شکست تونی بلر

مهدی مروتی
پس از شکست جمهوریخواهان کاخ سفید در انتخابات اخیر ایالات متحده آمریکا، “جرج واکر بوش” وضعیت بسیار متزلزلی پیدا کرده است. رئیس جمهور آمریکا از اکنون خود را بازنده انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 می داند. “دونالد رامسفلد” وزیر دفاع سابق آمریکا، رایس، چنی و دیگر نومحافظه کاران افراطی نیز نسبت به وضعیت آینده خود بسیار نگران هستند هم اکنون اختیار مجلس نمایندگان ، سنا و نیز فرمانداری ایالات به دست دموکراتهای مخالف بوش پسر افتاده است و همین امر باعث خارج شدن کنترل سیاست داخلی و خارجی کاخ سفید از دستان بوش شده است.
اما آنچه در این مجال اهمیت دارد وضعیت متحد اصلی آمریکا یعنی “تونی بلر” است. به گفته “جوزف ویلسون”، تونی بلر توسط جرج واکر بوش در ابتدای سال 2001 فریب خورد و سپس با چشمانی بسته به تبعیت از سیاستهای نومحافظه کاران پرداخت. بلر نیز همانند بوش توازن در سیاست داخلی و خارجی انگلستان را از دست داد و بدون توجه به آنچه در اطراف می گذرد با چشمانی بسته وارد فضای نظام بین الملل شد. پس از آغاز جنگ عراق، افکار عمومی نظام بین الملل بوش و بلر را یک روح در دو کالبد می پنداشتند. یعنی سیاستهای بلر به اندازه ای با سیاستهای جرج واکر بوش منطبق بود که وی هر نوع حرکت، اقدام یا گفتار خود را بر پایه انتظارات جمهوریخواهان افراطی تنظیم می نمود.
“جک استراو” نیز رابطه اصلی بلر و بوش به شمار می رفت. وزیر امور خارجه سابق انگلستان مجری اصلی پیاده سازی سیاستهای نومحافظه کاران در درون اتحادیه اروپا به شمار می رفت.
در هر صورت “تونی بلر” پس از شکست حزب کارگر در انتخابات شوراهای محلی انگلستان به شدت از سوی اعضای حزب کارگر و افکار عمومی کشورش مورد انتقاد قرار گرفت. نخست وزیر انگلستان پس از شکست حزب کارگر خود را در یک قدمی سقوط مشاهده کرد. حتی از “گوردن براون” به عنوان جانشین احتمالی وی نام برده می شود.
شکست اخیر جمهوریخواهان کاخ سفید در رابطه ای مستقیم شکست تونی بلر را نیز تضمین نمود. نخست وزیر انگلستان که جزء کوچکی از شبکه نومحافظه کاران در خارج از مرزهای آمریکا محسوب می شود هم اکنون شکست خود در نظام بین الملل را قطعی می بیند. بلر که حضور بوش پسر و هم فکران وی را پشتونه ای بزرگ برای ادامه حیات سیاسی خود می دانست، هم اکنون باحقیقت شکست نومحافظه کاران روبه رو شده است. باید اذعان کرد که بلرهیچ گونه بخت و اقبالی جهت بقا در راس معادلات سیاسی لندن ندارد.نخست وزیر انگلستان هم اکنون در موقعیتی بسیار متزلزل قرار دارد. “تونی بلر” در نشستهای مخفیانه حزب کارگر مورد فشار زیادی قرار گرفته است. شکست در انتخابات شهرداری ها و شکست اخیر جمهوریخواهان از دموکرات ها باعث شده است تا برگهای برنده تونی بلر که در ابتدای جنگ عراق به آنها اکتفا می کرد یکی پس از دیگری از بین بروند. در حال حاضر نخست وزیر انگلستان برای دفاع از رفتارهای خود در طول سالهای اخیر هیچ گونه ابزاری در اختیار ندارد.
“تونی بلر” خود را در مصاف با انواع هجمه های برون حزبی و درون حزبی کاملا تنها یافته است. حتی “جک استراو” و دیگر اعضای کابینه وی در ابتدای جنگ عراق نیز در وضعیت به وجود آمده، بهت زاده و سرگردان مانده اند.
در نهایت اینکه شکست بوش، تونی بلر و همفکران آنها در نظام بین الملل جزیی از حقایق تاریخ روابط بین الملل محسوب می شود. مسلما افرادی که براساس خشونت محوری و با رویکردی رئالیستی در فضای جهان امروز به حرکت خود ادامه می دهند در نهایت با نقطه ای به نام شکست مواجه می شوند. دقیقا مانند سرنوشتی که رئیس جمهور آمریکا و نخست وزیر انگلستان تا نیل کامل به آن فاصله ای ندارند.