در گفتوگوی یالثاراتالحسین با سه تن از نمایندگان مجلس مطرح شد
نظارتگریزی در مجلس؛ سیاسی یا کارشناسی؟
تهیه و تنظیم: پیشوا
مقدمه:
طرح نظارت بر مجلس که هفته گذشته با حذف فوریت از دستور کار مجلس خارج شد، عقبهای دارد که تحت عنوان حفظ منزلت مجلس در اسفندماه سال 85 با امضای 24 نفر از نمایندگان مجلس هفتم در دستور کار قرار گرفته بود و مطابق مقدمه آن انتظار میرفت این طرح به منظور پیروی از منویات رهبری و اقتضائات عقلی و دینی، همچنین پاسخ به مطالبات واقعی مردم، «مبارزه با فقر، فساد و تبعیض» را به راهبرد اصلی این نهاد تبدیل کند اما تقریباً 4 سال هیچ خبری از بررسی این طرح در مجلس نبود.
تا همچنان در سایه خلاء قانونی موجود عملکرد نمایندگان مردم بدون نظارت و بعضا در حالهای از ابهام بماند این در حالی است که گاهی اوقات عملکرد شبهناک تعداد بسیار معدودی از نمایندگان زحمات بسیاری دیگر از این خادمان ملت را نیز تحتالشعاع قرار داده است. این مدت وقفه، زمانی بود که در خلال آن ماجرای غیبتهای نمایندگان و به حد نصاب نرسیدن صحن علنی مجلس سوژه داغ خبرنگاران رسانههای گروهی شده بود و کار آنقدر بالا گرفت که هیأترئیسه مجلس اسامی غایبین جلسات رسمی را به صورت علنی از تریبون مجلس اعلام میکردند. درست در همان ایام بود که هیأترئیسه و نمایندگان مختلف مجلس شورای اسلامی به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتند و ایشان مطالبه رسیدگی به این خلاء قانونی را شخصا به نمایندگان مجلس ابلاغ کردند. انتظاری که در دیدار عمومی مجلسیها در 18 خرداد ماه امسال با عناوین ذیل مطرح گردید:
«مجلس نسبت به دستگاههای اجرائی کشور شأن نظارتی دارد ـ که خوب، چیز بسیار با اهمیتی هم هست ـ یک شأن نظارتی هم برای خود مجلس و برای آحاد نمایندگان تعریف کنید. من معتقدم که شما دو سال دیگر توی مجلسید، معلوم نیست بعد از این توی مجلس باشید یا نباشید؛ ممکن است دیگر هرگز گذرتان به مجلس نیفتد؛ اما صدها و صدها نفر در طول زمان از اینجا عبور خواهند کرد؛ کسانی خواهند آمد و روی این صندلیها خواهند نشست. اگر شما امروز توانستید یک سازو کار کنترلی متقن و محکم برای نظارت بر کار نماینده پایهگذاری کنید، تا هر وقتی که این دستگاه خوب کار کند، اجرش مال شماست؛ مزد الهیاش مال شماست. آن طرف قضیه هم متأسفانه همین جور است. اگر امروز با قدرتی که خدا به شما داده ـ توان نمایندگی ـ میتوانید این ابزار کنترلی را کار بگذارید، ولی کار نگذارید، از شما سؤال خواهد شد. روز قیامت خدا سؤال میکند... خوب، نماینده ـ مثل همه ماها ـ در معرض این جور لغزشها و آسیبها قرار دارد. مال، فتنهانگیز است. این، حرف من نیست؛ حرف امام سجاد(علیهالصّلاه والسّلام) است؛ «المالالفتون»؛ مال فتنهانگیز است. پول، فتنهانگیز است؛ دلها را از راه در میبرد؛ خیلیها را میلرزاند؛ کسانی که آدم خیال نمیکند اینها هم بلغزند، اما آدم میبیند گاهی میلغزند قدرت هم هین جور است، رودربایستی هم همین جور است، محبتها هم همین جور است، دشمنیها هم همین جور است؛ ماها را میلغزاند. یک جائی باید بر کارش نظارت کند. خدا را شکر میکنیم که شما برادران و خواهران با دل بیدار از این مسئله استقبال میکنید.»
