لاریجانی: در انتظار پاسخ 5+1 هستیم

گروه سیاسی: نتیجه اولیه بررسی پاسخ تهران به کشورهای گروه ۱۵ ظاهرا از عدم پذیرش پاسخ ایران از سوی شش کشور مذکور حکایت می کند.چرا که به گفته آنها «پاسخ ایران به بسته پیشنهادی ۱۵ خواست جامعه بین المللی را برآورده نمی کند.» ایران سه شنبه هفته قبل مطابق وعده ای که از پیش داده بود، در آخرین روز مردادماه به مجموعه پیشنهادات سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس، چین، آمریکا و روسیه با فراخواندن سفرایشان در تهران به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به صورت رسمی و مکتوب پاسخ داد.اما حال به نظر می رسد پاسخی که به گفته مقامات تهران پاسخی جامع به مجموعه پیشنهادات ۱۵ است، مورد رضایت آنها قرار نگرفته است. به گزارش مهر به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس دیپلمات های اروپایی اعلام کرده اند که پاسخ ایران به پیشنهاداتی که ۱۶ خرداد از سوی خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی و مسئول ارشد پرونده هسته ای ایران ارائه شده بود، احتمالا به این دلیل که ایران به امکان تعلیق غنی سازی اشاره نکرده است، رد خواهد شد.
به گفته این دیپلمات ها در پاسخ ۲۱ صفحه ای تهران به تعلیق غنی سازی اشاره ای نشده و تمایل برای آغاز گفت وگوها تنها نشانگر یک اشاره مبهم برای گفت وگو در تمام ابعاد برنامه هسته ای ایران است و همین امر موجب خشم شش کشور عضو گروه ۱۵ نسبت به تهران شده است. موضوع تعلیق غنی سازی و توقف کلیه فعالیت های هسته ای ایران همان مسئله ای است که از سوی اروپا به چین، روسیه و به خصوص آمریکا هر چند برای مدتی موقتی به عنوان پیش شرط آغاز مذاکرات مجدد با مقامات تهران تاکنون بارها تکرار شده و البته بارها نیز از سوی ایران رد شده است. مقامات ایران بر این نظرند که برای نشستن پشت میز مذاکرات نباید هیچ گونه پیش شرطی گذاشته شود و این دور تسلسل از ماه ها پیش تاکنون ادامه دارد.شاید از همین رو کشورهای گروه ۱۵ پس از ارائه بسته پیشنهادی شان به ایران در مورد فعالیت های هسته ای در انتظار پاسخی مبنی بر پذیرش تعلیق غنی سازی اورانیوم و توقف کلیه این فعالیت ها از سوی مقام های ارشد پرونده هسته ای ایران بودند. اما پاسخ ۲۱ صفحه ای به تعبیر آنها «طولانی و مبهم ایران» و از سوی دیگر عدم وجود کلمه ای در مورد تعلیق آنها را بر رد پاسخ ایران در آستانه پایان ضرب الاجل شورای امنیت سازمان ملل ۹ شهریور ترغیب کرده است.
رایزنی آمریکا با اعضای شورای امنیت
در این میان شدیدترین موضع گیری از سوی کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا اتخاذ شده است. به گزارش مهر وزارت خارجه آمریکا پس از بررسی پاسخ ایران به بسته پیشنهادی ۱۵ اعلام کرد که تهران نتوانسته نظر جامعه بین المللی را تامین کند. «گونزالو گونزالس» یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در سخنان خود ضمن تاکید بر توقف غنی سازی اورانیوم در ایران همچنین اظهار داشت که قطعنامه ۱۶۹۶ شورای امنیت سازمان ملل متحد به روشنی شرایطی را در مورد برنامه های هسته ای ایران مشخص کرده است. به گزارش مهر به نقل از خبرگزاری رویترز کاخ سفید اگرچه پاسخ ایران را کاملا رد نکرده، در عین حال ضمن بررسی این پاسخ در حال رایزنی نزدیک با دیگر اعضای شورای امنیت درباره اقدام احتمالی بعدی در ارتباط با ایران است. «دانا پرینو» سخنگوی کاخ سفید همچنین اعلام داشته که «ایران پاسخ خود را به عنوان یک پیشنهاد جدی قلمداد می کند و ما نیز آن را بررسی خواهیم کرد.» به گفته او پاسخ تهران شرایطی را که شورای امنیت مبنی بر تعلیق کامل و روشن همه فعالیت های بازفرآوری و غنی سازی تعیین کرده، برآورده نمی کند.
