ویژگی‌های انتخابات نهم

دکتر علی مطهری
انتخابات نهم ریاست جمهوری ویژگی‌هایی دارد که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
1- جریان این انتخابات به‌ طور طبیعی و بدون آنکه برنامه‌ریزی شده باشد به ‌گونه‌ای پیش رفت که کاندیدای پیروز مدیون و وامدار هیچ فرد و گروهی حتی سایر کاندیدای اصول‌گرا نیست، در نتیجه در تعیین افراد برای مناصب مختلف از استقلال رأی برخوردار خواهد بود و مسئله‌ای به ‌نام جبران زحمات حامیان که نقطه آغاز انحراف است مطرح نیست. بعد از انتخابات خرداد 76 رئیس‌جمهور منتخب مجبور شد برای تشکر و جبران زحمات حامیان، حدود چهل مشاور از گروه‌های مختلف برای خود منصوب نماید و ساختمان مجهزی به این کار اختصاص یابد و مبلغ هنگفتی هزینه شود در حالی که فایده اندکی بر کار اکثر این مشاوران مترتب بوده است.
2- با تدبیر رهبر انقلاب اسلامی در این انتخابات به گونه‌ای عمل شد تا وزن اجتماعی سیاسی افراد و گروه‌هایی که اصرار بر رفراندوم و تبدیل جمهوری اسلامی به جمهوری داشتند مشخص شود. آنها با وجود مطرح کردن همه افکار و شعارهایشان در رد حکم حکومتی و شورای نگهبان و پوشش اسلامی و غیره، فقط توانستند چهار میلیون رأی کسب کنند. در واقع رفراندوم انجام شد و طرفداران تغییر نظام که متأسفانه به مدد برخی روزنامه‌ها از جمله روزنامه دولت در سال‌های اخیر سروصدای زیادی داشته‌اند شکست سختی خوردند و امید است که دیگر این حرف‌های خود را تکرار نکنند و به سوی نظام اسلامی و مردم بازگردند.
3- در این انتخابات، خصوصاً در دور دوم، از سوی برخی شخصیت‌ها و نهادهای اجتماعی برای مردم تعیین تکلیف شد که به فلان کاندیدا رأی بدهید و این در حالی است که آنها قبلا این روش را محکوم می‌کردند و می‌گفتند مردم نیاز به قیم ندارند و جالب است که مردم نیز اقدام آنها را ناشی از خیرخواهی و مصلحت‌سنجی نمی‌دانستند بلکه ناشی از دشمنی کور با کاندیدای رقیب می‌دانستند به رشادات آنها توجهی نکردند.
4- برخی کاندیداها به خیال جلب آراء بیشتر، در تبلیغات خود از مسیر اسلام خارج شدند، به سؤالات اساسی مانند پوشش اسلامی و در روابط دختر و پسر پاسخ‌های مبهم و متشابه و دوپهلو دادند. فکر می‌کردند اگر از اسلام کمتر سخن بگویند بیشتر رأی می‌آورند. اشتباه آنها در این بود که می‌پنداشتند مظاهر بی‌بندوباری که به یمن تلاش اصلاح‌طلبان در جامعه رخ نموده است نشانه تغییر فکر و راه جامعه است، غافل از اینکه اینها مانند کف روی آب است که نمود دارد و متن جامعه چیز دیگری است.
برخی از کاندیداها تلاش کردند از راه تهییج احساسات و نه از راه تقویت تعقل بر رای مردم خصوصاً جوانان تأثیر بگذارند، در حالی که همواره دم از عقلانیت می‌زنند. برگزاری کنسرت‌های موسیقی با وضع نامناسب از نظر رعایت حدود شرعی و رفتارها و معاشرت‌های غیراسلامی در داخل ستاد یکی از کاندیداها نمونه‌هایی از این تلاش است. نتیجه انتخابات نشان داد که مردم تبلیغات ساده و بی‌پیرایه و عقلانی و اسلامی را بر تبلیغات مجلل و احساسی و غیراسلامی ترجیح می‌دهند.
5- در این انتخابات، برتری مردم‌سالاری اسلامی بر دموکراسی غربی اثبات شد. تعداد شرکت‌کنندگان در این انتخابات از معدل تعداد شرکت‌کنندگان در انتخاب‌هایی که در اروپا و آمریکا انجام می‌شود بالاتر است. علت آن این است که مردم ما شرکت در انتخابات را علاوه بر وظیفه اجتماعی و ملی یک وظیفه شرعی تلقی می‌کنند، لذا پیرمردان و پیرزنان و افراد بیمار نیز حتی‌المقدور به هر زحمتی هست در انتخابات شرکت می‌کنند. در اینجا مردم برای شرکت در انتخابات علاوه بر مسئولیت اجتماعی، مسئولیت الهی نیز احساس می‌کنند و خود را در برابر خالق خویش مسئول می‌دانند و این چیزی است که در جوامع غربی یافت نمی‌شود و مخصوص اجتماعات دینی است.