اما پس از آنچه در این جلسه مطرح شد اهالی مجلس به سرعت دست به کار شدند و طرح فراموش شده منزلت دوباره در دستور کار قرار گرفت که تدوین آن هم به کمیسیون اصل نود سپرده شد در این راستا کمیتهای ویژه متشکل از آقایان زاکانی، موسوی، ادیانی، فدایی و کامران به شکل تخصصی دست به کار شد تا با همکاری سایر نهادها پیشنویس طرح را تهیه کنند که این منظور بالاخره اندکی بعد از ملاقات با رهبری تامین گردید و حاصل آن پیشنویسی بود که 55 نفر از نمایندگان در راستای منویات رهبری در 7 ماده و 13 تبصره تدوین کردندو با قید یک فوریت در صحن مجلس مطرح گردید .
در این راستا نگاهی به اسامی امضاکنندگان این طرح، گویای حمایت همه طیفهای مجلس از آن و رأیآوری بالای آن در جلسه بود؛ چرا که نمایندگان موثر هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا (همچون خباز و تابش از اقلیت، مطهری و توکلی و نادران از اصولگرایان منتقد دولت و آقاتهرانی و حسینیان از اصولگرایان حامی دولت) آن را امضا کردند تا در مجموع کلیت و فوریت این طرح در مجموع با امضای نمایندگان تصویب و در دستور کار قرار گیرد.
اما درست یک هفته پس از ارائه این طرح به صحن علنی مجلس و بررسی قید یک فوریت آن به ناگاه در جلسه روز 26 خرداد با تقاضای کمیسیون اصل 90 طرح از دستور کار خارج شد؛ ماجرایی که واکنش شدید نمایندگان را به همراه داشت و چند نماینده از جمله توکلی اعتراض شدید خود را در این خصوص به هیأتریسه مجلس ارائه کردند که نتوانستند کاری از پیش ببرند تا اینکه پس از دو ماه توقف در بررسی این طرح، کمیسیون اصل 90 طرحی جایگزین را برای بررسی به کمیته ویژه پنج نفره کمیسیون ارجاع داد. بالاخره اندکی بعد طرح مورد نظر به همره عقبه کارشناسی آن برای نمایندگان ارسال گردید که در نتیجه با امضای 150 نماینده هم محتوا و هم یک فوریت آن به تصویب رسید.
با همه این فراز و نشیبها طرح نظارت بر مجلس بالاخره در روز چهارم مهر ماه سال جاری دوباره به صحن علنی مجلس آمد و یک فوریت آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت. اما با کمال تعجب نمایندگان با 81 رأی مخالف، 79 رأی موافق و 16 رأی ممتنع از 201 نماینده حاضر در جلسه علنی علیرغم توصیههای مقام معظم رهبری با فوری بررسی شدن این طرح در مجلس مخالفت کردند تا طرح مذکور که شامل 4 فصل و 33 ماده است به صورت عادی در دستور کار کمیسیونهای مختلف مجلس قرار میگیرد. در راستا مهرداد لاهوتی نماینده لنگرود در جلسه علنی آن روز مجلس در مخالفت با یک فوریت طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان، اظهار داشت: مجلس در رأس امور قرار دارد و ناظر بر همه قواست. او ضمن تایید فرمایش مقام معظم رهبری گفت: «ایشان هیچ وقت نفرمودند که در خصوص این موضوع طرحی با فوریت و عجله ارائه شود؛ چرا که امکان دارد به خاطر عجله، شرایط در رأس امور بودن مجلس تضعیف شود.» وی برای توجیه مخالفت خود ادامه داد: «این همه عجله برای ارائه طرح مذکور ضرورت ندارد؛ چرا که ممکن است شرایط تضعیف نمایندگان که باید مصونیت داشته باشند، ایجاد شود.»
