همه گزارشها از وقوع یک تحول شگفتیساز در پهنه سیاسی عراق حکایت دارد.
تحولی که بر پایه اراده مردم عراق نقش بسته است. قاطبه ناظرانی که برای گزارش واقعه انتخابات در بغداد حضور یافتهاند میزان مشارکت و استقبال عراقیها از انتخابات این کشور را ناباورانه و فراتر از تصورات میخوانند.
مقامهای ارشد انتخاباتی این کشور تعداد شرکتکنندگان را بین 10 تا 11 میلیون نفر ارزیابی میکنند. آمار 11 میلیون نفری رأی دهنده حضور مردم در انتخابات را به حدود 70 درصد خواهد رساند.
حضور گسترده اقوام و نحلههای اپوزیسیون باعث شد انتخابات عراق به نام آزادترین انتخابات جهان عرب زینت بگیرد.
اکنون همگان از 24 آذر به عنوان روزی تاریخی و دوران ساز در حیات مردم عراق یاد میکنند. همه جریانها از سکولارها تا مذهبیون به استقبال این رویداد رفتهاند و از آمریکاییها و انگلیسیها گرفته تا ایرانیها در انتظار نتایج شیرین خیزش پنجشنبه مردم عراق هستند.
محافل روشنفکری خوشحال است از این که صندوقهای سپید رأی آخرین ضربه را به تابوت رادیکالیسم وارد خواهد کرد و این رویداد ماشین بیرحم خشونت را زمینگیر خواهد کرد.
رهبران سیاسی جهان در پس این انتخابات مهم بسیار امید دارند که شورشی که از زمان سرنگونی صدام در آوریل 2003 در این کشور برپا شده است پایان یابد و راه را برای خروج نیروهای خارجی به رهبری آمریکا هموار سازد.
دولتهای غربی احساس وجد میکنند از این که توانستهاند در اوج ناامنی و خشونت پروسه انتخابات را پیش ببرند و راه ایجاد دولت جدید را هموار سازند.
چنان که "جرج بوش" رییس جمهوری آمریکا گفت که این گام مهمی به سوی دستیابی به اهدافمان که داشتن یک عراق دموکراتیک به عنوان کشوری که قادر باشد خود را نگاه دارد و از خود دفاع کند میباشد.
و بالاخره همسایگان عراق به ویژه در تهران در افق آرای مردم اینجا پایان عصر بعثیسم و تولد عراق جدید را انتظار میکشند.
اما سوال جدی عموم افراد بالاخص ایرانیها در انتخابات شگفتیساز عراق این است که چه اتفاقی قرار است فردای این انتخابات رخ دهد و اساساً چه عواملی باعث شد انتخابات پنجشنبه به رویدادی فراتر از دو انتخابات قبلی تبدیل شود؟
شرکت قریب 11 میلیون مردم داوطلب در پای صندوقهای رأی یکی از رموز متفاوت بودن این انتخابات است.
این رقم بزرگ یک واقعیت مهم را برای ناظران آشکار ساخت که انتخابات مجلس توانسته از سد تحریم گروهها و طوایف اپوزیسیون عراق بگذرد.
بزرگترین توفیق انتخابات اخیر در فراگیری آن نهفته است. هیچ چیزی در وضعیت بحرانی عراق به پای این آرمان نمیرسد که جنگجویان سلاح خشونت بر زمین نهند و گروههای قومی و مذهبی اختلاف خویش را در پای صندوق رأی حل و فصل کنند.
یک از این روست که پس از دو سال نزاع و خونریزی و در شرایطی که همه راهکارها برای غلبه بردی خشونت در عراق ناکام مانده بود فقط انتخابات آزاد و مشارکت داوطلبانه مردم میتوانست گره از کار فروبسته دولتسازی در این سرزمین بگشاید.
انتخابات 24 آذر کاری را به انجام رساند که آمریکا- اروپا- سازمان ملل قریب دو سال از تحقق آن عاجز بودند و آن چیزی نبود جز کشاندن خیلی گروههای قومی و مذهبی و شنبه نظامی به پای رقابت مسالمتآمیز سیاسی.
گروههایی که طی دو سال پس از سقوط صدام از پیوستن به پروسه صلح و دموکراسی در عراق امتناع کرده بودند و با مخالفتشان شکافی خونین در صحنه سیاسی عراق پدید آورده بودند. شگفتی روز پنجشنبه آنگاه رخ نمود که مردم زخمی و خسته از نزاع و جنگ به سوی صندوقهای رأی هجوم آوردند و شگفتی بزرگتر آنجا بود که مناطق و اقوام ناراضی پدیده مشارکت در انتخابات را یک واجب دینی و سیاسی خواندند.