آلمان و فراخوانی جامعه جهانی
آلمان هم مواضعی همسو با آمریکا اتخاذ کرده است. آنگلا مرکل صدراعظم آلمان نیز در گفت وگویی با بیان اینکه پاسخ ایران به گروه ۱۵ رضایتبخش نیست، این موضوع را نیز مورد تاکید قرار داد که ایران هیچ اشاره ای به طرح های خود در مورد تعلیق فعالیت های غنی سازی نکرده است. او سپس ادامه داد که ایران در پاسخ خود یک جمله مهم و سرنوشت ساز را درباره اهداف غنی سازی خود جا انداخته که باید اصلاح شود. به گزارش مهر صدراعظم آلمان گفت: ایران درباره آنچه تعلیق غنی سازی، بازگشت به گفت وگوها و صحبت درباره فرصت ها و امکانات که مورد انتظار ما بود متاسفانه صحبتی نکرده است و در روزهای آینده درخواست خواهیم کرد تا این اتفاق بیفتد.او با اشاره به پاسخ ایران افزود: ما هنوز در حال بررسی آن هستیم اما از چیزهایی که شنیده ام نمی توانم راضی باشم.مرکل که با شبکه N24 گفت وگو می کرد در نخستین اظهارنظر خود درباره پاسخ ایران به پیشنهاد مذکور اظهار داشت: پاسخ ایران به درخواست شورای امنیت مبنی بر پایان دادن به غنی سازی جواب نمی دهد و این مسئله نیازمند بررسی است. همچنین به گزارش ایسنا مرکل جامعه جهانی را به اعمال فشار بر ایران در رابطه با حل مشکل هسته ای ایران فراخواند. این اظهارات پس از گفت وگوی تلفنی مرکل و جورج بوش رئیس جمهوری آمریکا توسط صدراعظم آلمان مطرح شده است.
صحبت زودهنگام در مورد تحریم
اما پس از آلمان و آمریکا مواضع فرانسه و روسیه در خصوص پاسخ تهران به بسته پیشنهادی شان متعادل تر به نظر می رسد. به گزارش مهر فیلیپ دوست بلازی وزیر خارجه فرانسه پاسخ ایران را عاملی مهم برای پرهیز از درگیری ها ذکر کرده است. به گفته او اگرچه پاسخ تهران رضایتبخش نبود، ولی عامل مهمی برای پرهیز از درگیری ها با ایران و جهان اسلام است، چرا که به عقیده وزیر خارجه فرانسه بدترین مسئله افزایش درگیری ها و مواجهه با ایران از یک سو و غرب با ایران و جهان اسلام از سوی دیگر خواهد بود. همچنین به گزارش خبرگزاری فرانسه دوست بلازی گفت که مذاکرات بیشتر با ایران برای تعامل با قدرت های بزرگ جهان به تعلیق فعالیت های هسته ای تهران بستگی دارد. به گزارش ایلنا او افزود: همان طور که همه ما گفته ایم و علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران از آن به خوبی آگاه است، بازگشت به میز مذاکره مشروط به تعلیق فعالیت غنی سازی اورانیوم است. وزیر خارجه فرانسه چنین ادامه داد که دست آنها هنوز باز است، ایرانی ها قوانین بازی را می دانند و نخست باید فعالیت های هسته ای حساس را تعلیق کنند. اظهارنظر مقامات روسی نیز بر این امر استوار است آنها صحبت از هر گونه تحریم در مورد ایران را زودهنگام تلقی می کنند. این جمله به صورت مشترک از سوی «میخائیل کامینین» سخنگوی وزارت خارجه روسیه و «سرگئی ایوانف» وزیر دفاع روسیه عنوان شده است. به گزارش مهر سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت به رغم اینکه مسکو از مشوق ها و قطعنامه شورای امنیت حمایت می کند اما نشانه هایی وجود دارد مبنی بر این که آمریکا احتمالا برای به دست آوردن حمایت دیگران برای تحریم با مشکلاتی روبه رو خواهد شد. کامینین همچنین تصریح کرد که روسیه به همراهی گروه ۱۵ در حال مطالعه و بررسی پاسخ ایران به پیشنهاد است.