باهوتی با این جمله که «این طرح به هیچ وجه فوریت ندارد و بهتر است به کمیسیونها برود و دقیق بررسی شود.» تیر خلاص را به طرح نظارت شلیک کرد تا جایی که سخنان آقای دهقان به عنوان نماینده موافق طرح هم کارگر نشد و خروج این طرح از دستور کار مجلس سرنوشتی بود که با تشکر ویژه برخی از نمایندگان از لاهوتی به خاطر مخالفت با آن نصیبش گردید. اما آنچه هفتهنامه یالثارات در این شماره خود پس از سه هفته پیگیری ماجرا به آن پرداخته گفتوگو با سه تن از نمایندگان عضو کارگروه پنج نفره است تا به واکاوی علل عقبنشینی تاسفبار نمایندگان در قبال این طرح و سرنوشتی که در آینده در انتظار آن است بپردازد در این راستا آنچه میخوانید حاصل تبادلنظر با آقایان فدایی، بنایی و ادیانی است:
طرح نظارت بر مجلس که هفته گذشته با حذف فوریت از دستور کار مجلس خارج شد، عقبهای دارد که تحت عنوان حفظ منزلت مجلس در اسفندماه سال 85 با امضای 24 نفر از نمایندگان مجلس هفتم در دستور کار قرار گرفته بود و مطابق مقدمه آن انتظار میرفت این طرح به منظور پیروی از منویات رهبری و اقتضائات عقلی و دینی، همچنین پاسخ به مطالبات واقعی مردم، «مبارزه با فقر، فساد و تبعیض» را به راهبرد اصلی این نهاد تبدیل کند اما تقریباً 4 سال هیچ خبری از بررسی این طرح در مجلس نبود. تا همچنان در سایه خلاء قانونی موجود عملکرد نمایندگان مردم بدون نظارت و بعضا در حالهای از ابهام بماند این در حالی است که گاهی اوقات عملکرد شبهناک تعداد بسیار معدودی از نمایندگان زحمات بسیاری دیگر از این خادمان ملت را نیز تحتالشعاع قرار داده است. این مدت وقفه، زمانی بود که در خلال آن ماجرای غیبتهای نمایندگان و به حد نصاب نرسیدن صحن علنی مجلس سوژه داغ خبرنگاران رسانههای گروهی شده بود و کار آنقدر بالا گرفت که هیأترئیسه مجلس اسامی غایبین جلسات رسمی را به صورت علنی از تریبون مجلس اعلام میکردند. درست در همان ایام بود که هیأترئیسه و نمایندگان مختلف مجلس شورای اسلامی به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتند و ایشان مطالبه رسیدگی به این خلاء قانونی را شخصا به نمایندگان مجلس ابلاغ کردند. انتظاری که در دیدار عمومی مجلسیها در 18 خرداد ماه امسال با عناوین ذیل مطرح گردید:
«مجلس نسبت به دستگاههای اجرائی کشور شأن نظارتی دارد ـ که خوب، چیز بسیار با اهمیتی هم هست ـ یک شأن نظارتی هم برای خود مجلس و برای آحاد نمایندگان تعریف کنید. من معتقدم که شما دو سال دیگر توی مجلسید، معلوم نیست بعد از این توی مجلس باشید یا نباشید؛ ممکن است دیگر هرگز گذرتان به مجلس نیفتد؛ اما صدها و صدها نفر در طول زمان از اینجا عبور خواهند کرد؛ کسانی خواهند آمد و روی این صندلیها خواهند نشست. اگر شما امروز توانستید یک سازو کار کنترلی متقن و محکم برای نظارت بر کار نماینده پایهگذاری کنید، تا هر وقتی که این دستگاه خوب کار کند، اجرش مال شماست؛ مزد الهیاش مال شماست. آن طرف قضیه هم متأسفانه همین جور است. اگر امروز با قدرتی که خدا به شما داده ـ توان نمایندگی ـ میتوانید این ابزار کنترلی را کار بگذارید، ولی کار نگذارید، از شما سؤال خواهد شد. روز قیامت خدا سؤال میکند... خوب، نماینده ـ مثل همه ماها ـ در معرض این جور لغزشها و آسیبها قرار دارد. مال، فتنهانگیز است. این، حرف من نیست؛ حرف امام سجاد(علیهالصّلاه والسّلام) است؛ «المالالفتون»؛ مال فتنهانگیز است. پول، فتنهانگیز است؛ دلها را از راه در میبرد؛ خیلیها را میلرزاند؛ کسانی که آدم خیال نمیکند اینها هم بلغزند، اما آدم میبیند گاهی میلغزند قدرت هم هین جور است، رودربایستی هم همین جور است، محبتها هم همین جور است، دشمنیها هم همین جور است؛ ماها را میلغزاند. یک جائی باید بر کارش نظارت کند. خدا را شکر میکنیم که شما برادران و خواهران با دل بیدار از این مسئله استقبال میکنید.»
