کویت، چالش‌های قدرت

شورای وزیران کویت ساعاتی پس از اعلام رسمی مرگ شیخ جابر الاحمد الصباح امیر فقید کویت، شیخ سعد عبدالله السالم الصباح را براساس ماده چهارم قانون اساسی کویت به عنوان امیر جدید این کشور معرفی کرد. شیخ سعد عبدالله که به دلیل اقداماتش در سال 1990 هنگام اشغال عراق به قهرمان ملی کویتی‌ها تبدیل شد در میان مردم این کشور از محبوبیت برخوردار است اما در میان خاندان حاکم، وی به محافظه‌کاری و مخالفت با اصلاحات اقتصادی شهرت دارد و به همین علت جریان اصلاح‌طلب در خانواده صباح و لیبرال‌های مجلس کویت بارها خواستار کناره‌گیری سعد عبدالله از مسئولیت‌های خود شده‌اند.
اما سعد عبدالله به رغم بیماری گفته است که از سمت خود کناره‌گیری نخواهد کرد. اکنون سعد عبدالله رسما به عنوان امیر جدید کویت انتخاب شده است. این انتخاب که طبق سنت‌های حاکم بر این کشور و در چارچوب مواد قانون اساسی مصوب سال 1964 صورت گرفته است زمینه‌های چالش قدرت در این کشور کوچک را فراهم می‌آورد، شیخ صباح الاحمد الصباح نخست وزیر و شیخ محمد الصباح وزیر خارجه و شیخ علی السالم الصباح فرمانده گارد حکومتی در زمره کسانی هستند که خواهان تسریع روند اصلاحات اقتصادی و سیاسی، به خصوص گسترش روند خصوصی‌سازی اقتصادی، افزایش روابط با غرب و آمریکا و همچنین اصلاح برخی از ساختارهای سیاسی هستند.
در حالی که سعد عبدالله با خصوصی‌سازی به خصوص سرمایه‌گذاری‌های خارجی در برخی صنایع مهم و بخش‌های اقتصادی مخالف است و از سیاست‌های محافظه‌کارانه‌ای پیروی می‌کند که روند اصلاحات را کند می‌سازد وی از حمایت گروه‌ها و جریانات سنت‌گرا، خصوصا گروه‌های سلفی برخوردار است.
با به قدرت رسیدن شیخ سعد عبدالله احتمال تغییرات اساسی در دولت کویت وجود ندارد اما بدون شک سعد عبدالله زمینه‌های تقویت جریان اصلاح‌گرا در خانواده حاکم را کند خواهد کرد و همین امر می‌تواند به افزایش چالش میان جریانات قدرتمند و رقیب در خانواده آل‌صباح بینجامد. در گذشته فشارهای اصلاح‌طالبان خانواده صباح باعث تفکیک پست نخست وزیری از ولیعهدی شد. وضعیتی که موجب گردید سعد عبدالله علی‌رغم میل باطنی خود از پست نخست‌وزیری کنار برود.
تفاوت دیدگاه‌های شیخ صباح الاحمد الصباح نخست‌وزیر و شیخ سعد عبدالله امیر کنونی کویت، صف‌بندی در خانواده حاکم کویت را افزایش می‌دهد، گرچه نظام حکومتی مشارکتی به عنوان اصل مورد پذیرش خانواده صباح از سال 1759 تاکنون یکی از دلایل اصلی حفظ قدرت این خانواده بوده و بعید به نظر می‌رسد که این اصل در شرایط کنونی کنار گذاشته شود.