ایران نیازمند دکترین جدید منطقه‌ای

تحولات اخیر سوریه بر رفتار کشورهای همسایه
حسن محمدی - با توجه به مواضع حزب‌الله در کابینه لبنان و نقش احتمالی ایران در این مساله و سخنان اخیر عبدالحلیم خدام و اتفاقاتی که در سوریه رخ داده موجب شده است که فضای جدیدی در منطقه ایجاد شود و ایران به عنوان مهمترین بازیگر سیاسی در منطقه باید نقش فعال‌تری ایفا کند در واقع دکترین جدید ایران در نحوه برخورد با مسائل داخلی و خارجی را در آینده نزدیکتر باید شاهد باشیم. چندی پیش روزنامه المستقبل لبنان که در مالکیت خانواده حریری و حزب حاکم بر لبنان است به نقل از آنچه آنها را منابع دیپلماتیک و سیاسی در بیروت خواند ادعا کرد که ارتباط تنگاتنگی بین عملکرد حزب‌الله در مورد پرونده‌های داخلی و مواضع ایران که از طریق محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور ایران علیه اسرائیل و غرب و بخصوص در زمینه پرونده اتمی اعلام می‌شود وجود دارد.
به زعم این نویسنده که کابینه مورد حمایتش در لبنان به دلیل تحریم وزرای امل و حزب‌الله اکنون به سوی انزوا و حتی فروپاشی پیش می‌رود، با وجود آن‌که رهبران حزب‌الله سعی کردند به مواضع خود ویژگی‌های داخلی ببخشند. اما برخی از دیپلمات‌های غربی پیگیر امور لبنان خواهان بررسی پیش‌زمینه‌ها ریشه‌ها و ابعاد استراتژیک عملکرد حزب‌الله در چارچوب رویارویی حاکم بر منطقه هستند و بخصوص در این چارچوب باید هم‌پیمانی سوری. ایرانی هم که از نیروهای مقاومت در لبنان و فلسطین حمایت می‌کند مدنظر قرار گیرد.
در بخش دیگری از این مقاله آمده است بر ناظرانی که مسائل ایران را پگیری می‌کنند پوشیده نیست که دستیابی محمود احمدی‌نژاد به کرسی ریاست جمهوری یک حادثه سیاسی یا انتخاباتی عادی در روند ایران و موقعیت سیاسی و استراتژیک آن نیست. زیرا انتخاب احمدی‌نژاد را باید تحولی مهم در عملکرد ایران در قبال بسیاری از مسائل اساسی چه در بعد داخلی و چه خارجی دانست. از دید برخی از ناظران امور ایران انتخاب احمدی‌نژاد به معنای بازنگری در نگرش انقلاب نسبت به نقش ایران و بازگشت به برخی از ویژگی‌هایی که در دو دهه گذشته محسوب می‌شود. این در حالی است که این رویکرد طی چند سال گذشته با توجه به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی رو به افول نهاده بود. مدت کوتاهی از انتخاب احمدی‌نژاد نمی‌گذشت که وی مواضع و سخنان خود در مورد مسایل مختلف داخلی و خارجی را آغاز کرد. تا خبر از دکترین جدید ایران بدهد. این دکترین را باید در سطوح مختلفی همچون پرونده اتمی وضعیت در عراق مساله فلسطین هم‌پیمانی با سوریه و حتی در سطح کمتری در مسائل فرهنگی و اقتصاد داخلی هم مشاهده کرد.
