استراتژی جدید آمریکا و بن‌بست در عراق

استراتژی جدید آمریکا در عراق که هفته گذشته توسط جرج بوش اعلام شد ، دارای کدام ویژگی ها و خصوصیات است و چه تاثیر و پیامدی برتحولات عراق خواهد داشت ؟ این پرسشی است که در روزهای اخیر مورد بحث و تحلیل رسانه های جمعی قرار گرفته است.
بوش دربیان استراتژی جدید خود درعراق کوشید مسائل امنیتی عراق را به امنیت ملی آمریکا پیوند بزند. وی گفت: شکست درعراق تهدیدهای امنیتی جدیدی برای آمریکا در برخواهد داشت. رئیس جمهوری آمریکا با تاکید برادامه حضور نظامی درعراق ، چنین حضوری را برای آنچه ، پیروزی درعراق وامنیت مردم آمریکا خواند ، ضروری قلمداد کرد.
این استدلال و ادعای بوش تلاشی برای به وجود آوردن اجماع سیاسی درداخل آمریکا میان دموکراتها و جمهوریخواهان درباره برنامه جدید امنیتی آمریکا در عراق است. درواقع بوش همچنان تنها راه حل بحران عراق را گزینه نظامی می داند و به همین دلیل از تصمیم خود برای اعزام 21 هزار و 500 هزار نیروی جدید به عراق خبر داد . قراراست 17 هزار وپانصد تن ازاین نیروها در بغداد و بقیه نیز دراستان الانبار که به گفته بوش ناامنی ها در آنجا مهار نشده است،مستقر شوند.
اما منتقدان بوش و حتی برخی شخصیت های جمهوریخواه برنامه اعزام نیروی جدید به عراق را زیر سوال برده اند. دموکراتها صریحا” با استراتژی جدید بوش مخالفت کرده اند. درعراق نیز واکنش ها به سخنان بوش انتقادی بوده است . نوری المالکی نخست وزیر عراق اعلام کرد که ما از بوش دستور نمی گیریم.
تحلیلگران ماهیت استراتژی جدید آمریکا درعراق را ادامه اشغال و سلطه در این کشورارزیابی کرده اند ومعتقدند تغییری اساسی در سیاست آمریکا درعراق به وجود نخواهد آمد. بوش در طرح جدید چند هدف سیاسی و امنیتی را درعراق و در سطح منطقه خاورمیانه به منظور پیشبرد برنامه هایش دنبال می کند.به نظر می رسد که آمریکا با ایجاد تفرقه قومی و اختلافات مذهبی در سطح منطقه به دنبال ایجاد دسته بندی جدید است وبرای همراه و همسو کردن کشورهای عربی با سیاست منطقه ای خود ادعا کرده است که شکست سیاست آمریکا درعراق موجب تقویت و تسلط ایران برمنطقه خواهد شد. ازاین دیدگاه استراتژی بوش هدفی جز سلطه برعراق ، کنترل جریان نفت ، تقویت رژیم صهیونیستی ،از بین بردن اسلامگرایی و ایجاد تفرقه مذهبی درسطح منطقه ندارد.همچنین از سخنان بوش این گونه برداشت می شود که فشار بر دولت نوری المالکی برای پذیرش دیدگاههای تحمیلی واشنگتن افزایش خواهد یافت. استقرار نیروهای جدید در بغداد تلاش برای در دست داشتن ابتکارات امنیتی و دخالت مستمر در تصمیم گیریهای سیاسی دربغداد است.
این روند به تضعیف حاکمیت ملی عراق خواهد انجامید . این درحالی است که دولت و مردم عراق انتظار دارند مسئولیت و اداره امور امنیتی عراق به دولت و نیروهای امنیتی عراق واگذار شود. اما رابرت گیتس وزیردفاع آمریکا در تشریح استراتژی بوش گفته است حتی اگراین استراتژی به شکست هم بیانجامد ، نیروهای آمریکایی از عراق خارج نخواهند شد. از طرف دیگر کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا به دولت عراق هشدار داده است که فرصت زیادی برای اجرای تعهداتش ندارد.آمریکا قصد دارد دولت عراق را رودرروی برخی گروههای سیاسی و مذهبی عراق قرار دهد . به علاوه مقامهای آمریکایی می گویند دولت مالکی در برقراری امنیت و پایان دادن به خشونت ها ناتوان است ، اما مالکی گفته است که دولت وی اختیار امنیتی ندارد تا بتواند به سرعت و سهولت برنامه های خود را درمقابله با تروریست ها به اجرا بگذارد.
در استراتژی جدید نیز نشانه ای از تصمیم بوش برای واگذاری مسئولیت های امنیتی به دولت عراق به چشم نمی خورد . به هرحال ، استراتژی جدید آمریکا با هدف تحکیم پایه های سلطه آمریکا بر عراق و منطقه ترسیم شده است. اما روند تحولات عراق و منطقه درچند سال اخیر نشان داده است که برنامه و طرحهای استعمارگرانه بوش در عراق و خاورمیانه به بن بست رسیده است واستراتژی جدید نیز نمی تواند این بن بست را بشکند.