اما پس از آنچه در این جلسه مطرح شد اهالی مجلس به سرعت دست به کار شدند و طرح فراموش شده منزلت دوباره در دستور کار قرار گرفت که تدوین آن هم به کمیسیون اصل نود سپرده شد در این راستا کمیتهای ویژه متشکل از آقایان زاکانی، موسوی، ادیانی، فدایی و کامران به شکل تخصصی دست به کار شد تا با همکاری سایر نهادها پیشنویس طرح را تهیه کنند که این منظور بالاخره اندکی بعد از ملاقات با رهبری تامین گردید و حاصل آن پیشنویسی بود که 55 نفر از نمایندگان در راستای منویات رهبری در 7 ماده و 13 تبصره تدوین کردندو با قید یک فوریت در صحن مجلس مطرح گردید .
در این راستا نگاهی به اسامی امضاکنندگان این طرح، گویای حمایت همه طیفهای مجلس از آن و رأیآوری بالای آن در جلسه بود؛ چرا که نمایندگان موثر هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا (همچون خباز و تابش از اقلیت، مطهری و توکلی و نادران از اصولگرایان منتقد دولت و آقاتهرانی و حسینیان از اصولگرایان حامی دولت) آن را امضا کردند تا در مجموع کلیت و فوریت این طرح در مجموع با امضای نمایندگان تصویب و در دستور کار قرار گیرد.
اما درست یک هفته پس از ارائه این طرح به صحن علنی مجلس و بررسی قید یک فوریت آن به ناگاه در جلسه روز 26 خرداد با تقاضای کمیسیون اصل 90 طرح از دستور کار خارج شد؛ ماجرایی که واکنش شدید نمایندگان را به همراه داشت و چند نماینده از جمله توکلی اعتراض شدید خود را در این خصوص به هیأتریسه مجلس ارائه کردند که نتوانستند کاری از پیش ببرند تا اینکه پس از دو ماه توقف در بررسی این طرح، کمیسیون اصل 90 طرحی جایگزین را برای بررسی به کمیته ویژه پنج نفره کمیسیون ارجاع داد. بالاخره اندکی بعد طرح مورد نظر به همره عقبه کارشناسی آن برای نمایندگان ارسال گردید که در نتیجه با امضای 150 نماینده هم محتوا و هم یک فوریت آن به تصویب رسید.
با همه این فراز و نشیبها طرح نظارت بر مجلس بالاخره در روز چهارم مهر ماه سال جاری دوباره به صحن علنی مجلس آمد و یک فوریت آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت. اما با کمال تعجب نمایندگان با 81 رأی مخالف، 79 رأی موافق و 16 رأی ممتنع از 201 نماینده حاضر در جلسه علنی علیرغم توصیههای مقام معظم رهبری با فوری بررسی شدن این طرح در مجلس مخالفت کردند تا طرح مذکور که شامل 4 فصل و 33 ماده است به صورت عادی در دستور کار کمیسیونهای مختلف مجلس قرار میگیرد. در راستا مهرداد لاهوتی نماینده لنگرود در جلسه علنی آن روز مجلس در مخالفت با یک فوریت طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان، اظهار داشت: مجلس در رأس امور قرار دارد و ناظر بر همه قواست. او ضمن تایید فرمایش مقام معظم رهبری گفت: «ایشان هیچ وقت نفرمودند که در خصوص این موضوع طرحی با فوریت و عجله ارائه شود؛ چرا که امکان دارد به خاطر عجله، شرایط در رأس امور بودن مجلس تضعیف شود.» وی برای توجیه مخالفت خود ادامه داد: «این همه عجله برای ارائه طرح مذکور ضرورت ندارد؛ چرا که ممکن است شرایط تضعیف نمایندگان که باید مصونیت داشته باشند، ایجاد شود.»