سخنان احمدی‌نژاد در مورد برچیدن اسرائیل از صحنه روزگار و کوره‌های آدم‌سوزی یهودیان و نیز درخواست برای انتقال اسرائیل به اروپا برخی از ویژگی‌های مواضعی است که در دهه هشتاد هم به آن پرداخته شده بود. در بخش دیگری از این مقاله آمده است: تاکید در هم پیمانی ایران و سوریه حمایت ایران از مواضع بشار اسد در مقابله با فشارهای بین‌المللی استقبال از "خالد مشعل" رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس و اعلام حمایت وی از ایران در مقابله با اسرائیل تمامی این تحولات نشانگر تغییرات بنیادینی در نوع نگرش ایران است که بر نقاط قوت عدیده‌ای استوار شده و در این چارچوب هر نوع عقب‌نشینی را در مذاکرات هسته‌ای رد و سعی دارد بار دیگر ابتکار عمل را تمامی پرونده‌های داغ خود با آمریکا و اروپا در اختیار بگیرد. برخی از منابع آگاه ایرانی در این رابطه می‌گویند: ایران برگ‌های برنده عدیده‌ای دارد که می‌تواند در صورت لزوم از آنها استفاده کند، برگ‌های برنده‌ای که از افغانستان آغاز و پس از گذر از عراق به لبنان و فلسطین می‌رسند. همچنین توان نظامی پیشرفته ایران را هم نباید فراموش کرد که می‌تواند اوضاع منطقه را در صورت وقوع رویارویی با آمریکا، اسرائیل دچار تزلزل کند. از سوی دیگر سخنان اخیر عبدالحلیم خدام که حدود 30 سال دست راست حاکمیت سوریه محسوب می‌شد نیز در راستای تحولات منطقه تاثیرگذار بوده و به نظر می‌رسد دستگاه دیپلماسی ایران باید با مهارت کامل علاوه بر این‌که خود را از درگیری‌های درونی سوریه و اختلافات این کشور با لبنان مبدل می‌کند، به گونه‌ای پدرانه و با نقش فعال در منطقه به حل و فصل آن بپردازد.
عبدالحلیم خدام آخرین تیر ترکش مخالفان اسد
"عمران الزعبی" استاد حقوق بین‌الملل در دانشگاه دمشق گفت: ادعای "عبدالحلیم خدام" معاون سابق رییس جمهوری سوریه در مورد "بشار اسد" رییس جمهوری سوریه فاقد وجاهت قانونی است.
عبدالحلیم" خدام جمعه شب در مصاحبه با شبکه ماهواره‌ای العربیه ادعا کرد، که از زبان اسد "رفیق الحریری و سرلشکر "غازی کنعان" شنید که اسد به الحریری گفته بود که اگر با تمدید ریاست جمهوری "امیل لحود" موافقت نکند، او را له خواهد کرد.
رفیق الحریری، نخست‌وزیر پیشین لبنان که مخالف "تمدید دوره ریاست جمهوری لحد بود بهمن ماه گذشته در انفجاری در بیروت ترور شد و "دتلف ملیس رییس کمیته بین‌المللی تحقیق سوریه را به دست داشتن در این جنایت متهم ساخت.
عمران الزعبی در ادامه افزود: اظهارات خدام از منظر قانون کوچکترین تاثیری بر روند تحقیقات مربوط به پرونده ترور الحریری ندارد. وی تصریح کرد: دو تن از شاهدان خدام (رفیق الحریری و غازی کنعان) زنده نیستند و نفر سوم نیز بشار اسد است. ادعای خدام قابل اثبات نیست. به عقیده الزعبی اظهارات خدام در مورد ترور الحریری "حاوی اطلاعات و نکات جدیدی نیست و نمی‌تواند هیچ اتهامی را متوجه سوریه سازد. معاون سابق رییس جمهوری سوریه در مصاحبه با العربیه نظام سیاسی سوریه را بشدت مورد انتقاد قرار داد و گفت که دمشق در لبنان اشتباهات زیادی مرتکب شد.
مروان الزعبی در این باره گفت: به نظر می‌رسد خدام در این برهه خاص با هماهنگی جناح "سعدالدین الحریری" چنین سخنانی را بر زبان رانده است. زیرا آنان تمامی ابزار خود را برای فشار بر سوریه از دست داده‌اند.