به گزارش مهر به نقل از رویترز ایوانف نیز بر این نظر است که نگرانی های بین المللی درباره موضوع هسته ای ایران هیچ حکمی را درباره تحریم ایران در شرایط کنونی نمی دهد و این به مصلحت نیست. او که با تلویزیون NTV روسیه گفت وگو می کرد، افزود: «من نمونه ای در تاریخ جهان سراغ ندارم که تحریم به اهداف خود رسیده باشد و کارایی خود را نشان داده باشد.» معاون نخست وزیر و وزیر دفاع روسیه همچنین خاطرنشان کرد: «به علاوه بر این باورم که مسئله در حال حاضر برای شورای امنیت یا گروه شش ۱۵ برای بررسی هر گونه تمهیدی برای تحریم خیلی جدی نیست. در همین حال سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه و کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا در یک گفت وگوی تلفنی مورد محتوای پاسخ تهران پیشنهادات ۱۵ را مورد بررسی قرار داده اند. چین نیز که در کنار روسیه طی این مدت مواضعی یکسان با روسیه را مبتنی بر عدم تحریم ایران اتخاذ کرده همچنان مذاکره را بهترین گزینه برای حل مسئله هسته ای ایران می داند. به گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری اینترفکس سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: پکن مذاکره را به عنوان گزینه ای مناسب برای حل مشکل هسته ای ایران محسوب می کند. سخنگوی وزارت خارجه چین در بیانیه ای اعلام کرد: پکن دائما از راه های صلح آمیز برای حل مسائل هسته ای ایران حمایت و مذاکره را به عنوان بهترین گزینه محسوب می کند که این امر منعکس کننده منافع همه طرف ها است.
لاریجانی: در انتظار پاسخ ۱۵ هستیم
اما به رغم مواضع کشورهای گروه ۱۵ درباره محتوای پاسخ تهران به بسته پیشنهادیشان علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفت وگو با ایرنا اظهار داشت که ایران با نگاه مثبت به بسته پیشنهادی کشورهای ۱۵ پاسخ داده است. دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: ایران پاسخ خود را با دیدگاه مثبت به بسته پیشنهادی گروه کشورهای ۱۵ در موعد تعیین شده ارائه کرده و به همه محورهای پیشنهادی با نظر حل مسائل پرداخته است. او با اشاره به اینکه نگاه ایران در این پاسخ «رفع دغدغه های طرف مقابل همراه با حفظ حقوق ایران» بوده است، تاکید کرد: آمادگی داریم در مذاکرات جدی و سازنده به تفاهم برسیم. لاریجانی تاکید کرد: همان گونه که قبلا اعلام کردیم از اول شهریور ۲۳اوت آمادگی داریم در مذاکره با طرف مقابل شرکت کنیم و کماکان در انتظار پاسخ گروه کشورهای ۱۵ برای جزییات اجرایی شروع مذاکرات هستیم. لاریجانی در پاسخ به این سئوال که در جوابیه مشروح ایران به چه موضوعاتی پرداخته شده است، گفت: در تمام مسائل مهمی که در بسته پیشنهادی ۱۵ پیشنهاد شده بود، با جدیت و نگاه منصفانه پاسخ داده ایم از جمله در زمینه حقوق و تکالیف ایران در «ان پی تی»، اعتمادسازی و شفاف سازی. دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: علاوه بر این در زمینه همکاری های درازمدت اقتصادی و فنی و امنیت انرژی اروپا با نگاه منطقی و مثبت نظرات ارائه شده است. همچنین در بخشی از پاسخ ایران به موضوع مورد علاقه گروه کشورهای ۱۵ یعنی ترتیبات امنیتی در منطقه نیز توجه شده است.
دستاوردهای هسته ای ایران
و نکته آخر اینکه اگرچه از اظهارات اولیه اعضای گروه ۱۵ عدم پذیرش پاسخ ۲۱ صفحه ای تهران به دلیل نپذیرفتن تعلیق غنی سازی اورانیوم برداشت می شود با این حال مقام های ارشد پرونده هسته ای ایران ظاهرا تصمیم خود را برای ادامه فعالیت های هسته ای صلح آمیز گرفته اند. همچنان که چند روز پیش محمد سعیدی معاون بین الملل سازمان انرژی اتمی از بهره برداری از پروژه آب سنگین خبر داد و غلامحسین الهام سخنگوی دولت نیز در حالی که نهم شهریور مطابق قطعنامه ۱۶۹۶ شورای امنیت سازمان ملل مهلت ایران برای توقف فعالیت های هسته ای به پایان می رسد روز گذشته از پیشرفت ها و دستاوردهایی در عرصه هسته ای خبر داد که به زودی اعلام می شود. در همین حال گفته می شود که محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری امروز در اراک در مورد دستاوردهای جدید هسته ای و پیشرفت های ایران در این زمینه خبر می دهد.