* آقای منتجبنیا، غالب نظرسنجیهای رسمی و غیر رسمی که درست تا ساعاتی پیش از برگزاری نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری منتشر میشدند، حکایت دیگری متمایز با آنچه نتیجه این انتخابات شد را نشان میدادند، شما این تغییر و تحولات ناگهانی را چطور ارزیابی میکنید؟
** پیشبینیها و نظرسنجیهایی که شما به آنها اشاره میفرمایید، بر اساس عوامل و پدیدههای اجتماعی کشور انجام گرفته بود. یعنی بر اساس این پیشبینیها به طور طبیعی، پیروز این انتخابات باید فرد دیگری میبود. لیکن چون ارادهای پشت بعضی جریانات وجود داشت، جریانی غیر عادی دخالت کرد و نتیجه چیز دیگری شد. وقتی میگویم جریانی غیر عادی، منظور معجزه یا دست امام زمان نیست، بلکه مراد از این گفته، دخالتهایی خارج از چهارچوب قانونی بود. به همین دلیل نتیجه چیزی بر خلاف پیشبینی صاحبنظران از کار درآمد.
* آیا این امر غیر منتظره بود؟
** غیر منتظره نبود. در هر انتخاباتی اگر تصمیمی گرفته شود و جمعی ملزم به رأی دادن به کاندیدایی خاص شوند، نتیجه جز این نمیشود. باید به این نکته توجه کرد که رأی نیاوردن کاندیداهایی که به نظر میآمد شانس بیشتری دارند، به معنای عدم اقبال آنها نیست. به دلیل دخالتهای سازمان یافته غیر قانونی این اتفاق روی داد. تخریبهایی هم که صورت گرفت نقش عمدهای داشت.
* شما از معدود فعالین شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز هستید، که پس از خروج آقای کروبی از مجمع با ایشان در حزب اعتماد ملیشان همراه شدید. خیلیها معتقدند متضرر بزرگ مکانیزم فراقانونی که شما به آن اشاره کردید، شخص آقای کروبی بود.
** بله، آقای کروبی ضمن اینکه خود را در این ماجرا مظلوم میدانند، معتقدند حقی ضایع شده است و اگر طبق قانون و عدالت رفتار میشد، قطعاً ایشان برنده این انتخابات بودند. همانطور که آقای هاشمی هم چنین عقیدهای دارند. اما وقتی مسئولان نظام، بنا را بر این گذاشتند که انتخابات اخیر را با همه اما و اگرهای آن بپذیرند، و نتیجه را اعلام کنند، پیگیری آقایان نتیجهای جز ایجاد اختلال در نظام و اذهان مردم نخواهد داشت، چه چارهای وجود دارد.
* شما از چاره میگویید، آیا پیگیری جدی در این مورد صورت گرفت؟
** بله، اما وقتی بنا آنگونه گذاشته شده بود، پیگیری بیشتر، هیچ نتیجهای نمیداد.
* ممکن بود در حال حاضر نتیجه عینی به دست ندهد، اما آیا برای ثبت در تاریخ لازم نبود؟
** به اندازه ثبت در تاریخ اعتراض شد. نامههای آقای کروبی به رهبری در تاریخ جمهوری اسلامی کمنظیر بود. اعتراضات آقای هاشمی هم تا حدی همینطور بود. اما هیچ نتیجهای ندادند.
* کنارهگیری آقای کروبی از دبیر کلی مجمع روحانیون را به رغم مخالفتهای زیادی که از سوی همراهان فکری ایشان صورت گرفت، چگونه ارزیابی میکنید؟
** کنارهگیری ایشان موجب تأسف و تأثر عمیق ماست. ما این مساله را اقدام مبارکی نمیدانیم. این کار به زیان مجمع و مردم تمام شد. ایشان از تشکیلاتی که هفده سال برای آن رنج و زحمت کشیدند کنارهگیری کردند. کنارهگیری ایشان عمل درستی نبود، اما ایشان انجام دادند.
* اما ایشان همچنان عضو مجمع هستند؟
** امیدواریم ایشان به عنوان عضو همچنان در مجمع حضور داشته باشند.
* بعد از کنارهگیری ایشان چه تحولات عمدهای در مجمع اتفاق افتاد؟
** دو اقدام مبارک صورت گرفت. یکی پذیرفتن مسئولیت شورا توسط آقای خاتمی بود. دیگر، پذیرش دبیر کلی مجمع توسط آقای موسوی خوئینیها بود. اینها هر دو از چهرههای اصیل و ریشهدار انقلاب هستند.
* آیا از پرده به در آمدن دوباره آقای خوئینیها در این مقطع معنای خاصی دارد؟
** حضور هر سه این افراد، آقای خاتمی، کروبی و خوئینیها در این مقطع مهم است. زیرا ما معتقدیم در شرایط کنونی، دین اسلام و تشیع در یک چالش بزرگ گرفتار شده است. روندی که آیندهای سیاه را برای این دین جهانشمول ترسیم میکند. همه این آقایان دغدغه مبارزه با جریان متحجرانه را دارند و میخواهند که برای تنویر افکار عمومی فعالیت کنند.