وی افزود: عبدالحلیم خدام آخرین تیر در ترکش سعدالدین الحریری است. "ولید جنبلاط" از رهبران دروزی‌های لبنان و از دشمنان سرسخت سوریه، دو روز پیش گفته بود که حقایق مهمی در روزهای آتی برملا خواهد شد. به نظر می‌رسد منظور او اظهارات خدام بود. الزعبی فاش ساخت که سخنان خدام پیش از آن‌که در رسانه‌ها منتشر شود، در اختیار دتلف ملیس، رییس کمیته بین‌المللی تحقیق قرار گرفته بود. وی متذکر شد: اظهارات خدام مورد توجه ملیس قرار گرفت زیرا با مفاد ادعاهای مندرج در گزارش‌های او هماهنگی دارد. این بدین معنا است که "شاهد ‌‌X" همان عبدالحلیم خدام است. مجلس خلق سوریه در جلسه دیروز خوخد مصاحبه خدام با العربیه را مورد بررسی قرار داد "و نمایندگان یکپارچه خواستار محاکمه او به اتهام خیانت به میهن شدند. بر همین اساس "محمد الابرش رییس مجلس سوریه از "احمد الغفری" وزیر دادگستری سوریه خواستار انجام اقدامات لازم برای محاکمه خدام شد.
حزب‌الله لبنان حمایت از سوریه را متوقف کند
ولید جنبلاط از حزب‌الله لبنان خواست تا حمایت از حکومت سوریه را متوقف کند.
ولید جنبلاط رئیس فراکسیون، «دیدار دموکراتیک» در پارلمان لبنان در واکنش به اظهارات عبدالحلیم خدام معاون سابق رئیس جمهوری سوریه گفت: یکی از ارکان حکومت سوریه میان حکومت و میهن، یک گزینه را انتخاب کرد. روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن گزارش داد: جنبلاط در واکنش به انتقادات شدید خدام از حکومت سوریه تصریح کرد هنگامی که حکومت سوریه به بن‌بست رسید اقدام به قتل مروان حماده سپس قتل رفیق حریری و سلسله‌ای از اقدامات جنایتکارانه را در حق جبران توینی تا جرج حاوی و سمیر قیصر اجرا کرد. عبدالحلیم خدام به وضوح در مقابل جهانیان به حکومت سوریه «نه» و به حقیقت «آری» گفت. جنبلاط که از برجسته‌ترین چهره‌ای ضد سوری کنونی لبنان است افزود: سلسله اقدامات خشونت‌آمیز و کشتارها ادامه می‌یابد، اما ما پایدار خواهیم ماند. وی ادامه داد:‌ نظام حکومتی سوریه هنگامی که به بن‌بست می‌رسد، به کشتار رو می‌آورد اما ملت لبنان از آنها قوی‌تر است. از افرادی که هنوز تروریسم سوریه را محکوم نکرده‌اند، می‌خواهیم که به ما بپیوندند. می‌خواهیم هیچ روابطی جز رابطه حسن همجواری با سوریه وجود نداشته باشد. جنبلاط خطاب به جنبش مقاومت حزب‌الله نیز گفت: زمان آن فرارسیده است که دفاع از حکومت تروریستی سوریه را متوقف کنید.
اخراج رسمی عبدالحلیم خدام از حزب بعث سوریه
حزب بعث سوریه، عبدالحلیم خدام معاون سابق اسد را به علت سخنانی که علیه دولت سوریه و رئیس جمهوری این کشور ایراد کرد، از این حزب اخراج کرد. به گزارش فرانسه، حزب بعث سوریه با بیان اینکه سخنان جعلی و ساختگی عبدالحلیم خدام شانه خالی کردن آشکار ازآداب و رسوم و ارزش‌های ملی و قومی سوریه است، تصمیم به طرد وی از حزب بعث این کشور گرفت. در این بیانیه آمده است: عبدالحلیم خدام به حزب بعث، وطن و امت خیانت کرده است و رهبری حزب تصمیم‌گرفت، وی را از این حزب به علت خیانتش به حزب بعث و وطن طرد کند. رهبری حزب بعث تاکید کرد: خدام گام خیانت‌طلبانه‌ای را برگزیده تا به کسانی که در تلاش برای متهم کردن سوریه در ترور رفیق حریری نخست‌وزیر اسبق لبنان هستند، تهمت بزند.