افشای اسامی مفسدان اقتصادی!

محمدکاظم انبارلویی
آخر شهریور آقای ایزدپناه سخنگوی ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی از دستگیری 1100 نفر مفسد اقتصادی و استرداد 10 تریلیون ریال به بیت المال مسلمین خبر داد او گفت: از حیف و میل دو هزار و سیصد میلیارد ریال در بخش صنعت نفت و 900 میلیارد ریال در بخش صنعت و معدن و 530 میلیارد ریال در حوزه مخابرات جلوگیری شد. (1)
با انتشار این اخبار در رسانه‌ها این سوال در جامعه مطرح شد: عناصر مفسد این همه فساد اقتصادی چه کسانی هستند؟ چرا نامهای آنها فاش نمی‌شود و چرا احکام دادگاههایی که به جرایم این افراد رسیدگی می‌کند در دسترس عموم قرا نمی‌گیرد؟
متاسفانه در حوزه اقتصاد آن هم در قلمرویی که بحث حقوق عمومی مطرح است اشخاص حقیقی و حقوقی در قوه مجریه و قوه قضاییه به خود حق می‌دهند با زدن یک مهر محرمانه نوع موضوعاتی که مربوط به فساد اقتصادی است را، از دسترس عموم خارج کنند در حالی که به لحاظ قانونی این اقدام مستند به هیچ قانون، منطق، عقل و شرع و حتی عرفی نیست.
برای این که بدانیم منطق علی(ع) در دوران حکومت خود با چنین پدیده‌ای چیست کافی است به جلد دوم دعائم الاسلام صفحه 532 نوشته قاضی نعمان (متوفای 363 ق) مراجعه کنیم.
قاضی نعمان می‌گوید: بعد از این که حضرت علی(ع) جرم یکی از کارگزاران حکومتی خود به نام "ابن حرمه" را که "ناظر" بازار اهواز بوده، احراز می‌کند، طی نامه‌ای به فرماندار خود در اهواز به نام "رافعه ابن شداد اجلی" فهرستی از مجازاتهای سنگین و طاقت فرسا را برای "ابن حرمه" توصیه می‌کند، که در زیر می‌خوانید:
1ـ برکناری از مسوولیت و بلافاصله زندانی کردن او.
2ـ گرداندن در بازار و ریختن آبروی او.
3ـ هر کس که گواهی آورد از او چیزی ستانده، قسم ده و اگر ثابت شد، از مال ابن حرمه بردارد و به او بده.
4ـ روز جمعه او را از زندان بیرون آور 35 تازیانه بزن.
5ـ دوباره او را با خواری و سرافکندگی و بی‌آبرویی به زندان بازگردان.
6ـ‌پاهای او را در بند بگذار و تنها برای نماز باز کن.
7ـ نگذار کسی ملاقاتی با او داشته باشد تا مبادا راه پاسخگویی به محاکمه را به او یاد دهند و به آزاد شدن از زندان امیدوارش کنند.
8ـ اگر دانستی کسی عذری به او آموخته است و بدانی که به مسلمانی زیان می‌رساند او را نیز تازیانه بزن و زندانی کن تا توبه کند.
9ـ شبها زندانیان را به فضای باز بیاور تا تفریح کنند، جز ابن حرمه مگر این که بترسی بمیرد.
10ـ اگر طاقت تازیانه خوردن دارد پس از 30 روز 35 تازیانه دیگر بزن.
11ـ برای من بنویس درباره بازار و نظارت بر بازار چه کرده‌ای و پس از این خائن، چه کسی را بر نظارت بازار گمارده‌ای.
12ـ‌ حقوق او را قطع کن.
به این فهرست مجازاتها دقت کنید و نوع جرمی که "ابن حرمه" مرتکب شده را نیز تصور فرمایید. آیا در میان 1100 نفر مفسد اقتصادی که دستگیر شدند و میلیاردها تومان از اموال بیت‌المال را به یغما بردند یک نفر هم وجود داشت که شرایط "جرایم"‌ ابن حرمه و مجازاتهای او را داشته باشد.
آقای ایزدپناه دبیر ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی می‌گوید افشای مفسدان اقتصادی اثربخش نیست. ضرر افشای این نامها در مجموع بیش از اثرات مثبت آن است. آیا این حرف با منطق علی(ع) در مجازات ابن حرمه سازگاری دارد. (2)
دبیر محترم ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی می‌گوید؛ اعلام اسامی مفسدان اقتصادی نیازمند قانون است، اگر واقعا چنین نیازی وجود دارد چرا طی 27 سال که از عمر جمهوری اسلامی می‌گذرد، تاکنون هیچ طرح و لایحه‌ای ازدولت و مجلس برای تدوین چنین قانونی شکل نگرفته است. یا حداقل از زمانی که بحث مبارزه با فساد طی هشت سال گذشته مطرح شد هیچ کس به فکر این قانون نیفتاد.
مفهوم این سخن آن است که عده‌ای مخالف افشای نام مفسدان اقتصادی هستند از جمله همین دبیر محترم مبارزه با مفاسد اقتصادی که فرموده‌اند: "اثر بخش نیست!" پاسخ این است که اگر اثربخش نبود علی(ع)‌ با آن شدت و خشونت با ابن حرمه بخصوص در ریختن آبروی او اصرار نمی‌ورزیدند.
ما نمی‌گوییم علی‌وار عمل کنید و سزای خائنین را آنچنان که علی(ع) فرموده کف دستشان بگذارید، اما افشای اسامی مجرمان اقتصادی آن هم در "حوزه عمومی" کمترین مجازاتی است که می‌توان متصور شد. این جزو حقوق مردمی است که به واسطه آن مفسدان اقتصادی متضرر شده‌اند. در تمام دنیا رسوایی‌های مالی مفسدان اقتصادی را پنهان نمی‌کنند بلکه تیتر اول روزنامه‌ها و رسانه‌ها است و ماهها در مورد علل بروز آن بحث و نقادی می‌کنند تا نظام را نسبت به میکروب فساد واکسینه کنند.