روز پنجشنبه گروههایی پای انتخابات آمدند که درست بیست روز قبل از آن حتی پادرمیایی شیوخ و بزرگان عرب در اجلاس قاهره نیز نتوانسته بود آنها را به آشتی و تفاهم راضی کند مناطق فلوجه و انبان آخرین کانونهای ستیز سیاسی بود که روز 24 آذر با صندوقهای رأی فتح گردید مناطقی که تا کنون هر تلاشی برای سازی با گلوله و انفجار پاسخ دادهاند.
گزارشها حاکی از آن است که در منطقه غربی انبار محل اغلب شورشهای عراق برآورد میکنند که بین 85 تا 95 درصد از مردم مشارکت کرده باشند. در شهر فلوجه یک مرکز سابق فعالیت شورشی مردم به طور گسترده آراء خود را به صندوق انداختند.
و کمیسیون انتخابات پیشبینی کرده که حضور مردم در استان رمادی بین 70 تا 80 درصد باشد.
هر چند برآوردهای اولیه ناظران از پیشی گرفتن لیست ائتلافی شیعیان حکایت دارد اما بدون تردید پیروز اصلی این میدان نه یک گروه و جناح بلکه یک تفکر و اندیشه است اندیشه دموکراسی که بر بال اراده 11 میلیون مردم خسته از استبداد و خشونت پیش رفته است در یک تلقی خوشبینانه باید همصدا با رجال دموکرات عراق گفت که امروز زمان پیروزی دموکراسی در عراق است زیرا بیشترین تعداد ممکن از فرزندان ملت عراق در این انتخابات شرکت میکنند.
چنان که "ابراهیم جعفری" بعد از دادن رأی گفت: "پیروزی هر یک از گروهها در قالب فرآیند مردمسالاری رخ میدهد.
انتخابات تنها ملاک ممکن و موجود ما و دنیای آزاد برای سنجش آرزوها و خواستههای یک ملت خاموش بود. بر همین مبنا را 24 آذر عراقیها ارزش بالای در ترازوی دموکراسی پیدا میکند.
چون حضور گسترده مردم عراق در این انتخابات مبین امیدواری آنان به آینده کشور خود است.
مردم عراق در حالی که به پای صندوقهای رأی رفتند که کابوس احتمال هدف انفجار قرار گرفتن دهی آْنها را ترک نکرد.
ظاهراً قضیه این است که اکثریت پارلمانی نصیب کسی میشود که 138 کرسی پارلمالن را از بین 230 کرسی استانها کسب کند. در انتخابات مجلس نمایندگان عراق هفت هزار و 655 نامزد در قالب 19 فهرست ائتلافی و 730 حزب و شخصیت مستقل رقابت کردند. مجلس نمایندگان عراق 275 کرسی دارد که 230 کرسی به تناسب جمعیت در بین 18 استان این کشور تقسیم شده و و 45 کرسی دیگر متعلق به احزاب ملی است. اما با پراکندگی که بر لیست گروهها حاکم است انتظار میرود مجلس آینده عراق مجلسی با آرایش فراکسیونی باشد چنان که یک تحلیلگر عراقی گفته است: برای ارزیابی نحوه ائتلافها و جناحبندیها (درون پارلمان) زود است اما ائتلافی بودن دولت آینده تردیدناپذیر است.
ایجاد یک دولت اصلی پیشبرد بازسازی و بوجود آمدن ثبات در عراق زمان زیادی میبرد اما قرار گرفتن عراق در مسیر مردمسالاری بر روی تمامی منطقه خاورمیانه بازتاب بزرگی خواهد داشت.
با وجود این همه چیز درباره فردای دموکراسی نوپا و دستاوردهای انتخابات 24 آذر عراق بستگی به اراده و تصمیم رجال سیاسی عراق به ویژه رفتار بازندگان و برندگان این عرصه دارد.
مجلس مولود رأی 24 آذر با هر ترکیبی که خواهد داشت نماد و نهاد دموکراسی در عراق خواهد بود.
اگر دو انتخابات پیشین عراق مأموریت ایجاد دولت موقت را بر عهده داشتند سومین گام ملت عراق تکلیف نظام سیاسی آینده را روشن خواهد کرد.
همه طوایف و جناحهای درون و بیرون عراق از ارزشها و مخاطراتی که رأی 24 آذر در پایهریزی حاکمیت آینده عراق دارد باخبر هستند.
این روز میتواند نقطه پرش به دوران ثبات و همزیستی باشد و در عین حال در صورت عدم درک درست رهبران احزاب و یا دخالتهای بازیگران بینالمللی به چالشی تازه در مسیر زندگی سیاسی آنها تبدیل شود.