باهوتی با این جمله که «این طرح به هیچ وجه فوریت ندارد و بهتر است به کمیسیونها برود و دقیق بررسی شود.» تیر خلاص را به طرح نظارت شلیک کرد تا جایی که سخنان آقای دهقان به عنوان نماینده موافق طرح هم کارگر نشد و خروج این طرح از دستور کار مجلس سرنوشتی بود که با تشکر ویژه برخی از نمایندگان از لاهوتی به خاطر مخالفت با آن نصیبش گردید. اما آنچه هفتهنامه یالثارات در این شماره خود پس از سه هفته پیگیری ماجرا به آن پرداخته گفتوگو با سه تن از نمایندگان عضو کارگروه پنج نفره است تا به واکاوی علل عقبنشینی تاسفبار نمایندگان در قبال این طرح و سرنوشتی که در آینده در انتظار آن است بپردازد در این راستا آنچه میخوانید حاصل تبادلنظر با آقایان فدایی، بنایی و ادیانی است:
علی بنایی نماینده مردم قم و عضو کمیسیون اصل نود
* یالثارات: آقای بنایی چرا بعد از این همه فراز و نشیب طرح نظارت بر مجلس از دستور خارج شد؟
** در بحث نظارت بر نمایندگان آن چیزی که در مجلس مطرح شد از باب بیاعتنایی به این مطلب نبود یعنی در واقع روزی که فوریت این طرح رأی نیاورد این عقیده بر عموم نمایندگان حاکم بود که طرح به کارشناسی بیشتری نیاز دارد، لذا بنده خودم جزو امضاکنندگان فوریت طرح بودم اما به عقیده من فضای آن روز مجلس یک فضای منفی نبود.
* یالثارات: یعنی 4 ماه بحث کارشناسی روی طرح کافی نبوده است؟
** ببینید این مدت زمان برای طرحهای این چنین زمان زیادی محسوب نمیشود کما اینکه خود دولت دو سال روی برنامه پنجم توسعه کار کرده است و هنوز هم در کمیسیون تلفیق در حال بررسی است.
* یالثارات: اگر این طرح به کمیسیون برگردد چه سرنوشتی خواهد داشت؟
** مسلماً رأی میآورد.
* یالثارات: اگر قرار بود رای بیاورد که فوریت آن را حذف نمیکردند چون با این کار کلیات طرح هم مجدداً باید مورد بررسی قرار بگیرد. شما فکر میکنید چه تغییرات احتمالی در محتوای طرح انتظارات نمایندگان را برآورده خواهد کرد؟
** ببینید بنده خودم از کسانی بودم که هم به محتوای طرح رأی دادم و هم به فوریت آن، لذا من نیازی به تغییر در این طرح نمیبینیم و در این زمینه باید منتظر بود تا ببینیم دیگران چه انتقاد و پیشنهادی مطرح میکنند.
* یالثارات: آقای بنایی 150 نفر به فوریت این طرح رأی داده بودند و این رأی به فوریت، با آگاهی کامل از مفاد این طرح بود؛ چطور بعد از این همه مدت 81 نفر از آقایان نظر خود را عوض کردند؟
** البته معلوم نیست نظر همه این عده عوض شده باشد چون این احتمال وجود دارد که در روز رأیگیری عدهای از آنها در صحن حاضر نبوده باشند.
سیدعلی ادیانی منتخب مردم قائمشهر و سوادکوه و جویبار و عضو کمیته 5 نفره
* یالثارات: آقای ادیانی اجمالاً راجع به فرایند تصمیمگیری در مورد طرح نظارت برای خوانندگان یالثارات توضیح بدهید.
** اصل وجودی این طرح برمیگردد به مطالبه رهبری در دیدار خرداد ماه سال جاری ایشان با نمایندگان مجلس شورای اسلامی که خواستار ایجاد یک شأن نظارتی بر عملکرد نمایندگان مجلس بودند. لذا بر این مبنا مجلس تصمیم گرفت تحقق این مطالبه رهبری از مجرای کمیسیون اصل 90 اتفاق بیفتد که در کمیسیون اصل 90، 5 نفر از جمله بنده، آقایان زاکانی، فدایی، کامران و موسوی تحت عنوان یک کار گروه 5 نفره برای تدوین این طرح انتخاب شدیم. لذا در تدوین این طرح کمیته مزبور از تمام ظرفیتهای کشور در این حوزه، از جمله دفتر پژوهشهای مجلس، وزارت اطلاعات، شورای نگهبان، بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات و همچنین برخی نهادهای پژوهشی مرتبط با این موضوع بهره گرفته شد. از طرف دیگر یک فرم هم برای اخذ نظرات کلیه نمایندگان مجلس تهیه شده بود که برای همه نمایندگان و کمیسیونها ارسال گردید. لذا همه این موارد زمانی نزدیک به 4 ماه از وقت کار گروه یاد شده را برای تدوین طرحی جامع به خود اختصاص میداد. سرانجام این طرح با قید یک فوریت و تایید 150 امضا تقدیم مجلس شد.
