خبرگان و بایسته‌های حضور حداکثری(بخش اول)

دکتر حسن رضایی مهر
گروه سیاسی: ثبات هر نظامی، بسته به میزان مقبولیت عمومی و مشارکت حداکثری همسو در عرصه های مختلف آن است و این اصلی است که نسبت به جوامع مختلف جاری و ساری است بدین معنا که هیچ اجتماع بشری نمی تواند خود را از این قاعده مستثنی کند زیرا مشارکت عمومی و عدم آن در قوام نظامات حاکم بر جوامع بشری و زوال آنها، امری بدیهی و غیرقابل انکار است.
آنچه امروزه به عنوان دموکراسی (با مدل های مختلف آن) در جهان مطرح است، فرآیندی است که به منظور جلب آرا و مقبولیت عمومی طراحی گردیده و در پی همگانی کردن حکومتها با عناوین نه چندان تمامی مانند “حکومت مردم بر مردم” است. البته این سوال که آیا دموکراسی با همه آوازه ای که پیدا کرده است، توانسته است شاهد موفقیت هایی در راستای اهداف خود باشد یا خیر؟
بحث دیگری است اما رویکرد مثبت گرایانه دموکراسی (لااقل در حد ادعا) نسبت به جلب مشارکت عمومی و حضور حداکثری آحاد جامعه در حکومت امری غیرقابل انکار است زیرا این مدل نظام سیاسی، حضور آحاد جامعه را منشا استحکام پایه های نظام حاکم بر آنان می داند. البته نیازمندی حکومتها به جذب آرای عمومی همسو چیزی نیست که مختص جوامع دموکراتیک باشد بلکه جوامع غیر دموکرات نیز بر این مهم اذعان دارند و لذا است که حتی حکومت های توتالیتری و دیکتاتوری و... که غالبا منشا تحقق آنها، رضایت عمومی نبوده است، در بقا محتاج جلب مقبولیت حداکثری بوده اند و در راه تحصیل آن می‌کوشیده‌اند.
با حفظ مقدمه یاد شده، آنچه مهم است چگونگی دستیابی به مشارکت عمومی و حضور حداکثری جامعه در لایه های مختلف نظام حاکم بر آنهاست. بدیهی است یکی از راه های کشف مشارکت مردمی و اذعان به حضور آنها در عرصه های مختلف تصمیم گیری، انتخابات است. در فرهنگ سیاسی، انتخابات به فرآیندی اطلاق می شود که از طریق آن کسانی یک یا چند تن نامزد را برای انجام دادن کاری معین بر می گزینند، انتخابات انواع گوناگون دارد.
هر رای دهنده ممکن است فقط به یک نامزد رای بدهد یا به چند نفر (به شرط اینکه چند کرسی نمایندگی وجود داشته باشد) انتخاباتی را که رای دهندگان نمایندگان خود را مستقیما از میان نامزدها انتخاب کنند، انتخابات یک درجه ای می نامند و انتخاباتی که در آن رای دهندگان نخست به کسانی رای دهند که آن کسان نمایندگان اصلی را از میان خود انتخاب کنند، انتخابات دو درجه ای می نامند.(1)
بنابراین غرض اصلی از برگزاری انتخابات باید دستیابی به پشتوانه حداکثری برای نظام حاکم یا نظامی است که بنای حاکمیت دارد از این روی هرگاه مشوب به تقلب و انحراف نگردد، به نحو قابل اعتنایی می تواند نسبت به مقبولیت عمومی رای حداکثری، کاشفیت داشته باشد.          ادامه دارد...