انگیزه‌ها و دغدغه‌های اقتصاددانان

 فرشاد مؤمنی / استاد دانشگاه علامه طباطبایی
ارسال نامه اقتصاددانان و استادان دانشگاه های کشور به رییس جمهوری را از زوایای گوناگونی می توان تبیین کرد، اما یکی از مهم ترین عوامل دخیل در نگارش و ارسال این نامه، مساله خطیر بودن شرایطی است که کشور در آن به سر می برد. به تأیید تجربیات جهان و همچنین به استناد تجربیات حاصل از شوک های پیشین اقتصادی، ارزیابی کلی ما این بود که اگر کوچک ترین بی احتیاطی در شرایط شکوفایی درآمدهای نفتی از سوی نظام تخصیصی منابع کشور صورت بگیرد، اقتصاد ایران در معرض فشارهای سنگینی قرار خواهد گرفت. واقعیت این است که از هنگام تقدیم لایحه بودجه سال 85 به مجلس، این نگرانی در سطح گسترده ای در میان همه کسانی که آشنایی مختصری با مبانی علم اقتصاد دارند، پدیدار شد و هر یک از دوستان تلاش کردند به صورت انفرادی این نگرانی ها را منتقل کنند، ولی از آنجا که میزان توجه دولت به این واکنش ها، در حد مناسب نبود، جمع بندی ها اقتصاددانان را به این نتیجه رساند که به صورت دسته جمعی نیز دغدغه های خویش را منعکس کنند، این در حالی بود که در شرایط خطیر این چنینی همراهی ملت و به ویژه نخبگان با دولت، به مثابه یکی از مهم ترین ساز و کارهای شناخته شده برای امکان پذیری غلبه بر چالش های پیش آمده مطرح است.
از این زاویه هم واگویی دغدغه های اقتصاددانان برای عموم مردم امری ضروری به نظر می رسید تا هم به گونهای انتظارات مصرفی مردم تعدیل شود و هم در صورتی که دولت تصمیم به اصلاح جهت گیری های اقتصادی خود گرفت، مردم نیز همراهی کافی با سیاست های جدید از خود نشان دهند و از ره آورد این روش، خسارت های کمتری متوجه اقتصاد ایران شود.
البته نباید فراموش کرد که داشتن نگاه مطلق انگارانه ای و اعتقاد به این پیش فرض که به صرف صدور یک اطلاعیه یک مساله خطیر اقتصادی اجتماعی حل و فصل خواهد شد، ذهنیتی منطقی نیست، اما از سوی دیگر همه دوستان به حقوق ملت در قبال دانشگاه ها وقوف دارند، ملت از دانشگاه ها می خواهند که مانند چشمان ناظر، امین و بی طرف روند ها را مورد توجه قرار دهند و آن ها را با ضوابط و معیارهای امروز مقایسه کنند و در صورت لزوم، هشدارهای ضروری را بهنگام ارایه دهند. بنابراین همه دوستان تلاش کردند در رابطه با حقوقی که ملت نسبت به دانشگاه ها دارند پاسخ مناسبی دهند و این عمل را به عنوان انجام وظیفه ملی که در حد توانایی ها و ظرفیت های دوستان و محذورات موجود، انجام داده اند، در واقع سعی کردیم به اندازه فهم خود در سرنوشت جامعه مشارکت کنیم تا شاید تصمیماتی که اتخاذ می شود، حداقل از وجاهت ملی برخوردار باشد.