آلیومارى در اندیشه رویارویى با روایال

سفر چند روزه «میشل آلیو مارى» وزیر دفاع فرانسه به آمریکا از چند نظر قابل اهمیت و بررسى است و ناظران سیاسى داخل و خارج فرانسه از اهمیت آن غافل نیستند.
دو بعد داخلى و خارجى مهمترین محورهاى سفر وزیردفاع فرانسه به واشنگتن و نیویورک است که دراین تحلیل به آنها مى پردازیم.
دربعد داخلى، آلیو مارى در حالى به آمریکا سفر کرد که انتخابات ریاست جمهورى این کشور در راه است و همه تحرکات دیپلماتیک و سیاسى این کشور تا چند ماه آینده با توجه به این رویداد مهم قابل تفسیر و تحلیل است.
انتخابات ریاست جمهورى فرانسه (ماه مه سال ۲۰۰۷) به ویژه از نظرآمریکا از موقعیت و حساسیت خاصى برخورداراست و با توجه به سنت دیپلماسى فرانسه و کشاکش هاى سیاسى چند سال اخیر در حوزه هاى نفوذ میان دو کشور، طبیعى است که هر نامزد مطرح و قابل محاسبه براى «کرسى الیزه» در مرکز توجه واشنگتن قرار گیرد.
آلیو مارى برگ بازى شیراک در رویارویى با نامزد دیگر جناح راست و رقیب شیراک، یعنى نیکلا سارکوزى وزیرکشوراست، هر چند که چنین وانمود مى شود که آلیومارى براى شکست دادن رقیب هم جنس خود یعنى سگولن روایال وارد صحنه مى شود ولى واقعیت داستان آن است که تا یکى دو سال پیش شیراک امید داشت که بتواند دوویلپن را براى رقابت با سارکوزى روانه میدان کند ولى با گذشت زمان و انتقادهاى بى شمار به دولت دوویلپن باوجود همه موفقیت ها، معلوم شد که دوویلپن نخست وزیرى نیست که بتواند دوره ماموریت خود را به دوره ریاست جمهورى پیوند بزند.
بنابراین بهترین گزینه دراین میان، آلیو مارى است که از اعتماد بالایى نزد شیراک برخوردار بوده و تاکنون پست هاى فراوانى را نیز آزموده است.
از سوى دیگر، شیراک و اطرافیان وى که ازاوج گیرى روزافزون محبوبیت روایال نامزد سوسیالیست ها، درافکار عمومى نگران شده اند براین باورند که فرانسویان با راى دادن به یک زن قصد دارند تا در نظام سیاسى این کشور انقلاب کنند و بنابراین باید یک زن به میدان فرستاد تا ترفند جناح مقابل را نیز نقش برآب کند.
در این حال، سارکوزى رقیب هم جناحى و رییس حزب راست حاکم نیز چندى پیش سفرى به آمریکا داشته و دراین سفرتلاش کرده است تا به عنوان نامزد مطرح راست ها در واشنگتن ژست ریاست جمهورى بگیرد و به متحدان فرا آتلانتیک نیز نشان دهد که مواضع وى با آنها کمابیش همسوست و مى توانند از هم اینک نگران آینده سیاست هاى خود نباشند.
به عبارت دیگر سارکوزى خواسته بگوید که دوره شیراک و سیاست هاى وى در مبارزه دیپلماتیک با آمریکا سپرى شده است و عصر نو سیاست این کشور عصر همراهى و همصدایى با آمریکاست.
با نظرداشت نکات فوق مى توان به این برداشت رسید که سفر آلیومارى از نقطه نظر داخلى بیش از آنکه سفر یک وزیر دفاع فرانسه به آمریکا باشد سفر یک نامزد راست ریاست جمهورى و رقیب سارکوزى است.
این مساله بیشتر قابل درک است که آلیومارى سرانجام پس از ماه ها حدس و گمان، نیت خود را براى ورود به عرصه مبارزات انتخابات ریاست جمهورى آشکار کرده وافکار عمومى دریافته است که وى نه تنها رقیب هم جنس روایال است بلکه مهره شیراک براى از میان بدرکردن رقیب سرسختى چون سارکوزى است.
