار شده و یا روحیات انقلابی برای این نهاد ارجحیت دارد. بلافاصله پس از هر انقلاب، نظامی شکل می گیرد که فرزندان انقلابی را برای صیانت از نظام جدید محافظه کار می کند. این محافظه کاری در برخی اوقات در تناقض مستقیم با روحیات انقلابی واقع می شود و در نهایت انقلاب به نفع نظام ذبح می گردد.
3- چنانچه یک حکومت برخاسته از انقلاب در عرصه های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی کارآمد باشد نیازمند احتجاجات محافظه کارانه فرزندان انقلاب برای صیانت از نظام موجود نیست. نگهبانی و صیانت از نظام اسلامی توسط نهاد روحانیت در واقع هموار کردن مسیر کارآمدی نظام مردمسالاری دینی در تمام عرصه ها است.
امروز تجربه سی ساله ثابت کرده که مبتنی بر بسترهای غیر بومی و سکولارنمی توان ایده های اسلامی را به طور کامل اجرا کرد و کارآمدی مطلوب را در کلیه عرصه های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی محقق نمود. وظیفه مهم و خطیر نهاد روحانیت در همکاری با حکومت اسلامی در عین مستقل بودن، مردمی بودن و انقلابی بودن بسترسازی برای توسعه بومی و اسلامی کشور است. تحقق کارآمدی نظام اسلامی تنها در یک زیرساخت اسلامی- ایرانی میسر است و حوزه های علمیه با در اختیار داشتن میراث علمی در تاریخ حیات شیعه، سرمایه های انسانی عظیم و امکانات مطالعاتی موجود می توانند به بخش اعظمی از این نیاز پاسخ دهند.
4- رابطه روحانیت و دولت ها پس از انقلاب اسلامی همواره یکی از مسائل بحث بر انگیز بوده است. تنها به عنوان نمونه دولت اصلاحات در نحوه ارتباط گیری با روحانیت دچار آسیبهای ساختاری و کارکردی بود.در دوره حضور خاتمی در راس قوه اجرایی همسو با اهداف سوء دین زدایی از ایران توسط برخی افراطیون دوم خردادی، روحانیت و حوزه علمیه یکی از سیبلهای هدف افراطیون دوم خردادی و روزنامه های وابسته به آنها بود تا جایی که کاریکاتور بعضی از علما و مدرسین بزرگ حوزه در برخی از این نشریات زنجیره ای درج شد که در واکنش به آن چند روز حوزه های علمیه تعطیل شد و طلاب و روحانیون به خیابانها ریختند.در همین اثنا بود که از منجنیق روزنامه های زنجیره ای یکی پس از دیگری سنگهای آتشین به سوی نهاد اصیل روحانیت پرتاب می شد و مدعیان پر هیاهوی امروز هر یک به گوشه ای خزیده بودند و اگر نبود بنیان مرصوص نهاد حوزه و روحانیت در روح و جان ملت دیندار ایران، شاید امروز فرصتی برای بازسازی آن لطمات باقی نمی ماند.به عنوان نمونه "صبح امروز" روزنامه زنجیره ای توقیف شده مدعی شد:" پس از انقلاب به جای ارتباط دین و سیاست، نهاد دین و قدرت یکی شد و دین به خدمت قدرت درآمد."( 14/9/78، ص1) همچنین روزنامه دوم خردادی "خرداد" نوشت: "کار دادگاه ویژه روحانیت زندانی کردن روحانیون آزاداندیش و مستقل است." (4/7/1378، ص 6) سروش در ماهنامه زنان در دی ماه 1378مدعی شد: "ارزشهای دینی دائماً در تغییرند، اگر روزی فاطمه (س) میگفت بهترین زنان کسی است که نامحرم او را نبیند، امروز کسی نمیتواند این را بپذیرد." اکبر گنجی نویسنده سابق روزنامه های زنجیره ای که اخیرا از همجنس بازی نیز دفاع کرده است در 24 فروردین 1378 در روزنامه صبح امروز با بی شرمی نوشت:" سر حسین بن علی را نزد عبیدالله و سر عبیدالله را نزد مختار و سر مختار را نزد مصعب و سر مصعب به پیش عبدالملک نهاده شد... خشونت فرزند خشونت است و درخت خشونت، میوهای جز خشونت به بار نمیآورد. هیچکس حق ندارد، به صرف اینکه خود را حق و دیگران را باطل بداند، دست به خشونت بزند."
هنجارشکنی ، وهن مقدسات و ارزشهای دینی، توهین به مرجعیت و زیر سئوال بردن پیروی مقلدان از مراجع معظم، تفرقه افکنی بین برخی از روحانیون انقلابی و مبارز مثل هاشمی و مصباح و... مشتی نمونه از خروارها جفا و رفتارهای تخریبی است که در دوره 8 ساله حضور دوم خردادی ها در قدرت در حق نهاد اصیل روحانیت روا شد. به تعبیر سخنگوی سابق جامعه روحانیت مبارز تهران:" اصلاحطلبان جایگاه روحانیت را تضعیف کردند و جایگاه روحانیت در دولت اصلاحات به صورت حساب شده تخریب گشت."
در دولت احمدی نژاد علی رغم توجه ویژه وی به مراجع، علما و بدنه روحانیون اما بعضا اختلالاتی در روابط رئوس روحانیت و دولت مشاهده می شود که اگر چه شداد و غلاظ آن با زمان اصلاحات قابل مقایسه نیست اما جای تامل و بررسی دارد. نهاد روحانیت به عنوان اصلی ترین متولی دین حق دارد زمینه سازی و بسترسازی تبلیغ و ترویج دین را از دولت ها بخواهد و هر نوع کم کاری را مورد پرسش قرار دهد.
5- روحانیت که میراث دار مجاهدت ها و بصیرت های علما و فقهای بزرگی همچون میرزای شیرازی، شیخ فضل الله و از همه پر رنگ تر حضرت امام خمینی(ره) است به نیکی دریافته یکی از توطئه های آشکار دشمن ایجاد نقار، شکاف و اختلاف افکنی در یکپارچگی علما، روحانیون و مراجع است. دشمن از قبل انتخابات تا به امروز تمام تلاش خود را معطوف این موضوع کرده است تا در صورت بندی نهایی خود در جنگ نرم در انضمام با پروژه تفرقه افکنی بین روحانیت، (نقش بی نقشی) به روحانیت القا نماید و مانع از نقش آفرینی موثر این سلسله جلیله در معادلات سیاسی کشور گردد. در حالی که روحانیت آگاه با هوشیاری قبل و بعد از انتخابات اقدام به روشنگری و موضع گیری های شفاف نمودند و امروز به منظور نقش آفرینی موثر در جامعه منطبق بر منویات و انتظارات مقام معظم رهبری انتظارات زیادی از آنها می رود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