* یالثارات: پس با این حساب نمایندگان عملا از محتوای طرح آگاه شدند و تشخیص دادند رسیدگی به آن نیاز به فوریت دارد، درست است؟
** بنده باید یک نکته مهم را اینجا ذکر کنم و آن اینکه 150 امضا هم برای تأیید فوریت طرح بود و هم تأیید برای مفاد و محتوای مندرج در این طرح، که در این رابطه بنده به نمایندگی از طراحان این طرح صحبت میکردم لذا بعد از دفاع بنده از این طرح در صحن علنی مجلس براساس آییننامه داخلی یک نماینده موافق و یک نماینده مخالف صحبت کردند که پس از اتمام سخنان ایشان تنها 79 نفر از 150 نفر رأی دهنده اولیه به فوریت این طرح، مجددا به فوریت آن رأی دادند.
* یالثارات:به عقیده شما چرا 81 نفر از رأیدهندگان به فوریت و محتوای طرح نظارت از این رأی خود عقبنشینی کردند.
** شما این سوال را باید از خود آنها بپرسید! اما آنچه که برآیند محتوای سخنان حضرات بود مؤید این است که چون این کار بسیار مهم و عظیم است نیازی به فوریت ندارد و باید به شکل طرح عادی و سر فرصت مورد بررسی قرار بگیرد. یعنی به کمیسیون برگردد و بعد از اعمال نظرات اصلاحی به شکلی پختهتر به رأی گذاشته شود.
* یالثارات: اما شما گفتید 4 ماه با همه توان روی این طرح کار کردید چگونه این توجیه را قبول میکنید؟
** به عقیده بنده فوریت این طرح دارای توجیه منطقی بود و این توجیه هم دلیلی ندارد به غیر از مطالبه مقام معظم رهبری که فکر نمیکنم فوریتی از این بالاتر داشته باشیم. ضمن اینکه به غیر از مطالبه ایشان تلاش سریع برای پر کردن این خلاء قانونی هم موردی بود که فوریت این طرح را توجیه میکرد.
* یالثارات: الان با توجه به اینکه این طرح باید به صورت عادی مورد بررسی قرار گیرد چه سرنوشتی در انتظار آن خواهد بود؟
** ببینید در مورد طرحهای عادی در ابتدا کلیّت آنها مورد بررسی قرار میگیرد. و بعد به بررسی اجزاء و مواد و تبصرهها پرداخته میشود. اما همانطور که گفتم کلیات این طرح قبلاً مورد تأیید نمایندگان قرار گرفته بود و این سقوط فوریت باعث میشود این طرح مجددا، از لحاظ کلیات در مجلس مورد بررسی قرار بگیرد که به عقیده بنده اگر فوریت رأی میآورد از این دوباره کاری پرهیز میشد و ضمن اینکه اگر در اجزاء نیازی به اصلاح وجود داشت این اصلاحات پس از بازگرداندن به کمیسیون اعمال میگردید و بعد از بازگشت به صحن، نمایندگان میتوانستند در مورد کلیات و جزئیات، مورد به مورد و جزء به جزء اظهارنظر کنند. اما متاسفانه این امر مهم اتفاق نیفتاده و بنده معتقدم مجلس محترم با رأی ندادن به فوریت طرح نظارت بر نمایندگان هزینه سنگینی پرداخت کرد.
* یالثارات: آقای ادیانی تجربه ثابت کرده طرحهای عادی با توجه به این که طرحهای فوریتدار در صف انتظار هستند خود به خود شامل مرور زمان شده و بعضاً رسیدگی به آنها به عمر یک دوره مجلس هم کفاف نمیدهد به نظر شما چنین سرنوشتی در انتظار این طرح است؟
** بعید به نظر میرسد؛ چرا که براساس آییننامه داخلی با امضای چند نفر از نمایندگان این قابلیت وجود دارد که طرحهای عادی هم به سرعت مورد بررسی قرار بگیرد.
* یالثارات: شما چقدر احتمال میدهید این فرض شما تحقق یابد؟
** با وجود مطالبه عمومی و حساسیتی که ایجاد شده فکر میکنم به مصلحت مجلس باشد که هر چه سریعتر در این مورد دست به اقدام بزند.