آلیو مارى در محافل عمومى و خصوصى آمریکا بارها براین نکته تصریح کرده که او به عنوان نامزد ریاست جمهورى، تصویرى از «فرانسه قدرتمند، مستقل و قابل درخشش» در ذهن دارد و اگر به ریاست جمهورى برسد مى تواند این آرزوها را با حال و هوایى دوگلى محقق کند.
آلیو مارى در مراسم یادبودى براى جنگ آمریکا و فرانسه به عنوان دومتحد علیه انگلیسى ها در سال ۱۷۸۱و در جریان جنگ هاى استقلال آمریکا بر عشق به کشورش تاکید مى کند و مى گوید که به این کشور مى بالد، کشورى که به معناى حقیقى کلمه مستقل است و نمى خواهد که براى آمریکا دوست کم ارزشى باشد.
وى همین نکته را در دیدار با فرانسویان مقیم واشنگتن و در سفارت کشورش وقتى با نگرانى آنها به عنوان نامزد ریاست جمهورى روبرو شده و دربرابر نگرانى و پرسش انحطاط فرانسه قرار مى گیرد، مى گوید: «مابلندتر از قد خود در جهان ظاهر شده ایم، ما صدایى داریم که شنیده مى شود و درانتظارآن هستند».
آلیو مارى در برابر چشمان پرسشگر شهروندان فرانسه براین نکته انگشت مى گذارد که کشورش با وجود اینکه نفت ندارد ولى یکى از قدرت هاى بزرگ انرژى درسطح جهان است و به عنوان نیرویى قدرتمند، قدرت بزرگ کشاورزى جهان نیز است و در فضا حضورى قدرتمند دارد.
این همه رجزخوانى آلیومارى در برابر احساس خفتى است که چندى پیش به سارکوزى در سفر به واشنگتن و دربرابر میزبانان آمریکایى اش دست داده بود و در جناح راست بلوایى برانگیخت، سارکوزى دراین سفر گفته بود: «از غرور فرانسه متاسف است!»
آلیومارى در پاسخ به این هموطنانش در آمریکا که آیا رییس جمهورى آینده فرانسه خواهد بود یا نه، پاسخ مى دهد که این بستگى به اراده فرانسویان دارد، هنوز هیچ معلوم نیست و شرایط سیاسى مدام تغییر مى کند.
آلیومارى ادامه مى دهد: نظر سنجى هاى امروز و ماه اکتبر همان را نشان نمى دهد که در ماه مه گذشته نشان مى داد. باید به زمان انتخابات نزدیک شد و بعد گفت که آیا شرایط امکان پیروزى مى دهد یا خیر، من همواره به نیت پیروزى خود را در معرض آراى مردم قرار مى دهم.
وزیر دفاع فرانسه گفت: من هم دوست دارم به این مناسبت (انتخابات) نظرات خودم را در مورد پیشرفت هاى اقتصادى، روابط اجتماعى کشورم، روابط بین المللى و جایگاهى که فرانسه باید داشته باشد، ابراز کنم.
با توجه به نکات فوق مى توان دریافت که از نقطه نظر داخلى مهمترین هدف سفر آلیومارى به آمریکا، خنثى کردن تلاش سارکوزى و معرفى خود به عنوان نامزد راست حاکم فرانسه درانتخابات ریاست جمهورى است.
در بعد خارجى ولى مساله فراوان است و محور همه این مسایل به رقابت دیرین فرانسه و آمریکا در حوزه هاى نفوذ باز مى گردد.
آگاهان تاریخ دیپلماسى نیک مى دانند که فرانسه از زمان ژنرال «دوگل» و آغاز جمهورى پنجم در رقابت و چالش با کاخ سفید بوده است.
دوره هاى مختلف این چالش دیپلماتیک مختلف و فراوان است و چالش اخیر و بسیار پر ماجراى دوکشور بر سر جنگ عراق مساله اى نیست که از دید و ذهن افکار عمومى دور مانده باشد.
آلیومارى که مى داند فرانسه در زمینه هایى رو به عقب نشینى و در حال واگذارى میدان به حریف است دراین سفر تاکید کرده که فرانسه کماکان در برخى موارد قدرت اول جهان است، با این وجود و با تاکید براستقلال عمل و حفظ قدرت خویش، فرانسه متحد وفادار واشنگتن باقى خواهد ماند.