* در همین رابطه بسیاری از همفکران شما، بارها به جان گرفتن دوباره انجمن حجتیه در تحولات اخیر کشور اشاره کردهاند.
** به هر حال انجمن حجتیه یکی از جریانهای فکری ارتجاعی کهنه کشور ماست و امام با ضربههایی که به این جریان فکری زدند، آن را تا چندین سال بایکوت کردند. اما متأسفانه ما شاهد جان گرفتن دوباره جریان حجتیه در سالهای اخیر هستیم. اخیراً این جریان آشکارا مشغول خودنمایی است.
دین ما در وضعیت خطرناکی قرار گرفته است و آن مواجهه با پدیده تحجر و واپسگرایی است. اندیشههای مرتجعانه، اخیرا بیش از گذشته رشد کردهاند و تا حدی هم خود را به مرکز قدرت و ثروت نزدیک کردهاند.
* آیا به کار بردن مکرر واژه "دولت اسلامی" به جای "جمهوری اسلامی" در بسیاری از حرفها و نوشتههای جریان پیروز انتخابات اخیر را میتوان در همین جهت ارزیابی کرد؟
** بله، کلاً به کار بردن "حکومت اسلامی" در مقابل "جمهوری اسلامی" و "دولت اسلامی" به جای "دولت جمهوری اسلامی" را نمیتوان اشتباهی یا تصادفی تلقی کرد. یک اندیشه دینی مشخص پشت همه این اقدامات است.
* مشخصا چه اندیشهای؟
** همان اندیشهای که رسماً اعلام کرده، دولت ما بیست و هفت سال اسلامی نبوده است! به تدریج در کشور ما اندیشههایی مشغول حاکم شدن است که مخالف اندیشه امام و رهبری تا به امروز است.
* شما در حزب اعتماد ملی در کنار آقای کروبی حضور دارید. با توجه به سابقه مشهور حضور احزاب در جمهوری اسلامی، واقعاً فکر میکنید چقدر یک حزب سیاسی میتواند نقشی نسبتاً جدی در ساختارهای حقیقی و حقوقی موجود بازی کند؟
** ما میخواهیم برای اولین بار در جمهوری اسلامی حزبی مردمی و فراگیر به وجود بیاوریم. نه حزب حکومتی و وابسته به قدرت. نوعا احزاب ما تا به حال همگی به حکومت وابسته بودهاند. هیچ کدام حزب فراگیر نبودند. ما میخواهیم همه نیروها را دربر بگیریم. نقاد حکومت باشیم و به آن وابسته نباشیم.
* حزب مشارکت هم از این حرفها خیلی زد و همچنان میزند. شما عملاً چه برنامهای برای اجرایی شدن نسبی این تصمیمات دارید؟
** ما هم اکنون مشغول کار روی اساسنامه و مرامنامه هستیم. آقای کروبی در جلساتی نیروهای ستادی را توجیه کردند. هیأت موسس حزب اعتماد ملی که مرکب از چهارده نفر هستند کار خود را آغاز کردهاند. هم مجوز فعالیت حزبی از کمیسیون ماده ده احزاب گرفتند و هم مجوز پروانه برای سه نشریه. هنوز بحثها ادامه دارد. نتایج اعلام میشود.
* حزب آقای کروبی، با نیروهای سیاسی لائیک و سکولار کشور چه تعاملی خواهد داشت؟
** بعید میدانم چنین تعاملی اتفاق بیفتد. چون یکی از شرایط حزب ما رعایت کردن یک سلسله اصول و مبانی فکری مشخص است. ما حزب بدون مرز نیستیم. مبنا و اصول ما قانون اساسی، نظام جمهوری اسلامی و افکار و اندیشههای امام خمینی است. با انتشار خبر تأسیس تلویزیون "صبا" توسط آقای کروبی با کارگزاری بهروز افخمی در لندن، برخی از نیروهای جناح راست اسلامی، به خصوص، مدیر مسئول روزنامه کیهان و یک عضو ارشد حزب موتلفه اسلامی، واکنش تندی نسبت به این خبر نشان دادند. با این حساب، گمان میکنید این اقدامات آقای کروبی چه دورنمایی داشته باشد؟
آقای شریعتمداری و دیگران نظر خود را دادهاند. قطعاً کاری که آقای کروبی آغاز کرده در چهارچوبهای قانونی است. این آقایانی که انتقاد میکنند، هیچ یک سابقه آقای کروبی در نظام را ندارند و هیچ کدام از آقای کروبی برای نظام دلسوزتر نیستند. آقای کروبی قطعاً با در نظر گرفتن تمام ملاحظات این کار را شروع کردهاند. این برخورد آقایان، قصاص قبل از جنایت است.