آمریکا، ایران را به مذاکره مستقیم یا حمله تهدید کرد

دولت آمریکا، در گسترش فعالیت تبلیغاتی خود علیه جمهوری اسلامی، از سویی ایران را به حمله نظامی تهدید کرد و از جانب دیگر به مذاکره مستقیم خواند. و این در حالی است که انتشار گزارش ترور رفیق حریری که در آن سوریه متحد استراتژیک ایران مقصر شناخته شده است، تحولات منطقه را وارد مرحله حساس تازه‌ای می‌کند.
خانم کاندولیزا رایس که پس از رایزنی با مقامات اروپایی، به ویژه انگلستان و روسیه به آمریکا برگشته بود، اعلام کرد که دولت بوش در حال بررسی آغاز تماس‌های مستقیم با ایران به عنوان بخشی از تلاش‌های گستره‌تر جهت دست یافتن به همکاری‌های بیشتر از جانب همسایگان عراق برای فرونشاندن ناآرامی‌ها در این کشور است. او گفت: هرگونه تماس احتمالی از این دست ممکن است میان سفارت‌های آمریکا و ایران در بغداد صورت پذیرد. وزیر خارجه آمریکا زلمی خلیل زاد سفیر این کشور در عراق را برای حل مشکلات میان ایران و عراق معرفی کرد. خلیل زاد افغانی تبار بزرگ شده در آمریکاست که نقش مهمی در تحولات افغانستان ایفا کرد و اکنون همین نقش را در رابطه با عراق به عهده گرفته است.
سخنان خانم رایس که بخشی از سیاست دوگانه چماق - عسل است، توسط برخی از محافل در تهران دعوت به مذاکره تعبیر شد. روزنامه اعتماد چاپ تهران، این سخنان را صرفنظر کردن از سیاست چماق آمریکایی دانست و نوشت: ناظران مسائل بین‌المللی معتقدند که تغییر موضع وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا در قبال ایران، نتیجه واقع‌گرایی واشنگتن است.
اما از سوی دیگر، این روزنامه که در سرمقاله شماره شنبه خود همچنین خبر از قطعی بودن عدم ارسال پرونده ایران به شورای امنیت می‌داد، واکنش حمیدرضا آصفی به سخنان رایس را هم منعکس کرد، مبنی بر اینکه: چنین چیزی در دستور کار دولت ایران قرار ندارد. رییس کمیسیون امنیت مجلس هم به این روزنامه گفت: سخنان رایس حتی قابل شنیدن هم نیست. این روزنامه نزدیک به جناح راست اصلاح‌ طلبان، نوشت: علت بی‌تمایلی تهران در شرایط کنونی جهت انجام مذاکره مستقیم با واشنگتن، به خاطر سایه افکندن پرونده هسته‌ای بر سایر مسائل سیاست خارجی است. چنانچه تهران در شرایط عادی به سر می‌برد این امکان وجود داشت که پاسخ دیگری به دعوت ایالات متحده آمریکا بدهد.
خانم رایس که در نشست کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، دعوت ضمنی از ایران برای مذاکره را مطرح کرده بود، از امکان حمله نظامی هم سخن راند. او گفت: "فکر نمی‌کنم رییس جمهور هیچ یک از گزینه‌هایش را کنار بگذارد که از جمله آنها به‌کارگیری نیروی نظامی است." وزیر خارجه آمریکا در عین حال خواستار "تغییر رفتار ایران و سوریه" شد و گفت: "تلاش ما این است که رفتار این دو کشور را از راه‌های سیاسی تغییر دهیم، اما از من درباره راه‌های استراتژیک دیگر در این ارتباط سوال نکنید. من وارد بحث درباره راه‌های دیگری که ممکن است رییس جمهور اتخاذ کند نمی‌توانم بشوم. آمریکا همان مدل افغانستان را که موفق بوده است، پیش خواهد برد." در پی سخنان وزیر خارجه آمریکا، دو تن از محققان طرح‌های استراتژیک و نظامی آمریکا طرحی به کاخ سفید دادند که در این جمله خلاصه می‌شود: "مقابله با اتمی شدن ایران، آسان‌تر از مقابله با ایران اتمی است." در همین حال موسسه "اینترپرایز" به رهبری مایکل لدین به کاخ سفید توصیه کرد: "به در اقلیت بودن فارس‌ها در ایران و حمایت از قومیت‌ها توجه کنید." ناظران سیاسی گزارش ترور "رفیق حریری" را از مهمترین حوادث روزهای اخیر در این زنجیره می‌دانند. این گزارش که به درخواست سازمان ملل و زیر نظر دبیرکل تهیه می‌شود، به صراحت مقامات کنونی سوریه و برخی از مقامات سیاسی - امنیتی سابق لبنان را به شرکت در قتل رفیق حریری متهم می‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران، بسیار با احتیاط با این گزارش برخورد کرد. و علی‌اکبر محتشمی‌پور آن را "سناریوی آمریکا و صهیونیست‌ها" خواند. به گفته ناظران: "اعلام نتیجه این گزارش قدم دیگری برای اجرای طرح خاورمیانه بزرگ است. دامنه تحولاتی که از لبنان و با خروج سوریه از این کشور آغاز شد، اکنون به حاکمیت سوریه رسیده است. تسلیم مقامات سوریه به سیاست خاورمیانه بزرگ و یا تغییر آنها، راه را برای اقدامات بعدی هموار خواهد کرد".
به گزارش بی‌بی‌سی، بلافاصله بعد از انتشار گزارش ترور رفیق حریری، جرج دبلیو بوش درخواست نشست فوری شورای امنیت در ارتباط با بررسی نقش سوریه را مطرح کرد. جک استراو، وزیر خارجه انگلستان هم این موضع را مورد تایید قرار داد. آیا ایران با درک شرایط حساس منطقه، برای مذاکره با آمریکا اقدام خواهد کرد یا منتظر چیزی خواهد ماند که خانم رایس آن را "مدل افغانستان" نامیده است؟