حنیف غفاری
"فیدل کاسترو" رهبر کوبا در دیدار با "مورالس" رییس جمهور منتخب بولیوی نقشه جهان را در حال دگرگونی دانست. مورالس در نخستین دیدار برون مرزی خود به سوی کوبا رفته بود تا به واشنگتن نشان دهد وحدت "لاپاز" و "هاوانا" در دوران قدرت وی عمق بیشتری پیدا خواهد کرد.
دگرگونی در نقشه جهان امروز را میتوان از ابعاد سرعت و شکل مورد بررسی و تحلیل قرار داد. واقعیت این امر این است که فارغ از نظریات رئالیستی یا ایدهآلیستی مطرح شده در سده قبل، قرن بیست و یکم و گذار بشریت به هزاره سوم بسیاری از ملزومات و ابزارها را در راستای چنین تغییر گستردهای فراهم ساخته است. در این زمینه میتوان به وضعیت کنونی آمریکای لاتین اشاره کرد: تشکیل مثلث بولیوی ـ کوبا ـ ونزوئلا که پس از قدرت یافتن مورالس صورت پذیرفته است. مسلما باعث دگرگونی معادلات آمریکای جنوبی در طی چند سال آینده خواهد شد.
"فیدل کاسترو" رهبر 79 ساله کوبا در حالی سخن از تغییر نقشه جهان بر زبان رانده است که شواهد لازم و کافی در این خصوص را میتوان در بستر آمریکای جنوبی یافت. کاراکاس با استفاده از قدرت نفت، هاوانا با استناد به نیم قرن تجربه ایستادگی در برابر واشنگتن و هم اکنون "لاپاز" با بهرهگیری از نیروهای تازه نفس از نسل جدید ضدامپریالیستهای بولیوی به مصاف سیاستهای واشنگتن آمدهاند.
مسلما با گذشت عنصر زمان و پررنگتر شدن اضلاع و رئوس این مثلث ترسیم شده کشورهای آمریکای جنوبی به سمت و سوی تبعیت از این تروئیکا خواهند رفت. هم اکنون زمینه پیوستگی به این مثلت اتحاد در کشورهایی مانند "برزیل" ، "آرژانتین" ، "پاراگوئه" و "شیلی" وجود دارد. از سوی دیگر هواداران نوپای افرادی مانند "چهگوارا" ، "سیمون بولیوار" و "ساندینو" که در سرتاسر آمریکای لاتین پراکندهاند در جست و جوی پایگاهی قوی در جهت ابراز انزجار خود نسبت به سیاستهای ایالات متحده آمریکا هستند. در آیندهای نه چندان دور و با جمع شدن تمامی این تواناییها در قالب یک قدرت واحد در آمریکای لاتین سدی محکم و نفوذناپذیر در برابر سیاستهای واشنگتن تشکیل خواهد شد که زمامداران کاخ سفید اعم از جمهوریخواهان یا دموکراتها را به زانو درخواهد آورد.
نقشه آمریکای لاتین به سود سوسیالیستها تغییر خواهد یافت و در این میان اقدامات آمریکا د مقابل افرادی مانند چاوز، کاسترو و مورالس سودی نخواهد داشت. باید اذعان کرد که جلوههایی از مقاومت کاسترو در برابر سیاستهای آمریکا و نیز اقدامات چاوز در قرن جدید در روندی آرام ولی قابل مشاهده خود را نشان دادهاند. گویا نسل جدید آمریکای لاتین حامل پیامهایی رسا و محکم در قبال امپریالیسم نوین خواهد بود.