پاسخ به سوالات(بخش هشتم)

آیت‌الله عبدالنبی نمازی
* تفسیر اصل یکصد و یازده قانون اساسی و حدود آن چیست؟ آیا مجلس خبرگان بدون نظارت مستمر و بازرسی و تنها در صورتی که فقدان شرایط جنبه آشکار به خود بگیرد به تصمیم گیری درباره برکناری رهبری اقدام می کند یا اینکه این مجلس موظف به نظارت مستمر می‌باشد؟
** هر چند از اصل یکصد و یازدهم صحبت شد، لکن اینجا نیز برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید اصل یکصد و یازدهم را ذکر نموده و سپس آن را تفسیر کنیم:
“هرگاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد.”
مفاد و پیام و روح این اصل دربردارنده نکات زیر است:
1- جایگاه رفیع رهبری که عامل اقتدار و عزت امت اسلامی است، باید همواره مورد مراقبت و پاسداری قرار گیرد.
2- مسئولیت پاسداری از منصب رهبری بر عهده فقیهان و اسلام شناسان ملت است.
3- مسئولیت پاسداری از منصب رفیع رهبری باید به کمال دقت و ظرافت و حکمت صورت گیرد که اندک خدشه ای بر منزلت مقام رفیع رهبری وارد نشود و حریم و حرمت آن تضعیف نگردد و موجب شادی و سوء استفاده بیگانگان قرار نگیرد.
4- رهبر در یکی از سه صورت ذیل توسط خبرگان برکنار می شود: الف) از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود؛ ب) یکی از شرایط رهبری مانند فقاهت، مدیریت، شجاعت یا بینش سیاسی اجتماعی از او زائل گردد؛ ج) معلوم شود که از آغاز، فاقد بعضی از شرایط بوده است.
5- تحقق اهداف این اصل مستلزم مراقبت مستمر می‌باشد.
همان طور که اشاره گردید، فلسفه این اصل “حفاظت و پاسداری” و “پیشگیری از عزل رهبری و آسیب پذیری آن در برابر آفات و تهدیدات” است.
با توجه به این محورهای پنج گانه، مجلس خبرگان موظف به نظارت مستمر جهت صیانت از جایگاه رفیع رهبری می‌باشد.