وزیر دفاع فرانسه براین نکته انگشت گذاشته است که قدرت فرانسه همچنان در صحنه جهانى اعتبار دارد و حضور ۱۵هزار نیروى نظامى این کشور در سراسر جهان از جمله لبنان، نشان دهنده این اراده است.
همین موضع گیرى سبب شده تا مشاور امنیت ملى آمریکا «استفان هادلى» به عنوان میزبان او تصریح کند که ارتش شما یکى از بهترین ارتش هاى دنیاست و به حقیقت یکى از نادر مجموعه هاى نظامى و لایق دنیا را دارد، نکته اى که تبسم رضایت بر لب وزیر دفاع میهمان نشاند.
مدتهاست که فرانسه دراندیشه بازسازى حضور نظامى خود در سراسر دنیاست و مى خواهد که نقش جدى ترى دراداره امور جهان به او داده شود واین آرزو به عنوان یک چالش استراتژیک به ویژه پس از جنگ آمریکا درعراق بیشتر رخ داده است.
رهبران این کشور بیش ازاین مایل نیستند که فقط شکوه و غرور تاریخى خود را به رخ جهانیان بکشند، این مساله امروز که به ویژه تقسیم قدرت و جغرافیاى آن در جهان معناى تازه اى پیدا مى کند براى آنها اهمیت بیشترى یافته است.
نگرانى شیراک، آلیومارى، دو ویلپن و برخى دیگراز راست هاى حاکم و مدعى راه ژنرال دوگل آن است که مبادا از این پس سارکوزى بتواند با یک تغییر گرایش در راست فرانسه، سنت آمریکا ستیزى را از تاریخ جمهورى پنجم پاک کرده و این کشور را در مسیر دیگرى قرار دهد.
آلیو مارى مى خواهد تا دیر نشده امکان بازسازى چهره بین المللى فرانسه و همکارى هاى نظامى و سیاسى با آمریکا را ازدست نداده و دراختیار داشته باشد.
با این رویکرد است که شیراک و آلیومارى مى خواهند حضور فرانسه را در ناتو تقویت کرده و رقابت هاى خود را درعرصه هاى نظامى از شعار به میدان عمل درآورند بدون آنکه از گذشته خود چون سارکوزى اظهار پشیمانى کرده و یا عقب نشینى کنند.
آلیومارى در همین ارتباط و در حضور دونالد رامسفلد مى گوید: «ما هر یک هویت خویش را داریم، تمایلات خویش را دنبال و از منافع ملى خویش دفاع مى کنیم، هر چند که این منافع گاه با هم در تعارض مى افتند.»
به گزارش ایرنا در بعد خارجى این سفر به آلیومارى فرصت داده تا وى به حضور و نقش فرانسه درافغانستان و لبنان تاکید کرده و با همتاى آمریکایى خود درباره نقش فعال تر فرانسه در ناتو صحبت کند.
در لبنان، با توجه به عقیم بودن نیروى هوایى این کشور، فرانسه مى خواهد ازاین فرصت استفاده کرده و دفاع هوایى ازاین کشور رابراى خود محفوظ دارد، به ویژه آنکه شیراک نیز تصریح کرده بود که پروازهاى (تجاوزگرانه) اسراییل بر فراز خاک لبنان با روح و متن قطعنامه ۱۷۰۱سازمان ملل منافات دارد.
از آن پس بود که «پلگرینى» فرمانده نیروهاى فرانسه در لبنان با هشدار به اسراییل این پروازها را متجاوزانه خواند و گفت: اگر دیپلماسى نتواند از این پروازها پیشگیرى کند باید به زور براى جلوگیرى از آن متوسل شد.
این موضع گیرى به فرانسه امکان مى دهد تا بار دیگر نقش خود را در دنیاى عرب تجدید کرده و حوزه نفوذ خود را نسبت به تلاش و بلند پروازى هاى آینده آمریکایى ها در خاورمیانه بازسازى کند.
و بالاخره در همین سفر، آلیو مارى توانست بار دیگر بر تفاوت دیدگاه فرانسه با آمریکا در مورد ایران نیز انگشت و تاکید گذارد.
وزیر دفاع فرانسه گفت: اگر ایران در زمینه تعلیق غنى سازى جواب مثبت بدهد، فرانسه وشرکاى این کشور مى توانند در لغو تحریم هاى احتمالى علیه ایران اثر گذار باشند.