پویایی وزارت نفت در گرو چیست؟

گروه اقتصادی
سیدعلی موسوی قمی
عاقبت مجلس شورای اسلامی به گزینه چهارم رئیس‌جمهور رأی اعتماد داد، حساسیت بحق نمایندگان مجلس به خاطر ویژگی‌ها و اهمیت خاص این وزارتخانه بود.
صنعت نفت در کشور ما از جایگاه ویژه برخوردار است و در این حوزه پراهمیت بهر‌ه‌گیری و استفاده از منابع و نیروی انسانی کارآمد لایق و شایسته لازم است و امروزه می‌توانیم از تواناییها، نوآوری‌ها و خلاقیت نیروی انسانی در این صنعت بهره ببریم و به اهداف چشم‌انداز 20 ساله ایران جامه عمل بپوشانیم، در این چشم‌انداز به تمرکز بر فعالیت‌های شرکت‌های نفت و گاز و پتروشیمی کوچک‌تر و کارآمد و مدیریت پروژه‌ای با محوریت شرکت ملی نفت ایران برای در دست گرفتن بازارهای فراملی و گسترش فعالیت‌های توسعه و تحقیق و فناوری‌های نوظهور احتیاج داریم و تجدیدنظر و بررسی عملکرد مدیریت باید به نحوی باشد که نیروهای متخصص در این صنعت را شناسایی نموده و اهرم‌های تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی را به آنها بدهد تا کشور از ورود سیستم‌ها و ماشین‌آلات صنعتی مخصوص این بخش بی‌نیاز باشد.
چندی پیش یکی از صنعت‌گران کشور پیش من درد و دل می‌کرد و می‌گفت که سیستم و دستگاهی را به وجود آورده که می‌تواند گوگرد را گرانول نموده، تا آماده مصرف برای صنایع داخل و صادرات کشور باشد و با بخش صنعت نفت و گار مکاتبات و رایزنی‌های مختلفی انجام داده و برای اینکه بتواند دستگاه‌های خود را در سیستم صنعت نفت و گاز به بهره‌برداری برساند پیشنهادهایی که به نفع صنعت نفت و گاز و پتروشیمی باشد ارائه داده ولی مدیران تاکنون هیچ توجهی به این موضوع نکردند و در حال حاضر ما شاهد هستیم که در خانگیران گوگردهایی در تناژ بالا انباشته شده و نه تنها به فروش نمی‌رود بلکه باعث آلودگی زیادی در منطقه شده است که هم زیان مادی دارد و هم آلودگی هوا، البته در جاهای دیگر هم همین اتفاق‌های مشابه می‌اُ‌فتد و حال چرا مدیران مرتبط با موضوع اهمیتی به این مسأله نمی‌دهند تاکنون مشخص نشده است، اُمیدواریم که وزیر جدید با دیدگاه‌های ویژه‌ای که دارند به این صنعت‌گران ارزشمند عنایت بیشتری داشته باشد تا برای کشور ارزآوری به وجود آورد.
نیروهای باتجربه در وزارت نفت و شاخه‌های مرتبط با صنعت نفت توان بالایی برای پیشبرد این صنعت دارند ولی به دلیل سوء ‌مدیریت‌ها از علم و تجربه آنها به خوبی استفاده نشده است. وزیر جدید در وزارت نفت هم در مصاحبه‌های خودش تکیه به این مساله داشته است که ما باید از نیروهای انسانی چه در حوزه صنعت نفت و چه بیرون از آن در بخش خصوصی استفاده کنیم و همچنین اظهار داشتند که در فازهای جدید پارس جنوبی نیاز به پیمانکارهای مناسبی دارند که علاقه‌مند هستند که از نیروهای داخلی استفاده کنند یقیناً ایشان با راهکارهای صحیح و برنامه‌ریزی تدوین شده به این مسأله مهم توجه خواهند داشت که این صنعت عظیم تکیه‌گاه اقتصاد ایران است و با فناوری و اطلاعات روز می‌توان در این صنعت تحولی بزرگ به وجود آورد و جناب وزیر با سوابقی که در امر مدیریت و تجربه کاری که دارند اُمید است این تحول را به وجود آورند و برای ایجاد این تحول، سرمایه‌گذاری در امر پژوهش و تحقیق به خاطر تولید و دستیابی به فناوری و اطلاعات روز امری مهم محسوب می‌شود، به طور مثال می‌توان گفت کشور ژاپن که اصولاً یک کشور نفت‌خیز نیست از نفت بیش از دو هزار فرآورده نفتی و مشتقات بدست می‌آورد ولی حال ما که کشور نفت‌خیز هستیم در صنعت نفت‌مان چند فرآورده تولید می‌شود؟!
صنعت نفت و گاز احتیاج مبرم به یک تغییر نگرش دارد تا بتواند هدف‌های بلندمدت و میان‌مدت خود را پیگیری نماید و این تغییر نگرش از سطح ملی باید به سطح منطقه‌ای و بین‌المللی ارتقا پیدا کند، در بخش بالا دستی و پایین‌دستی خلاء‌هایی وجود دارد که تاکنون به آن توجهی نشده است، چون موقعیت ژئوپلتیک کشور این امر مهم را می‌طلبد، چون کشورهای پیشرفته نفت خام ما را می‌خرند و بعد از پالایش به صورت‌های مختلف در پروسه‌های گوناگون مواد بدست آمده را به چندین برابر قیمت به ما می‌فروشند و حال اگر قیمت نفت خام به بشکه‌ای 100 دلار هم برسد برای ما توجیه اقتصادی ندارد و این مطلب اضطرار سرمایه‌گذاری در بخش پژوهش را می‌طلبد.
با توجه به اینکه بخش خصوصی و سرمایه‌گذار خارجی رغبت زیادی برای همکاری و وارد شدند به صنعت نفت و گاز و پتروشیمی را دارد شایسته است آقای وزیر با در نظر گرفتن این پتانسیل‌ها و علاقه شدیدشان در این صنعت فرصت‌سازی به وجود آورد و اجازه دهد که بخش خصوصی در ساخت پالایشگاه‌های جدید و امکان به وجود آمدن سیستم‌های تبدیلی در اطراف پالایشگاه‌های موجود بخش خصوصی با کمک سرمایه‌گذار خارجی فعال شود چون در بخش پایین‌دستی این صنعت می‌توان در اطراف پالایشگاه‌ها سیستم‌هایی ایجاد کرد که فرآورده‌های جدید را به بازار بدهند که هم برای این صنعت و هم برای بخش خصوصی بسیار سود‌آور است و با توجه به اینکه کشور ما به عنوان ناظر در سازمان تجارت جهانی پذیرفته شده است و بسترسازی‌ها و آمادگی‌هایی در کشور به وجود آمده تا ما بتوانیم در سازمان تجارت جهانی فعال شویم باید ابتکارات و نوآوری‌های نوینی را انجام دهیم، چون مولفه‌های صنعت نفت در دنیا مشخص است و ما می‌توانیم با امر پژوهش و با استفاده از تجربه دیگر کشورهای پیشرفته در این صنعت این امکان را به وجود آوریم به همین دلیل مسئولیت آقای وزیر خیلی سنگین است و اُمیدواریم با مدیریت مدبرانه ایشان در این صنعت تحولات بزرگی رخ دهد تا وعده آقای رئیس‌جمهور که به مردم داده است که پول نفت را بر سر سفره مردم می‌آورد تحقق پیدا کند.