همه منتظر پیشنهاد احمدی‌نژاد هستند

* آقای یزدی به عقیده شما آیا آقای احمدی‌نژاد موفق می‌شود پیشنهاد جدید ایران دایر بر وارد کردن هند و چین و روسیه و آفریقای جنوبی در مذاکرات اتمی را به پیش برد؟
** بستگی به این دارد که محتوای پیشنهاد چه باشد.
چنانچه طرح تازه‌ای داشته باشند و آن را روسها یا چینی‌ها پذیرفته باشند احتمال داده می‌شود که بتوانند آنها را درگیر کنند. البته در صورت ارجاع پرونده به شورای امنیت هم، کشورهایی مثل هند نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند.
* به نظر شما که اصولا آقای احمدی‌نژاد تا چه اندازه می‌توانند در دید و بازدیدهای خود در نیویورک اعتماد و احترام محافل و شخصیت‌های دولتی را جلب کنند؟
** تردیدهای جدی وجود دارد چون هم خود ایشان در این زمینه‌ها کاملا تازه کار هستند و هم تیمی را که برده‌اند هیچ سابقه ندارند. اگرچه برخی از آنها در وزارت خارجه سابقه دارند اما همان هم نشان می‌دهد که به احتمال زیاد نخواهند توانست در این ماموریت دیپلماتیک موفقیت چندانی کسب کنند. اصولا تیمی که ایشان همراه برده‌اند خیلی بحث‌برانگیز است.
* اما مگر دفعات قبلی که روسای جمهور ایران می‌رفتند چه کسانی را به همراه داشتند
** ببینید ما وزیر خارجه‌ای را که همراه آقای خاتمی به سازمان ملل رفت یا کسی که نماینده ایران در سازمان ملل بود را با کسانی که همراه آقای احمدی‌نژاد هستند مقایسه می‌کنیم. آقای دکتر خرازی علاوه بر این که در آمریکا بوده و دکترایش را از آمریکا گرفته و کمابیش به انگلیسی تسلط دارد، جامعه آمریکایی را تقریبا می‌شناسد، آقای ‌نژادحسینیان آمریکا بوده، آقای ظریف آمریکا بوده، اینها جو بین‌المللی را کمابیش می‌توانسته‌اند بفهمند.
خود آقای خاتمی سالها در آلمان بوده و با ادبیات و فرهنگ و ذهنیت مردم اروپایی آشنایی داشته و به چند زبان آشنا یا مسلط بودند. هیچکدام از اینها در مورد آقای احمدی‌نژاد و تیمش صدق نمی‌کند.
* آقای احمدی‌نژاد می‌خواهند در مورد صلح و حقوق بشر و مقابله با تروریسم در مجمع عمومی سازمان ملل حرف بزنند. فکر می‌کنید طرح این مباحث با چه واکنش‌هایی توام خواهد بود؟
** گوش جهانیان از این نوع سخنرانی‌های پرخطابه پر است و کشورهای زیادی هستند که بدون اینکه حقوق بشر را در کشور خود رعایت کنند چنین شعارهایی می‌دهند، دنیا این را نمی‌پذیرد.
دنیا آنچه برایش مهم است اینست که خواه ایران یا آمریکا یا اسراییل در چارچوب بیانیه جهانی حقوق بشر و منشور سازمان ملل و تعهدات بین‌المللی عمل کنند.
* به نظر شما در شرایط موجود آمریکا یا اروپا از فرصت به دست آمده برای وادار کردن ایران به پذیرش شروط خود در مناقشاتش استفاده نخواهند کرد؟
** آنها منتظرند ببینند پیشنهادی که آقای احمدی‌نژاد تهیه کرده و می‌خواهد در سخنرانی خود مطرح کند.
آنها هیچ چیز را بدون مطالعه قبول یا رد نمی‌کنند. بنابراین هر چیز جدیدی که در چارچوب توافق‌ها یا مذاکراتی که با آژانس صورت گرفته باشد آنها احتمالا می‌پذیرند و اگر نباشد طبیعی است که نپذیرند.
* شما فکر می‌کنید در صورت ناکام ماندن ایران در کسب یک مصالحه جدید چه اندازه می‌شود موضوع ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت یا تحریم اقتصادی را جدی تلقی کرد؟
** اگر ایران شرایط اروپا بخصوص توافق‌هایی که در پاریس شده توقف غنی‌سازی اورانیوم و تعطیل نیروگاه اصفهان را نپذیرد و بخواهد ادامه دهد قطعا اروپا و آمریکا توافق کرده‌اند پرونده به شورای امنیت برود. طبیعی است اگر این پرونده به شورا برود قطعنامه علیه ایران صادر می‌شود.
ممکن است بر اثر فشار چین یا روسیه متن قطعنامه کمی ملایمتر و یا به خاطر فشار آمریکایی‌ها تندتر باشد اما در هر حال قطعنامه شرایطی برای ایران خواهد گذاشت که اگر نپذیرد، بدون شک ایران با محاصره اقتصادی، تحریم فروش نفت یا امور دیگر که قابل پیش‌بینی است مواجه خواهد شد.
* با این حساب نمی‌شود از قبل پیش‌بینی کرد که آقای احمدی‌نژاد پیشنهادهایی بدهد که به یک راه‌حل سوم بیانجامد؟
** باید دید در مجموع روابط کنونی چه راه‌حل سومی را می‌تواند پیشنهاد کند. قبلا شایع بود که ایران گفته ما می‌خواهیم با همه اعضا سخن بگوییم چرا فقط با سه کشور اروپایی. وقتی چنین چیزی گفتند تصور و واکنش اروپاییان این بود که ایران به این دلیل می‌خواهد مستقیما با خود آمریکاییها وارد مذاکره شود.
* اگر دقت کرده باشید در گزارش نهایی که آقای روحانی به رییس‌جمهور سابق آقای خاتمی داد در پایان تاکید کرده بود که ما اشتباه کردیم از اول باید برای حل موضوع با خود آمریکا به مذاکره می‌نشستیم.
** برخی بر این باورند که با این پیشنهاد با همه می‌خواهیم حرف بزنیم به این دلیل است که ایران با آمریکا بتواند صحبت کند.
* شایعاتی وجود دارد که ممکن است که پیشنهاد جدید ایران دعوت از آمریکا باشد که در ساختن نیروگاههای جدید مشارکت داشته باشد و بنابراین وارد این معاملات شود.
** اینها همه حدسیات است. تا زمانی که آقای احمدی‌نژاد پیشنهاد خود را مطرح نکند نمی‌توان یک پیش‌بینی قاطع کرد اما گزینه‌ها در برابر ایران روشن است و چندان قدرت مانور برای گزینه‌های جدید وجود ندارد.