6- در این انتخابات برخی کاندیداها خصوصاً دو کاندیدای راه‌یافته به دور دوم به شدت تخریب شدند و بدیهی است که این کار با موازین اسلامی سازگار نیست و مصداق استفاده از وسیله نامقدس برای هدف مقدس است و اما درباره آقای دکتر احمدی‌نژاد که اکنون به ریاست‌ جمهوری انتخاب شده‌اند، اگرچه اکثر ایرادها و اتهامات آنقدر سخیف است که ارزش مطرح شدن و پاسخگویی ندارد ولی دفع چند شبهه ضروری است.
یکی از ایرادهایی که به آقای احمدی‌نژاد گرفتند ناتوانی از جمع کردن گروه‌ها و گرایش های مختلف سیاسی در دولت آینده و ایجاد وفاق است. این یک اتهام بیش نیست. همین که از چپ و راست در مقابل ایشان صف‌آرایی کردند، دلیل بر این است که او نه چپ است و نه راست و تعصب گروهی در مشرب وی جایی ندارد. بعلاوه ایشان همواره تاکید کرده‌اند که ملاک، خدمتگزاری و تقوا و تخصص و پایبندی به اهداف انقلاب اسلامی است. قطعاً افرادی با این شرایط از گرایش‌های مختلف سیاسی در دولت وی حضور خواهند داشت.
ایراد دیگری که وارد کردند نداشتن سابقه طولانی مدیریت است. این ایراد ـ نستجیربالله ـ به سیره مدیریت و رهبری پیغمبر اسلام نیز وارد است که در روزهای آخر حیات مبارکش اسامة‌بن زید، جوان هجده ساله را به فرماندهی سپاه اسلام که عازم مرزهای روم بود برگزید و همه را از جمله بزرگان، به اطاعت از او فرمان داد.
ایراد دیگر آن است که گفتند اگر وی رئیس‌جمهور شود آزادی‌های اجتماعی و فرهنگی را محدود خواهد کرد. جواب این است که ملاک برای همه ما عمل به اسلام است. راه‌حل‌ها را اسلام مشخص کرده است. اسلام از یک سو تجسس را در امور مردم نهی کرده و اصل را بر برائت قرار داده است، لذا ما مأمور به تجسس در اعمال و احوال مردم نیستیم، و از سوی دیگر با تجاهر به فسق مخالفت نموده و برای مقابله با آن، وظایف مختلفی به عهده مردم و دولت اسلامی نهاده است که طبعاً وظایف دولت توسط افراد معین آموزش‌دیده و آشنا به مصالح اسلامی و با نرمی و ملاطفت و با هدف انسان‌‌سازی و نه انتقام‌گیری صورت می‌گیرد. مهم این است که ما اصل امر به معروف و نهی از منکر را با بصیرت و آن‌گونه که اسلام خواسته است عمل کنیم که یک راه معتدل و یک اصلاح مستمر برای جامعه و موجب برتری امت اسلامی نسبت به سایر امتهاست. در باب کتاب و فیلم و نمایشنامه نیز معیارهای اسلامی مشخص است. تا آنجا که میدان تفکر و اندیشه است، آزادی محفوظ است اما آنجا که پای آسیب دیدن اخلاق و آرامش روانی جامعه در کار است اسلام محدودیت قائل شده است که هر عقل سلیمی می‌پذیرد. مگر اینکه به راه‌حل‌های اسلامی اعتقاد نداشته باشیم و اسلام را صرفاً رابطه‌ای قلبی میان فرد و خدای او بدانیم. اساساً افراد و گروه‌هایی هستند که چنان از اجرای دستورات و راه‌کارهای اسلامی می‌ترسند که ـ به قول عامیانه ـ جن از بسم‌الله، در حالی که این امر ناشی از شناخت ناقص آنها از اسلام است. عملکرد جناب آقای احمدی‌نژاد در شهرداری تهران نشان می‌دهد که ایشان یک روش معتدل در مسائل فرهنگی و اجتماعی دارند.
ایراد آخری که وارد کردند، آن است که گفتند رئیس‌جمهور باید تجربه کافی داشته باشد تا مسائل مهمی مانند انرژی هسته‌ای را بهتر حل و فصل کند. پاسخ این است که رئیس‌جمهور در این‌گونه مسائل بیشتر نقش سخنگو و اعلام‌‌کننده نظر نظام را دارد و تصمیم را کل نظام اتخاذ می‌کند، بنابراین تجربه او دخالتی در پیشرفت کار ندارد، لذا رئیس‌جمهوری با تجربه کمتر اما با ویژگی‌های برتر دیگر اصلح است.
سخن آخر اینکه از نظر نگارنده همه کاندیداها از روی احساس تکلیف و انجام وظیفه و با تصور اصلح بودن وارد میدان رقابت شدند. در عمل به تکلیف شکست معنی ندارد. از دید الهی همه کاندیداها پیروز شدند چون به تکلیف خود عمل کردند و البته آنها که در جریان تبلیغات خود از موازین اسلامی خارج نشدند، پیروزتر هستند.