قزوین جهانی شد

تفاهمنامه انتخاب قزوین به عنوان شهر نمونه گردشگری شهری در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد امضا شده است.
تفاهمنامه نهایی جهانی شدن گردشگری قزوین را سازمان ملل متحد امضا کرده است و امروز امضای طرف ایرانی پای آن می‌نشیند.
تفاهمنامه انتخاب قزوین به عنوان شهر نمونه گردشگری شهری در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد امضا شده است. حال تنها کافی است که نادر محمدزاده رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگی قزوین آن را امضا کند تا رسمیت یابد. به گفته محمدزاده، این تفاهمنامه از نایروبی محل استقرار برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد به تهران ارسال شده است و او آن را فردا در قزوین امضا می‌کند.
در نیمه نخست آذرماه گروهی از کارشناسان شرکت آیارا که پیشنهادهنده طرح گردشگر شهری بودند به نایروبی سفر کردند و متن تفاهمنامه را با کمک کارشناسان برنامه اسکان بشر نهایی کردند. در همان سفر تصمیم گرفته شد تا به جای مبادله رسمی و سفر طرف ایرانی به نایروبی تفاهمنامه غیابی امضا شود.
به این ترتیب رئیس برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد تفاهمنامه را امضا کرد و ان را برای شرکت آیارا فرستادند تا محمدزاده نیز آن را امضا کند. در سفر کارشناسان شرکت آیارا به نایروبی تاکید شده بود که به زودی کشورهای اروپایی نیز شهری را به عنوان نمونه یا پایلوت به سازمان ملل متحد معرفی کنند.
امسال برای نخستین بار در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد طرحی ارائه شد که در آن گردشگری به عنوان عامل مهم رفاه عمومی مطرح شده است. در این برنامه به گردشگری به عنوان عاملی برای رشد اقتصادی اجتماعی و سطح زندگی مردم در شهرها نگاه شده است.
پیشنهاددهندگان این طرح کارشناسان شرکت پژوهش هنر و معماری آیارا هستند. آنها معتقدند که رواج و رونق گردشگری علاوی بر گردش پول در شهر سبب می‌شود تا پول بیشتری وارد شهر شود و به کمک چرخه اقتصادی آن بیاید. رضا پوروزیری، مدیر شرکت آیارا پیش از این در گفت‌و‌گو با میراث خبر در مورد دلایل ارائه این طرح گفته بود: گردشگری شهری گرایشی جدید در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد است. پیش‌‌تر در این برنامه با دید فیزیکی به مسکن توجه می‌شد اما به تازگی این نگاه تغییر کرده است و هر آن چه در یک فضای شهری سطح زندگی شهروندان را ارتقا می‌دهد در زیر مجموعه این برنامه قرار می‌گیرد.
به عبارتی سطح زندگی مردم افزایش پیدا می‌کند و مردم می‌توانند در فضایی مناسب تعاملات روزمره زندگی خود را داشته باشند و در عین حال از امکانات جانبی رفاهی و تفریحی استفاده کنند. افزایش سطح زندگی مردم هدفی است که برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد از سال 1997 آن را دنبال می‌کند. در این سال زیر مجموعه‌ای با نام بهترین تجربیات Best Prsctices در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد آغاز به کارکرد تا برنامه‌ها و راههای عملی ارتقای زندگی شهری را جمع‌آوری کند. تحت نظارت این برنامه تاکنون بیش از 2 هزار و 150 طرح و راه‌حل اثبات شده در 140 کشور اجرا شده است.
در این برنامه‌ها موقعیت هر منطقه از نظر اقتصادی، اجتماعی و مشکلات محیطی شهرنشینی بررسی شده تا به عنوان الگو برای دیگر نقاط جهان به کار روند. مهمترین خصوصیت این طرح‌ها مردمی و همگامی بودن آنهاست. یعنی برای اجرای این پروژه‌ها از همه ارگان‌ها و سازمان‌هایی که در یک فضای شهری حضور دارند استفاده می‌شود. به این ترتیب با مشارکت همگانی شهر و منطقه به محلی بهتر برای زندگی تبدیل می‌شود. فعالیت‌های این برنامه تاکنون محدود به ترمیم بافت‌های فرسوده شهری حاشینه‌نشینی و مسائلی اینچنینی بود و به قول پوروزیری بیشتر سخت‌افزاری.
اما در چند سال گذشته این نگاه به تدریج تغییر کرده و به مسائلی جانبی‌تر و نرم‌افزاری روی آورده است. به همین دلیل هنگامی که شرکت آیارا که با برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد برنامه‌های زیادی را اجرا کرده طرحی برای یاری گرفتن از گردشگری برای رونق زندگی شهرنشینی ارائه داد، کارشناسان این سازمان از آن استقبال کردند. آیارا نماینده برنامه اسکان سازمان ملل متحد در طرح المپیک شهری است که برای نخستین بار شیراز میزبان آن است. این شرکت برای طرح پیشنهادی خود در استفاده گردشگری برای ایجاد توسعه شهری قزوین را به عنوان پایلوت یا نمونه انتخاب کرد. دلیل آنها هم استعدادهای بالقوه شهر و استان قزوین بود.
هم‌اکنون استان قزوین با یکهزار و 190 اثر ثبت شده ملی رتبه نخست در ایران را دارد.
بناهایی چون قلعه الموت مدرسه و کلیسای رفیع و دروازه آشنستان، مسجد پنجه علی و روستای گازرخان الموت تنها تعداد اندکی از آن‌ها هستند. اما شهر قزوین تنها دو هتل دارد که در مجموع 66 اتاق دارند و می‌توانند برای 166 نفر محل اقامت ایجاد کنند. اما قرار گرفتن قزوین در مسیر دسترسی به جنوب، شمال، شرق و غرب ایران سبب شده تا سالانه 40 میلیون نفر از استان قزوین دیدن کنند.
به این ترتیب قزوین شهری است که با داشتن این قابلیت‌ها هنوز به جایگاه اصلی خود نرسیده است. به همین دلیل آیارا قزوین را به عنوان پایلوت انتخاب کرد. در این طرح سازمان ملل متحد بودجه تحقیقاتی را تامین می‌کند و مسئولیت اجرای این طرح در ایران به عهده سازمان میراث فرهنگی و گردشگری قزوین است و سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف باید برنامه‌های خود را با این سازمان هماهنگ کنند.
اسفندیار رحیم مشایی، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری هم زمانی که جهانی شدن قزوین مطرح شد قول داد که کمیته ویژه تعیین برنامه‌های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای توسعه گردشگری قزوین، نخستین شهر نمونه گردشگری شهری جهان تشکیل می‌شود. به این ترتیب باید امیدوار بود که به زودی تغییرات بزرگی در این شهر تاریخی ایران رخ دهد. تغییراتی که در کمتر از 3 سال (مدت زمانی که سازمان ملل متحد برای اجرای پروژه تعیین کرده است) چهره این شهر را دگرگون می‌کند.