نگاهی به کنفرانس بحرین

یوسف محسن‌زاده
از اوایل هفته جاری کنفرانس مهمی در شهر منامه پایتخت بحرین برگزار گردید که در آن علاوه بر وزرای خارجه 8 کشور صنعتی، بیش از 20 وزیر خارجه از کشورهای دیگر، شرکت کرده بودند. رایس وزیر خارجه آمریکا بعد از شرکت در این کنفرانس، بطور پیش‌بینی نشده‌ای، رهسپار عراق گردید و با جعفری نخست‌وزیر و طالبانی و بارزانی رئیس‌جمهوری عراق و رئیس فدراسیون خود مختار کردستان عراق دیدار و گفت‌وگو کرد. این کنفرانس تحت عنوان آینده دموکراسی برگزار گردید و گفته می‌شود از نمایندگان کشورمان نیز برای حضور در آن دعوت شده بودند. اما موضعگیری درست و صحیح وزارت خارجه در عدم مشارکت در این کنفرانس، نقش بسزایی در عدم دستیابی شرکت‌کنندگان به یک توافق در زمینه نگرش آنان نسبت به مقوله دموکراسی و چگونگی پیاده‌سازی آن در کشورهای جهان سوم و بویژه خاورمیانه، ایفا کرده است. شرکت‌کنندگان در این اجلاس، به همین دلیل، نتوانستند درباره متن یک قطعنامه پایانی به توافق برسند. اما جالب‌ترین مقوله‌ای که شرکت‌کنندگان به آن دست یافتند این است که دموکراسی قابل تحمیل نیست اما دیکتاتوری، تحمیل می‌شود! واقعیت این است این کنفرانس بمنزله یک نماد از تلاش‌های بیکران آمریکا و دنیای غرب برای برقراری نظم سیاسی دلخواه در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود. شاید بتوان گفت برگزاری اینگونه کنفرانس‌ها که بعنوان زمینه‌سازی برای استقرار دموکراسی‌های مورد نظر آمریکا به شمار می‌رود بخش‌های غیر علنی «نقشه راه» و یا طرح کلان آمریکا برای ایجاد سازش در خاورمیانه را تشکیل می‌دهد. جالب اینکه اکثر کشورهای مدعی،‌ بویژه از منطقه خاورمیانه، دارای رژیم‌های سیاسی وابسته به واشنگتن بوده و اکثراً بصورت موروثی و مستبدانه به حیات خود ادامه می‌دهند و بعلاوه نه فقط دارای پارلمانی منتخب نیستند بلکه برای سالهای متمادی، عملکرد آنان در زمینه حقوق بشر بسیار منفی بوده است. اما بدلیل قرار گرفتن در چتر حمایتی آمریکا و متحدانش، هیچگاه مورد بازخواست قرار نگرفتند. بدیهی است اینگونه رژیم‌ها حتی در حال حاضر، مخاطب آمریکا برای استقرار دموکراسی نیستند.
بدلیل اینکه ورزیدن بادهای دموکراسی حتی از نوع آمریکایی‌اش، می‌تواند تاج و تخت این رژیم را بلرزاند و به بروز درخواست‌های مردمی جهت سهیم شدن در حاکمیت سیاسی خواهد انجامید که به هیچوجه مورد پسند حاکمان مقتدر و مستبد این رژیمها نخواهد بود. از سوی‌ دیگر، بر خلاف آنچه که آمریکا و متحدانش در مورد تحمیلی نبودن دموکراسی‌ها ادعا می‌کنند، اکنون در دو کشور عراق و افغانستان، دموکراسی تحمیلی واشنگتن که از طریق تجاوز نظامی و حاکمیت سرنیزه‌ها بدست آمده است، تحمیل شده است. به همین دلیل دموکراسی‌ها در این دو کشور دارای صبغه وارداتی بوده و زمانی می‌توان به مردمی بودن اینگونه دموکراسی‌ها پی برد که مردم از دل و جان، رای به استقرار دموکراسی داده باشند. این امر هم زمانی محقق می‌شود که آمریکایی‌ها دست از حمایت‌های پیدا و پنهان از رژیم‌های قبلی حاکم بر این کشورها شسته و اجازه می‌داد که مردم، سرنوشت خویش را با دست خود تعیین می‌کردند. از طرفی،‌ مخاطب اصلی کنفرانس بحرین، حکومت‌های مردمی بویژه ایران اسلامی است. در واقع آمریکایی‌ها با اتخاذ ژست‌های عوام فریبانه و دموکراسی‌خواهانه، درصددند در مقولاتی نظیر حقوق بشر به ایران فشار بیاورند. البته برای جنایتکارانی که وقایع تأسف برانگیزی در ابوغریب عراق و گوانتانامو ایجاد کردند، وقاحت‌آمیز نیست که لبخند خدشه‌آمیزی جهت فریب ملت‌های منطقه بر لب آورده و از طریق تکان دادن پرچم فریب‌آمیز دموکراسی، خود را در شمار طرفداران آن جا بزنند!