سوریه در مقابل یک چالش جدی

یوسف محسن‌زاده
مقامات سوریه در حال حاضر در قبال یک چالش اساسی و نفس‌گیر قرار گرفتند که عبور از آن، می‌تواند رژیم سیاسی حاکم بر این کشور را با سرفصل تازه‌ای از موجودیت خود مواجه سازد و در غیر این صورت، می‌توان گفت دمشق با مشکلات سخت و دشواری مواجه خواهد شد که رویارویی با آنها، چندان به سادگی صورت نخواهد گرفت. برای توضیح این مطلب باید گفت واشنگتن مصمم است به عنوان بخشی از طرح‌های خود برای حل و فصل مشکل خاورمیانه و پایان بخشیدن به بحران فلسطین، با رژیم سوریه که حاضر به ترک خواسته‌های خود در مورد عقب‌نشینی اسراییل از بلندی‌های جولان، نیست، برخورد کند. بویژه اینکه سوریه، تنها کشور باقیمانده از کشورهای خط مقدم جبهه علیه اسراییل محسوب می‌شود که حاضر به صرفنظر کردن از خواسته‌های خود و عقد قرارداد صلح با اسراییل نمی‌باشد. بدیهی است از نظر واشنگتن، استقرار یک رژیم سیاسی جدید در دمشق، می‌تواند این مشکل را حل کرده و به صلحی یاری خواهد رساند که مقبول اسراییلی‌ها خواهد بود. در این راستا، بزرگنمایی ترور رفیق حریری در دستور کار جدی آمریکا و هم‌پیمانان غربی آن قرار گرفت و در این راستا، رژیم اسراییل کمک‌های فراوانی برای محقق شدن فاز برخورد با سوریه، به عمل آورد. در فاز اول، از سوریه درخواست شد که لبنان عقب‌نشینی کند که این امر، از خوف تکرار سناریوی عراق، انجام گردید و در فاز دوم، آمریکا از طریق سازمان ملل به تشکیل کمیته تحقق درباره ترور رفیق حریری اقدام کرد که یافته‌های آن، سران رژیم سوریه را متهم به دخالت در ترور نخست وزیر اسبق لبنان کرده است. این نتایج، با اینکه ناقص بوده و بر مبنای تصمیم سازمان ملل، می‌بایستی جهت ارایه تحقیقات تا یک ماه دیگر کار میلیس تداوم یابد، با اینحال، این نتایج، مبنای یک تصمیم فوری آمریکا و هم‌پیمانان آن جهت دعوت شورای امنیت برای انعقاد اجلاس اضطراری با حضور وزرای خارجه 15 عضو دایم این کشور قرار گرفت که تصمیمات آن، برای سوری‌ها بسیار مهم خواهد بود. هر چند روسیه و چین اعلام کردند که قضاوت در مورد سوریه زود هنگام بوده و باید به انتظار یافته‌های اصلی کمیته تحقیق نشست که قرار است پس از اتمام فاز دوم تحقیقات خود در دسامبر سالجاری مسیحی، منتشر شود، با این حال فشار آمریکا و فرانسه و انگلیس برای تحمل تحریم‌ها علیه سوریه جهت واداشتن آن به تحویل مقامات عالیرتبه نظامی و امنیتی مظنون به مشارکت در قتل حریری، فوق‌العاده زیاد است. حال باید این نکته نیز اضافه گردد چنانچه مشارکت برخی از مقامات سوری در قتل حریری اثبات گردد، باید آن را بعنوان سنگین‌ترین اشتباه سیاسی و امنیتی این رژیم از بدو تاسیس موجودیت آن تا حال حاضر، تلقی کرد. حریری، به عنوان فردی که دارای ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی است، جزو مهره‌های اصلی عربستان در لبنان بوده و بدیهی است که مقامات ریاض، کارگردان اصلی اتفاقاتی هستند که هدف آن، به دادگاه کشاندن قاتلان حریری می‌باشد. از اینرو، مقامات اصلی سوریه باید در مورد مرحله‌ای بیاندیشند که سازمان ملل و شورای امنیت به دلیل همین عملکرد سوال برانگیز، قرار است فضای سیاسی و اجتماعی سوریه را در آن وارد نمایند. مرحله‌ای که گمان نمی‌رود سوری‌ها قادر به تحمل آن باشند.