* یالثارات: هم شما و هم ما ادله نمایندگان را برای توجیه حذف فوریت این طرح شنیدیم اما حداقل ما در این مورد قانع نشدیم و به نظر میآید دلایل دیگری که مربوط به برخی مفاد بازدارنده این طرح میشود باعث شد تا برخی نمایندگان به طریقی این طرح را از دور خارج کنند. شما چه نظری دارید؟
** بنده صراحتاً اعلام میکنم هیچ استدلال قانعکنندهای از سوی مخالفین ندیدم به جز اینکه میگفتند نیازی به ضربالاجل نیست. در صورتی که همه میدانستند4 ماه کار کارشناسی ضربالاجل محسوب نمیشود.
* یالثارات: اگر سوال قبلی را پیش فرض قرار دهیم فکر میکنید بعد از بازگشت به کمیسیون نمایندگان تقاضای اصلاح برای کدامیک از بخشهای این طرح را داشته باشند؟
** فکر میکنم مسایلی مربوط به محدود کردن دریافت هدایا و یا ثبت اموال منقول و غیر منقول نماینده و همسر نماینده مورد توجه باشد یا مثلاًً میتوان به موضوع حذف کمیته تعیین شده برای نظارت بر اعمال نمایندگان هم اشاره کرد که احتمالاً مورد بحث خواهد بود. ضمن اینکه به نظر میرسد موارد محدود کننده مشاغل نمایندگان هم از تغییرات مصون نماند و به طور کلی فکر میکنم توجهات بیشتر به حذف لبههای تند و تیز نظیر همین موارد فوقالذکر باشد.
* یالثارات: آقای ادیانی! برخی نمایندهها معتقدند صرف وقت برای نظارت مجلس بر مجلس بیهوده است؛ چرا که عملاًً امکانپذیر نیست و باید کار به دست یک نهاد خارج از قوه قانونگذاری سپرده شود. شما در این مورد چه نظری دارید؟
** بنده طرح این موضوع را اساساً مخالف منویات مقام معظم رهبری میدانم. چرا که حضرت آقا فرمودند مجلس برای خودشان نظارتی تعیین میکند. لذا یک تفسیر از این فرمایش همین است که خود مجلس بر کار خود ناظر باشد و تفسیر دیگر اینکه قوه قانونگذار با حفظ شان نظارتی برای خود این وظیفه را به نهادهای خارج از مجلس تفویض کند. و براین اساس بنده از لحاظ حقوقی معتقدم این خود مجلس است که باید یک ساز و کار نظارتی برای خودش تهیه کند. کما اینکه اصل 90 قانون اساسی هم دلالت بر همین موضوع دارد و در همین راستا هم وظیفه نظارت بر عملکرد قوای ثلاثه را بر عهده کمیسیون اصل 90 قرار داده است.
* یالثارات: برخی بر این عقیدهاند در مجلس یک جریان عرفی وجود دارد که اگر یک طرح مورد حمایت برخی اشخاص مثلاً رئیس مجلس باشد با سرعت رسیدگی و تصویب میشود و برعکس؛ شما این حرف را تایید میکنید؟
** بنده به هیچ وجه این نظر را تایید نمیکنم و معتقدم اگر کسی شناختی از مجلس و جنس نمایندگان آن داشته باشد برای این حرف ارزش کارشناسی قائل نخواهد بود؛ چرا که اساساً نمایندگان متأثر از نظر کسی که در درون مجلس نیستند که این البته شامل بحثهای استدلالی و مشورتی که باعث اقناع نمایندگان است نمیشود چرا که اساسشان نمایندگان اقناعی است و نه القایی.
حسین فدایی نماینده مردم تهران عضو کمیسیون اصل نود و یکی از اعضای کمیته 5 نفره
* یالثارات: آقای فدایی! شما یکی از اعضای کمیته 5 نفره بودید که 4 ماه روی طرح نظارت بر نمایندگان کار کارشناسی انجام داده و 150 نفر هم به فوریت رسیدگی حاصل این تلاش رأی دادند اما هفته گذشته 81 نفر از این تعداد به جمع مخالفین پیوستند و برای انجام کار کارشناسی بیشتر خواستار بازگشت این طرح به کمیسیون شدند. شما چه پاسخی برای نمایندگانی دارید که میگویند این طرح احتیاج به پختگی بیشتری دارد؟
** اول باید ببینیم ادعای این عده مبنی بر اینکه روی این طرح کار کارشناسی انجام نشده درست است یا نه؟
* یالثارات: بفرمائید.
