تأملی بردیدار طالبانی از تهران

قاسم غفوری
از زمان اشغال عراق تاکنون، ایران از جمله کشورهای منطقه‌ای بوده که با تاکید بر دو اصل حفظ وحدت و یکپارچگی و واگذاری امور کشور به مردم عراق، روابط خود را با آن حفظ و از هیچ‌گونه اقدام انسان دوستانه‌ای فروگذار نکرده است. در طی دو سال اخیر و از زمان تشکیل دولت موقت در عراق، مقامات این کشور دیدارهای بسیاری از ایران داشته‌اند. در ادامه این روابط جلال طالبانی، رئیس‌جمهور عراق دیروز وارد ایران شد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که چندی پیش ابراهیم جعفری (نخست‌وزیر) و موفق‌الربیعی مشاور امنیت ملی در ایران حضور یافتند.
با توجه به روابط دو کشور و جایگاهی که آنها برای یکدیگر قائلند و تحولات منطقه این دیدار از چند بعد حائز اهمیت است.
1 ـ طالبانی در حالی در ایران حضور می‌یابد که پیش از آن، کنفرانس وفاق ملی در قاهره برگزار گردید و شرکت‌کنندگان بر حفظ عراق و تلاش برای برقراری امنیت در آن تاکید نمودند. لذا یکی از اهداف این دیدار را می‌توان رایزنی برای تحقق اهداف اجلاس دانست (با توجه به جایگاهی که ایران در میان گروههای عراقی برخوردار است و می‌تواند نقشی موثر در ایجاد وحدت داشته باشد).
2 ـ از آغاز اشغال عراق، مقامات آمریکایی همواره ایران را به دخالت در امور داخلی عراق و بعضا هم‌پیمانی با گروههای معارضی همچون القاعده متهم کرده‌اند. (هر چند مقامات عراقی این اتهامات را در و بر عملکرد مثبت ایران تاکید کرده‌اند). بر این اساس طالبانی با دیدار از ایران خط بطلانی بر اتهامات واهی اشغالگران و برخی مقامات عراقی کشیده است.
3 ـ عملکرد دولتمردان عراق در طی هفته‌های اخیر که شامل دیدار مقامات ارشد از کشورهای اروپایی و منطقه‌ای بوده است، بیانگر رویکرد آنها به پایان دادن به سلطه اشغالگران بر دستگاه‌های تصمیم‌گیری بویژه در بعد سیاست خارجی است. لذا حضور طالبانی در ایران را باید گامی دیگر در راه تحقق این مهم ارزیابی نمود.
4 ـ دو کشور ایران و عراق از جمله قربانیان تروریسم می‌باشند که به طور جداگانه برای مقابله با آن فعالیتهای گسترده‌ای داشته‌اند که در شرایط کنونی زمینه برای اجرای طرح‌های مشترک، بیش از پیش فراهم گردیده است.
5 ـ ایران تجربیات ارزنده‌ای در برگزاری منظم و بدون حاشیه انتخابات دارد که سبب گردیده تا بسیاری از کشورها، ایران را الگویی مناسب برای انتخابات خود بدانند. در این چارچوب مقامات عراقی برای بهره‌گیری از این تجربیات پیش از برگزاری انتخابات، رایزنی‌هایی با تهران داشته‌اند، که در انتخابات پارلمانی سال گذشته و قانون‌گذاری به وضوح این امر مشهود بود.
6 ـ تحولات منطقه‌ای سبب شده تا تهران و بغداد، دغدغه‌های مشترکی در این حوزه داشته باشند که عملیاتهای تروریستی صورت گرفته در منطقه، تحولات سوریه، لبنان، سرزمین‌هی اشغالی از مهمترین آنها می‌باشند و هماهنگی تدابیر و واکنشها می‌تواند نقش مهم در حل این مسائل داشته باشد.
در نهایت با توجه به جو حاکم بر منطقه بویژه مشکلاتی که اشغالگران برای عراق بوجود آورده‌اند و تلاش ملت عراق برای پایان دادن به این زیاده‌خواهی‌ها، دیدار مقامات ارشد عراقی از جمله طالبانی از ایران را باید از یک سو شکست توطئه‌های اشغالگران برای جداسازی ایران و عراق و از سوی دیگر رویکردی برای ایجاد اتحادیه‌های منطقه‌ای جهت حل بحران‌های منطقه دانست که حاصل آن می‌تواند خروج اشغالگران از عراق و منطقه باشد. البته باید به این امر توجه داشت که آمریکا و متحدان آن با آگاهی از این ؟؟، تلاش گسترده‌ای را برای خدشه‌دار ساختن و بعضا تیره کردن این روابط مبذول داشته‌اند که نمونه آشکار آن تکرار اتهامات واهی و بی‌اساسی در زمینه دخالت ایران در امور عراق و کمک به رشد تروریسم در این کشور است که همواره از سوی مقامات ارشد بغداد از جمله طالبانی و جعفری مردود و غیرقابل پذیرش اعلام شده است.