** شاید یکی از طرحهایی که بیشترین کار کارشناسی روی آن انجام پذیرفت همین طرح نظارت برخی نمایندگان بود. این طرح دارای یک سابقه طولانی از مجلس هفتم بود که در همان موقع هم کار جامعی روی آن شده بود و البته در این دوره به شکل وسیعتری روی آن کار شد. و این مهم با دعوت از نمایندگان همه دستگاههای صاحبنظر انجام پذیرفت، در این راستا فرمهایی هم برای همه نمایندگان مجلس ارسال گردید. و یک کارگروه ویژه در دفتر پژوهشهای مجلس هم تشکیل شد و بعد از تهیه پیشنویس اولیه آن را به هیات رئیسه کمیسیون آوردند و پس از بررسی این هیات در صحن کمیسیون اصل 90 هم مورد بررسی قرار گرفت که بعد از تایید نهایی با امضای 150 نماینده برای آن تقاضای فوریت شد. الان اسناد این عملکرد 4 ماهه موجود است که فقط یکی از آنها 5 جلد کتابچه مربوط به دفتر پژوهشهای مجلس است که برای همه نمایندگان هم ارسال گردید. حال سوال من از نمایندگان مخالف این است:شما کدام طرح را سراغ دارید که به این اندازه کار کارشناسی روی آن انجام شده باشد؟
* یالثارات: خب، شما میگویید کار کارشناسی زیادی روی این طرح انجام شده و خود نمایندگان هم به کم و کیف عملکرد کمیته 5 نفره و کمیسیون اصل 90 واقفند. ما میخواهیم بدانیم آیا ممکن است دلایل دیگری در زیر لوای این ادله ظاهری مخفی باشد؟
** دلایل متعددی وجود دارد که من چند مورد را ذکر میکنم: اول باید بگویم یک برداشت و تحلیل توسط عدهای مطرح شد که میگویند نظارت ممکن است باعث ایجاد محدودیت در عملکرد مجلس بشود در صورتی که بنده معتقدم این طرح با بالا بردن شان نمایندگان منتهی به ایجاد مصونیت برای آنها میشود. دومین دلیل مربوط به عدهای میشود که میخواهند از بند نظارت آزاد باشند. این عده که شاید تعداد آنها به اندازه انگشتان دست هم نباشد با جوسازی و فرافکنی به ایجاد نگرانی میپردازند که متاسفانه این ایجاد نگرانی تا حدی تاثیرگذار هم بوده است. سوم اینکه شرایط به رایگذاری یک طرح باید سنجیده شود و بعد اقدام به این کار شود؛ چرا که ممکن است فضای موجود باعث تاثیرگذاری منفی بر رایگیری در مورد یک طرح خاص شود. ضمن اینکه از لابیهای پشت پرده هم میتوان به عنوان چهارمین دلیل رای نیاوردن این طرح نام برد. این در حالی است که ابهامات موجود در مورد اصل نظارت، سطوح نظارت و مرجع نظارت میتواند پنجمین دلیلی باشد که مانع از رایآوردن این طرح شد. همه اینها در حالی است که ما قبل از تعطیلات مجلس یعنی در روزهای پایانی ماه مبارک رمضان طرح و جزوات پشتیبانی آن را تکثیر و توزیع کرده بودیم و همه افرادی که آن را با امضا تایید کردند متوجه مفاد آن بودند. امیدواریم این مقدمهای باشد برای تامل و دقتنظر بیشتر، تا طرح به شکل عادی بتواند مسیر خود را با قدرت و دقت بیشتر طی کند و اثبات شود مجلس در راس امور است.
* یالثارات:آقای فدایی! به یک جمله اشاره کردید که اخیراً مورد مناقشه بود ـ لذا همین ایراد توسط منتقدین با انصاف هم وارد شد که آیا دعوا صرفاً بر سر یک جمله است و یا اینکه مجلس واقعاً در راس امور است؟ شما چه نظری دارید؟
** ببینید، مجلسی در راس امور قرا میگیرد که خودش نظارتپذیر باشد و لذا نمایندگان هم برای اثبات این موقعیت و کلام مبارک حضرت امام باید گام بردارند.
* یالثارات: به عنوان آخرین سوال شما فکر میکنید اجراییشدن طرح نظارت بر نمایندگان به عمر بیشتر مجلس هشتم کفاف میدهد؟
** این مساله برمیگردد به عزم و اراده نمایندگان فراکسیون اصولگرا و هیاترئیسه و کمیسیونی که طرح به آن ارجاع میشود که امیدواریم این اراده را داشته باشند و کار را به سرانجام برسانند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
